In de kijker

Kalender

Grondvest

Waarom “L’Union Fait La Force” eigenlijk niets met zogenaamde Belgische eenheid te maken heeft
21-7-2018

‘L’Union fait la force’, een slogan die in 1831 gelanceerd werd door het tijdelijke staatshoofd, regent Erasme Louis de Chokier. Ook vandaag gebruikt ons staatshoofd deze slagzin geregeld, al weet hij waarschijnlijk zelf heel goed dat ze helemaal niet slaat op het vreedzaam samenleven van de volksgemeenschappen in deze artificiële staat. Wat is dan wél de betekenis achter deze leus en in welke context werd ze geformuleerd? Daar sta ik in deze tekst graag even bij stil.

De Chokier als regent van de jonge Belgische staat

Terug naar het jaar 1830. De zuidelijke Nederlanden scheurden zich recentelijk onder impuls van de clerus en een Franstalige bourgeoisie af van het noorden. Meteen stelde zich de vraag wat te doen met de net ontstane lap grond. De voorstanders van aanhechting bij Frankrijk moesten zich al snel neerleggen bij het onverbiddelijke verzet van de Britten en de Duitsers. Die vreesden immers dat Frankrijk te veel aan macht zou winnen door de aanhechting van het Belgische territorium. Toch gaven de ‘Groot-Fransen’ niet op en probeerden ze de zoon van de Franse koning op de Belgische troon te krijgen. Dit kon natuurlijk niet zomaar. Het Nationaal Congres, het voorlopige bestuur, organiseerde een stemming met verschillende kandidaat-staatshoofden. De zoon van de Franse koning behaalde een meerderheid van 89 stemmen, grotendeels uit Brussel en Wallonië. Een andere Franse kandidaat kreeg 67 op zijn naam. Er was nog een derde gegadigde, afkomstig uit Oostenrijk. Van de 35 stemmen op zijn naam kwamen er dertig uit Vlaanderen.

Na de stemming trok een delegatie van het Nationaal Congres naar Parijs. Daar drong onder andere de Chokier aan bij de Franse koning, maar die wilde geen oorlog riskeren met de Duitsers en de Engelsen. Teleurgesteld kwamen de Chokier en de zijnen terug. In afwachting van een nieuw staatshoofd - de Britten en Duitsers verkozen Leopold Von Saksen-Coburg - moest Surlet de Chokier de functie van regent uitoefenen. Hij was vroeger een fervent aanhanger van Napoleon. Toen de Nederlanders van 1815 tot 1830 aan het bewind kwamen, voerde hij zo’n felle campagne tegen hen dat hij als bijnaam ‘Surlet de Choquant’ kreeg.


















‘L’Union fait la fArce’

Het motto van de Belgische staat, dat later in het Nederlands vertaald werd als ‘eendracht maakt macht’, had in tegenstelling tot wat velen denken, niets te maken met het samenleven van de verschillende gemeenschappen. De Chokier verwees immers gewoon naar het bondgenootschap dat de katholieken en liberalen in 1827 waren aangegaan als verzet tegen de autoritaire Nederlandse protestantse monarchie. Datzelfde liberaal-katholiek unionisme zou nog enkele jaren grotendeels intact blijven, maar ging uiteindelijk aan interne strubbelingen ten onder. Oorspronkelijk was het zelfs niet de bedoeling van het unionisme om een afscheuring van de zuidelijke provincies uit te lokken. Wel streefden veel unionisten naar een minder gecentraliseerde Nederlandse staat, naar minder macht voor de protestantse Willem I en stilaan naar een bestuurlijke scheiding tussen Noord en Zuid. Uiteindelijk mondde dit uit op de Belgische revolutie.

Nick Peeters

Terug naar overzicht