Van Rompuy en Dehaene doen het licht weer uit

De tegengestelde verklaringen van Herman Van Rompuy en Jean-Luc Dehaene enerzijds en Luc Van den Brande en Kris Peeters anderzijds illustreren de verdeeldheid binnen CD&V. Wie zet daar de “Vlaamse” lijnen uit? Eerstgenoemden in geen geval.

 

Van Rompuy liet in zijn kaarten kijken in een groot interview in De Morgen (27 januari 2008) en deed dat nog eens wat feller over half februari. Hij wil BHV uit het debat houden, vindt de Vlaamse radicalisering een zwart-witverhaal, vindt een splitsing van de arbeidsmarkt niet nodig, is tegen een splitsing van het gezondheidsbeleid, is niet tegen recuperatie maar wel voor een federale kieskring en waarschuwt partijgenoten die het zo stilaan beu worden...

 

Dehaene

 

Begin juli 2007 lekte de nota Dehaene uit. Volgens Walter Pauli (DM) stond erin dat de volgende staatshervorming centripetaal zou worden in plaats van centrifugaal, dat er een hiërarchie moest komen tussen de verschillende overheden (Vlaams decreet niet langer meer op gelijke hoogte met een Belgische wet). Dehaene bepleitte toen al de fasering van de staatshervorming en zag wel wat in een federale kieskring.

 

Het was op zich al merkwaardig dat CD&V een man in de vuurlinie stuurde die in Knack (7 feb. 2007) liet weten wat zijn politieke kleur is: ‘Als ik vandaag in de politiek zou beginnen...dan sloot ik me wellicht aan bij een socialistische partij’.

 

Was Dehaene niet de tamboer-majoor die de CVP (te snel en voorbarig) in de oppositie dwong na de dioxine-nederlaag van 1999 om zelf – met dank aan Guy - in de Europese watten te vallen, als vice-voorzitter van de Europese Conventie, waar hij de Vlamingen en hun grondwettelijke regio geen enkele rol liet spelen? Was Dehaene niet de eerste Vlaming die in 2000 een coalitie aanging met het FDF?

 

De jongste weken deed hij – voor de verandering in De Morgen ('Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd’, 16 feb.) –  weer hard zijn best om zijn eigen partij te splitsen. Ook de B-Plussers Wilfried Martens en Mark Eyskens behoren in de media tot het peloton analisten van Pro Belgica.

 

Dehaene vindt dat de Vlaamse onderhandelaars – hij mikt natuurlijk op zijn eigen partij/kartel - niet mogen overdrijven in hun eisen over de staatshervorming, dat ze ‘water bij de wijn’ moeten doen, dat België is ‘gebouwd op compromissen en tussenstappen’, dat het een ‘kapitale fout’ zou zijn om een kleine stap in de staatshervorming af te wijzen.

 

Dom vond hij het ‘aan Vlaamse zijde’ – weer bedoelt hij zijn partij – een programma te hebben voorgesteld dat enkel met Vlaamse kiezers rekening hield. Fout was het verkiezingen te willen winnen met “meer Vlaanderen”.

 

Ook over BHV blaast hij koud, want hij is niet zeker ‘dat de kiezer zou applaudisseren mocht je er een crisis over organiseren’. Dat het dan de Franstaligen zijn die de crisis uitlokken, is even te ver gedacht…

 

Dehaene wil ‘al in 2009 de federale en gewestelijke verkiezingen weer laten samenvallen’, want ‘anders krijg je instabiliteit en immobilisme’. “Wijzen” hebben het zo niet voor het princiep van de subsidiariteit, dat het bestuur dicht bij de mensen houdt.

 

Het lange verblijf in het establishment heeft Dehaene blijkbaar verdoofd. De dingen waarover hij wél wat fier kon zijn, schiet hij vandaag af: de financieringswet van 1988 en de creatie van deelstaten met een eigen dynamiek (eigen verkiezingen, parlementen en regeringen).

 

Dehaene is inzake homogeniteit in de bevoegdheden tegen een sens unique van België naar de regio's. ‘Dat moet ook omgekeerd kunnen’. Zijn Vlaamsparlementsleden vindt hij Davidsfondsers, hun Vlaamse Resoluties bespottelijk. Van den Brande en co kenden er niets van. Letermes Vlaams regeerakkoord van 2004, dat die resoluties hernam, was misschien wel een werkstuk van “dommekloten”? Weinig respect dus voor Kris Peeters, want ook hij pleit voor de sens unique...

 

Dehaene krijgt hier de allure van een welbekende snuivende Italiaan: ‘Ik heb gezegd’. Armen gekruist op mijn buikje en lippenkrullend glijdt zijn genoegzame blik over de hoofden van het Vlaamse klootjesvolk.

 

Zou Dehaene met fierheid achteruitkijken naar wat hij met vijf schitterende staatshervormingen in dit wetjesland heeft uitgericht? Een poespas waar geen journalist, geen politoloog, geen burger nog wijs uit geraakt.

 

De Vlaamse klok

 

In GVA (28 januari, Dirk Castrel) zegt Luc Van den Brande heel andere dingen: ‘Dit land mag niet terugkeren naar een systeem van federale voogdij over de deelgebieden. Die deelgebieden moeten met versterkte bevoegdheden en verantwoordelijkheden uit de staatshervorming komen’. De nota Verhofstadt ‘mag niet leiden tot hercentralisatie’, aldus Van den Brande. ‘In een federale staat is nooit iets definitief af... We hebben in het verleden keuzes gemaakt voor exclusieve bevoegdheden voor de deelgebieden. Daar moeten we over waken.’

 

Of nog: ‘Ik heb altijd gezegd dat een staat van onderuit moet worden opgebouwd’. Essentieel blijven: ‘zeer sterke financiële en fiscale verantwoordelijkheid voor de regio's’, arbeidsmarktbeleid en economische hefbomen (mobiliteit, energie, wetenschapsbeleid), een verschillend gezondheidsbeleid, een eigen gezinsbeleid. Gewesten moeten mee beslissen inzake justitie, NMBS...

 

Katten in zakken

 

Ook Vlaams minister-president Kris Peeters toonde enige Vlaamse weerbaarheid. ‘De staatshervorming in fases aanpakken kan, op voorwaarde dat die aanpak aan de verzuchtingen van het Vlaams parlement en de Vlaamse regering tegemoet komt…’ Over bijkomende stappen moeten ‘duidelijke afspraken’ volgen, ‘want we mogen geen kat in een zak kopen’.

 

Peeters is tegen een federale kieskring, want wil dat het zwaartepunt van de macht naar de deelstaten verschuift. Kieskringen horen in hetzelfde taalgebied te liggen, ‘geen enkel federaal land heeft trouwens een federale kieskring’. Dàt was de belofte: meer Vlaanderen, dus minder België. Er zijn er in zijn partij die net het tegenovergestelde willen.

 

Eric Van Rompuy (webstek 12 februari) noemt het Belgisch charmeoffensief van Verhofstadt ‘een nieuwe Belgenmop’, Vlaamsparlementslid Koen Van den Heuvel (VP, 23 jan.) wil enkel nadenken over Vlaamse middelen voor het federale niveau ‘als er bijkomende bevoegdheden naar Vlaanderen worden overgeheveld.’ Ook de partijjongeren kantten zich tegen een federale kieskring.

 

CD&V is een verdeelde partij, inzonderheid inzake staats(her)vorming. Eén ding moet men daar toch goed beseffen: met de gewillige kiezer, vooral dan diegene die in 2007 over de kartelbrug stapte, mag men niet de zot houden.