Onder journalisten. Story, De Standaard of Knack? Wil het échte kwaliteitsmedium opstaan.
Dr. Frank Thevissen (communicatiewetenschapper) 15-12-2008
Op 26 november jl. riepen een veertigtal Vlaamse opiniemakers, intellectuelen en politici, van links tot rechts, in een petitie op tot een dringende bezinning over de verwildering van de journalistieke zeden en praktijken in onze kwaliteitspers, vooral dan met het oog op de bescherming van de privacy. Aanleiding: het magazine Knack dat in een coverstory uitvoerig citeerde uit het amoureuze e-mail-verkeer tussen Marie-Rose Morel en Frank Vanhecke. De bewuste bijdrage in Knack was gebaseerd dubieuze leurartikelen uit een lopend echtscheidingsdossier. De betekenis van het begrip 'maatschappelijke relevantie' moest dan ook fors worden uitgerokken om deze uitgesproken brok "riooljournalistiek" - dixit Peter Vandermeersch in De Standaard - als 'maatschappelijke relevant' te kunnen bestempelen.
Daarop ontspon zich een vinnige discussie tussen de tenoren van Story, De Standaard en Knack over 'kwaliteitspers' en 'sensatiejournalistiek'. Een discussie die ons alleen maar sterkt in de overtuiging dat de petitietekst en het uitgelokte debat over 'journalistiek, privacy en e-mail-cultuur' in Vlaanderen geen dag te vroeg kwam.
De Standaard drukte de petitietekst integraal af en vroeg zelf aan Story-hoofdredacteur Thomas Siffer om de initiatiefnemers van de petitie uit te leggen waarom hij deze niet wou ondertekenen. Pikant detail was dat de initiatiefnemers nooit ook maar één seconde aan de hoofdredacteur van Story hadden gedacht om de tekst van de petitie voor te leggen. Trouwens, mocht Siffer de petitie wél hebben willen ondertekenen, dan hadden we zijn naam meteen moeten schrappen. Alleen al de manier waarop de Story-hoofdredacteur zijn warrig en chaotisch betoog vol tegenstrijdigheden onder te titel 'Over boekskes, bladen en e-mails', in De Standaard afsloot, zou hem prompt de verwijdering van de lijst van ondertekenaars hebben opgeleverd. ("PS: En nu ze hun liefdesrelatie blijven ontkennen... Iemand geïnteresseerd in foto's van Morel en Vanhecke die samen in Rijsel terrasjes doen en wat shoppen? Ze liggen op mijn bureau. Op één foto showt Morel een sexy zwart jurkje aan Vanhecke. Is dat een bewijs van hun liefdesrelatie? Neen. Maar ikzelf zou nooit met een collega van me jurkjes durven kiezen in Rijsel. Mijn vrouw zou namelijk rap overtuigd zijn dat ik met haar een relatie heb." Thomas Siffer in DS, 27/11/2008) Het is trouwens onbegrijpelijk dat De Standaard - die zo prat gaat op zijn kwaliteitsstatus - deze, qua redeneerkwaliteit, ondermaatse bijdrage met het rancuneuze post scriptum wilde afdrukken.
Niettegenstaande Siffer de ondertekenaars een aantal dilemma's en vragen voor de voeten werpt, komt Peter Vandermeersch persoonlijk tussen om te verhinderen dat de initiatiefnemers het wederwoord krijgen. Het opiniestuk "waarom Thomas Siffer de petitie over 'journalistiek, privacy en e-mail-cultuur' niet mág ondertekenen" (zie hieronder), mag niet verschijnen in de krant die haar opiniemakers liefst zelf kiest. Eenmaal door de algemeen hoofdredacteur van de VUM en adjunct-hoofdredactrice Anni Van Landeghem persona non grata verklaard omdat er ooit kritiek werd geleverd op de krant gaan de opiniekolommen van dit kwaliteitsmedium immers voorgoed dicht. In het commerciële succesverhaal van De Standaard is er immers geen plaats voor mediakritiek. Wellicht is dat de tol die de krant betaalt voor het feit dat ze geleid wordt door een hoofdredacteur die marketeer (van het jaar 2007) werd en dat predikaat, niet als een belediging maar als een eretitel ervaart. Sinds Vandermeersch is opgenomen in de selecte club van marketeers, vindt hij het zelfs niet langer een evidentie om op te komen voor de journalisten van zijn krant, maar spreekt hij met nauwelijks verholen dedain over de beoefenaars van het journalistieke metier. Tientallen ontslagen redacteurs bij Corelio? In procenten uitgedrukt; een habbekrats, zo analyseerde marketeer Vandermeersch vlotjes in Terzake.
'Vandermeersch zal trouwens in de plaats van de ondertekenaars van de petitie reageren', zo verzekerde Dominique Minten, coördinator van opiniepagina's bij De Standaard aan de telefoon. Een repliek die qua egogehalte en hoogmoed overigens kan tellen. Daags nadien publiceert De Standaard de bijdrage "Knack wordt een boekske" van Peter Vandermeersch. In een dubbelzinnig en intellectueel oneerlijk stuk misbruikt de algemeen hoofdredacteur zijn vermeende steun aan de petitie om gulzig en ordinair te sneren naar het weekblad Knack ("dit blad, dat enkel nog de naam heeft een eerbiedwaardig opinieblad te zijn."). In zijn reactie verwijst Vandermeersch met gespeelde verbazing - straks wint hij nog de titel van het akteur van het jaar 2008 - naar een bijdrage professor Leo Neels die Knack afdrukte ("Leve de (zelf)krische media") nadat diezelfde mediakritische reflectie eerder door de 'kritische en onafhankelijke' kranten De Morgen en De Standaard werd geweigerd.
Door de onverholen rancuneuze ondertoon reed Vandermeersch een boeiende en relevante discussie over de (zelf)kritische rol van de media onverricht terzake vast in de middenberm. De reactie van Vandermeersch leert vooral dat marketeers inzake debatcultuur nog flink wat kunnen leren.
Er restte Knack, bij monde van Knack-directeur Rik Van Cauwelaert, daarop niets anders dan de algemeen hoofdredacteur van de VUM lik op stuk te geven. In een even ontluisterend als verpletterend opiniestuk 'Een kans om te zwijgen' in Knack, ontmaskert Van Cauwelaert genadeloos de dubbelzinnige retoriek waarnee Vandermeersch zijn steun aan de ondertekenaars van de petitie deelt, als doorprikbaar, intellectueel bedrog.
Bovendien heeft Vandermeersch de petitietekst ook niet goed gelezen. Daarin pleiten tientallen opiniemakers voor een journalistieke reflectie over de journalistieke zeden en praktijken. Het artikel in Knack vormde de rechtstreekse aanleiding, maar de oproep geldt bij uitbreiding voor alle media die zichzelf graag bij het kwaliteitssegment indelen, met name dus ook voor De Standaard. Af de leiden uit de reactie van Vandermeersch zijn sommige media trouwens dringender aan die oproep tot bezinning toe dan Knack. Knack heeft in dat verband trouwens nog een eer hoog te houden, alleen al omdat het blad niet constant zelf staat uit te schreeuwen dat het een kwaliteitsmedium vertegenwoordigt, goed beseffende dat zoiets alleen maar de geloofwaardigheid van het etiket 'kwaliteitsmedium' onderuit haalt.
De gecrispeerde manier waarop Vandermeersch als marketeer met mediakritiek omgaat (op het 2de congres van De Dag van de Woordvoerder in Antwerpen gaf hij nog maar eens lucht aan zijn ergernis tegenover elk mediakritisch discours), plaatst hem als journalist alvast een flink eind onder het niveau van Rik Van Cauwelaert. Of zoals de directeur van Knack het treffend formuleerde: "die dag (dat De Standaard toestond dat de pen van haar columnist Derk Jan Eppink onder politieke druk werd gebroken, nvdr) deed collega Vandermeersch wel afstand van het recht om zelfs de kleinste in dit vak, laat staan een echt onafhankelijke redactie als die van Knack, de les te lezen."
Frank Thevissen
PS: A propos meneer Siffer, bent u niet geïnteresseerd in enkele foto's van de minares van Peter Vandermeersch? En hoewel niet bewezen, achten we deze relatie wel journalistiek en maatschappelijk relevant.
Daarop ontspon zich een vinnige discussie tussen de tenoren van Story, De Standaard en Knack over 'kwaliteitspers' en 'sensatiejournalistiek'. Een discussie die ons alleen maar sterkt in de overtuiging dat de petitietekst en het uitgelokte debat over 'journalistiek, privacy en e-mail-cultuur' in Vlaanderen geen dag te vroeg kwam.
De Standaard drukte de petitietekst integraal af en vroeg zelf aan Story-hoofdredacteur Thomas Siffer om de initiatiefnemers van de petitie uit te leggen waarom hij deze niet wou ondertekenen. Pikant detail was dat de initiatiefnemers nooit ook maar één seconde aan de hoofdredacteur van Story hadden gedacht om de tekst van de petitie voor te leggen. Trouwens, mocht Siffer de petitie wél hebben willen ondertekenen, dan hadden we zijn naam meteen moeten schrappen. Alleen al de manier waarop de Story-hoofdredacteur zijn warrig en chaotisch betoog vol tegenstrijdigheden onder te titel 'Over boekskes, bladen en e-mails', in De Standaard afsloot, zou hem prompt de verwijdering van de lijst van ondertekenaars hebben opgeleverd. ("PS: En nu ze hun liefdesrelatie blijven ontkennen... Iemand geïnteresseerd in foto's van Morel en Vanhecke die samen in Rijsel terrasjes doen en wat shoppen? Ze liggen op mijn bureau. Op één foto showt Morel een sexy zwart jurkje aan Vanhecke. Is dat een bewijs van hun liefdesrelatie? Neen. Maar ikzelf zou nooit met een collega van me jurkjes durven kiezen in Rijsel. Mijn vrouw zou namelijk rap overtuigd zijn dat ik met haar een relatie heb." Thomas Siffer in DS, 27/11/2008) Het is trouwens onbegrijpelijk dat De Standaard - die zo prat gaat op zijn kwaliteitsstatus - deze, qua redeneerkwaliteit, ondermaatse bijdrage met het rancuneuze post scriptum wilde afdrukken.
Niettegenstaande Siffer de ondertekenaars een aantal dilemma's en vragen voor de voeten werpt, komt Peter Vandermeersch persoonlijk tussen om te verhinderen dat de initiatiefnemers het wederwoord krijgen. Het opiniestuk "waarom Thomas Siffer de petitie over 'journalistiek, privacy en e-mail-cultuur' niet mág ondertekenen" (zie hieronder), mag niet verschijnen in de krant die haar opiniemakers liefst zelf kiest. Eenmaal door de algemeen hoofdredacteur van de VUM en adjunct-hoofdredactrice Anni Van Landeghem persona non grata verklaard omdat er ooit kritiek werd geleverd op de krant gaan de opiniekolommen van dit kwaliteitsmedium immers voorgoed dicht. In het commerciële succesverhaal van De Standaard is er immers geen plaats voor mediakritiek. Wellicht is dat de tol die de krant betaalt voor het feit dat ze geleid wordt door een hoofdredacteur die marketeer (van het jaar 2007) werd en dat predikaat, niet als een belediging maar als een eretitel ervaart. Sinds Vandermeersch is opgenomen in de selecte club van marketeers, vindt hij het zelfs niet langer een evidentie om op te komen voor de journalisten van zijn krant, maar spreekt hij met nauwelijks verholen dedain over de beoefenaars van het journalistieke metier. Tientallen ontslagen redacteurs bij Corelio? In procenten uitgedrukt; een habbekrats, zo analyseerde marketeer Vandermeersch vlotjes in Terzake.
'Vandermeersch zal trouwens in de plaats van de ondertekenaars van de petitie reageren', zo verzekerde Dominique Minten, coördinator van opiniepagina's bij De Standaard aan de telefoon. Een repliek die qua egogehalte en hoogmoed overigens kan tellen. Daags nadien publiceert De Standaard de bijdrage "Knack wordt een boekske" van Peter Vandermeersch. In een dubbelzinnig en intellectueel oneerlijk stuk misbruikt de algemeen hoofdredacteur zijn vermeende steun aan de petitie om gulzig en ordinair te sneren naar het weekblad Knack ("dit blad, dat enkel nog de naam heeft een eerbiedwaardig opinieblad te zijn."). In zijn reactie verwijst Vandermeersch met gespeelde verbazing - straks wint hij nog de titel van het akteur van het jaar 2008 - naar een bijdrage professor Leo Neels die Knack afdrukte ("Leve de (zelf)krische media") nadat diezelfde mediakritische reflectie eerder door de 'kritische en onafhankelijke' kranten De Morgen en De Standaard werd geweigerd.
Door de onverholen rancuneuze ondertoon reed Vandermeersch een boeiende en relevante discussie over de (zelf)kritische rol van de media onverricht terzake vast in de middenberm. De reactie van Vandermeersch leert vooral dat marketeers inzake debatcultuur nog flink wat kunnen leren.
Er restte Knack, bij monde van Knack-directeur Rik Van Cauwelaert, daarop niets anders dan de algemeen hoofdredacteur van de VUM lik op stuk te geven. In een even ontluisterend als verpletterend opiniestuk 'Een kans om te zwijgen' in Knack, ontmaskert Van Cauwelaert genadeloos de dubbelzinnige retoriek waarnee Vandermeersch zijn steun aan de ondertekenaars van de petitie deelt, als doorprikbaar, intellectueel bedrog.
Bovendien heeft Vandermeersch de petitietekst ook niet goed gelezen. Daarin pleiten tientallen opiniemakers voor een journalistieke reflectie over de journalistieke zeden en praktijken. Het artikel in Knack vormde de rechtstreekse aanleiding, maar de oproep geldt bij uitbreiding voor alle media die zichzelf graag bij het kwaliteitssegment indelen, met name dus ook voor De Standaard. Af de leiden uit de reactie van Vandermeersch zijn sommige media trouwens dringender aan die oproep tot bezinning toe dan Knack. Knack heeft in dat verband trouwens nog een eer hoog te houden, alleen al omdat het blad niet constant zelf staat uit te schreeuwen dat het een kwaliteitsmedium vertegenwoordigt, goed beseffende dat zoiets alleen maar de geloofwaardigheid van het etiket 'kwaliteitsmedium' onderuit haalt.
De gecrispeerde manier waarop Vandermeersch als marketeer met mediakritiek omgaat (op het 2de congres van De Dag van de Woordvoerder in Antwerpen gaf hij nog maar eens lucht aan zijn ergernis tegenover elk mediakritisch discours), plaatst hem als journalist alvast een flink eind onder het niveau van Rik Van Cauwelaert. Of zoals de directeur van Knack het treffend formuleerde: "die dag (dat De Standaard toestond dat de pen van haar columnist Derk Jan Eppink onder politieke druk werd gebroken, nvdr) deed collega Vandermeersch wel afstand van het recht om zelfs de kleinste in dit vak, laat staan een echt onafhankelijke redactie als die van Knack, de les te lezen."
Frank Thevissen
PS: A propos meneer Siffer, bent u niet geïnteresseerd in enkele foto's van de minares van Peter Vandermeersch? En hoewel niet bewezen, achten we deze relatie wel journalistiek en maatschappelijk relevant.
Terug naar de artikelenlijst.