In de kijker

Kalender

Grondvest

Toespraak Bernard Daelemans 11 juli
11-7-2017
TOESPRAAK 11 JULI 2017

Beste vrienden, 

Welkom vandaag in Brussel op onze Vlaamse feestdag. 

Sinds we hier in de Drukpersstraat dit straatfeest organiseren hebben we jaar na jaar de weergoden op onze hand gehad. Deze keer….  

Welkom dus, iedereen in de Vlaamse hoofdstad.

Ik moet ook de stad Brussel bedanken, en wel om drie redenen: 

Ten eerste heeft het stadsbestuur ook dit jaar deze viering toegelaten en zelfs zijn logistieke steun verleend in de vorm van dit podium en ander materiaal alhier.

Ten tweede heeft de stad deze straat helemaal heraangelegd, nou ja, bijna helemaal. De stoepen zijn nog niet klaar, dus mensen opgepast en struikel niet over de oneffenheden.

Ten derde heeft het stadsbestuur de burgemeester Yvan Mayeur aan de deur gezet. Iemand die de Vlamingen niet bepaald in zijn hart sloot, en om wiens vertrek wij allerminst treuren. Sta mij toe straks ook iets over Brusselse toestanden te zeggen. 

Maar eerst wat anders.

Het is niet voor niets dat we vandaag een Catalaanse gastspreker hebben. Van de drie grote historische naties, Vlaanderen, Schotland en Catalonië, die in West-Europa nog steeds vastgeklonken zijn in een staatsverband dat hen onder de duim houdt en waar een sterke nationale beweging een einde wil maken aan deze knellende knechting, staat Catalonië vandaag het dichtst bij een mogelijke secessie. Jaar na jaar mobiliseert de onafhankelijkheidsbeweging miljoenen mensen, die op straat komen om de onafhankelijkheid op te eisen. Onder druk van de bevolking zijn de politieke partijen stuk voor stuk opgeschoven in de richting van een standpunt voor onafhankelijkheid. Er is nu in het Catalaanse parlement een meerderheid voor de onafhankelijkheid. De Catalaanse regering had als voornaamste programma de creatie van onafhankelijkheidsstructuren, het leggen van internationale contacten met de Europese lidstaten, en het stemmen van overgangswetten zodat na een officieel en bindend referendum, de onafhankelijkheid kan worden uitgeroepen en de nieuwe staat boven het doopvont kan worden gehouden. De Catalaanse partijen leken toch te aarzelen maar sinds enkele weken hebben ze moeten vaststellen dat er geen weg terug is. Er is een datum vastgelegd: 1 oktober, en ook de vraag van het referendum is vastgelegd ‘Wil u dat Catalonië een onafhankelijke staat wordt in de vorm van een republiek?’. De teerling is geworpen. Onze vrienden uit Catalonië zijn ervan overtuigd dat, als het referendum op een correcte manier kan verlopen, een meerderheid voor de onafhankelijkheid zal kiezen. 

De Catalaanse ontwikkelingen zijn voor Vlaamse bewegers niet alleen spannend om te volgen, ze zullen ook een precedentwaarde scheppen en de Catalaanse onafhankelijkheid kan ook vele Vlamingen de ogen openen: ja het is mogelijk en noodzakelijk om in West-Europa een nieuwe staat te vormen die beter aansluit bij de behoeften en democratische wensen van het volk. 

Vlaanderen staat vandaag echter niet zo ver als Catalonië: er manifesteren geen miljoenen Vlamingen in de straten van Brussel. Er is geen meerderheid voor de onafhankelijkheid in het Vlaams parlement. Er is zelfs volledige communautaire stilstand en stagnatie.

De communautaire stilstand is natuurlijk het gevolg van de beslissing van de grootste V-partij N-VA om zich tijdens deze legislatuur in ruil voor regeringsdeelname communautair op de vlakte te houden.

Enkele dagen geleden ontvingen drie federale kamerleden de Flor Grammensprijs: het gaat om Barbara Pas (VB) en de onafhankelijke parlementsleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters. In hun parlementaire werk en in hun publicaties houden ze de communautaire hangijzers in het vuur. En ze treden er mee naar buiten in hun publicaties. Van de perikelen rond de Brusselse geluidsnormen die de jobs in de luchthaven bedreigen tot de blijvende schendingen van de taalwetgeving. Dat is al heel verdienstelijk. 

Maar er is meer, het grendelboek van Vuye en Wouters is zonder meer een mijlpaal. Ze schreven een handleiding over hoe we in Vlaanderen ‘buiten de grondwet kunnen treden’. Ze tonen aan dat er ook zonder een tweederde meerderheid en de steun van Franstaligen enorme stappen naar meer bevoegdheden voor Vlaanderen kunnen worden gezet.

Beste vrienden, de niet partijpolitieke Vlaamse beweging heeft de participatiestrategie van N-VA altijd het voordeel van de twijfel gegeven. Maar tegelijk hadden we ook kritiek: behalve een communautaire stilstand in de feiten, kwam er ook een communautaire stilstand in het spreken. VVB-voorzitter Bart De Valck noemde het een omerta. We vonden dat elke Vlaamsgezinde partij de opdracht heeft om het draagvlak voor meer Vlaanderen te verbreden. En dat kan onmogelijk door over deze kwesties te zwijgen.

We kunnen vandaag vaststellen dat aan die kritiek nu wordt tegemoetgekomen. Er worden, met name door N-VA, weer studiedagen gehouden in het kader van ‘objectief V’. Er worden populariserende boeken geschreven over de geschiedenis van de Vlaamse ontvoogding. Er worden communautaire eisen gesteld, met name door Vlaams minister-president Geert Bourgeois. Hij spreekt van belangrijke nieuwe bevoegdheden en een Vlaamse grondwet. En we horen ook een voorzichtige stem in dezelfde richting bij vice-minister president Hilde Crevits van CD&V.

Een zwaluw maakt de lente niet, maar het politieke stilzwijgen is tenminste doorbroken. Blijft de vraag naar de strategie om een en ander te bereiken. Ook hier kunnen we Hendrik Vuye volgen. Zeker in geval van een implosie van de PS zal er in 2019 aan de andere kant van de taalgrens niemand staan te springen om een zevende staatshervorming, laat staan confederalisme te realiseren. Vlaanderen zal zelf éénzijdige stappen moeten zetten. Vlaanderen moet zelf de grendels van de grondwet doen springen. Vlaanderen moet zich gedragen als een zelfbewuste soevereine natie.

Daarvoor is dan wel in Vlaanderen een meerderheid vereist. En daarom is het noodzaak om zoveel mogelijk Vlamingen te overtuigen. Die opdracht is een opdracht voor alle Vlaamsgezinden, of hij nu in een partij actief is of niet.  

Vrienden,

Sta me toe kort ook iets over Brussel te zeggen. 

We hebben gezien hoe met de Samusocial-schandalen, het deksel van de Brusselse beerput is gesprongen. We hebben ook gezien dat de regeringscommissaris van de Vlaams-Brusselse minister Pascal Smet een belangrijke rol heeft gespeeld in het onthullen van die schandalen. En we hebben gezien hoe zijn partij, de SP.A, prompt werd gestraft en dat de Vlaamse schepen Ans Persoons uit het bestuur van de stad werd gezet.

Wij hopen dat deze gang van zaken de SP.A leert dat ze met haar pleidooien voor taalgemengde lijsten en meer taalgemengde Brusselse structuren op een heilloos spoor zit. Hetzelfde geldt voor de VLD’ers Vanhengel en Gatz. De Brusselse Vlamingen kunnen alleen maar baat hebben bij een sterk Vlaanderen dat in Brussel investeert en blijft investeren. En niet alleen de Brusselse en andere Vlamingen, maar ook al de andere Brusselaars hebben daar baat bij. Heel wat Brusselaars hebben al lang gesnapt dat Vlaanderen staat voor kwaliteit en het is godgeklaagd dat een aantal Vlaams-Brusselse bestuurders die Vlaamse kaart niet ten volle durven uit te spelen. Ook in Brussel geldt: meer Vlaanderen is goed voor deze stad en we moeten allen Vlaamse ambassadeur durven spelen. 

Bij deze wens ik u allen een prettige feestdag! 

Bernard Daelemans

Terug naar overzicht