Opiniestukken ere-voorzitter Peter De Roover

 

In dit stuk reageert Peter De Roover op een opiniestuk van Bénédicte Vaes (Le Soir) in die krant. Leterme, toen nog formateur, riep hij om om rechtlijnig te blijven in een situatie waarin de begrippen België en democratie elkaar uitsluiten. Kiezen de politici voor België of voor democratisch fatsoen?

 

De Roover: ‘Bénédicte Vaes, journaliste bij Le Soir, schrijft in haar opiniebijdrage van gisteren: 'We zijn bezorgd om de dingen die hij zegt over de toekomst van ons land.' Met 'hij' bedoelt ze Yves Leterme, met 'we' verwijst ze uitdrukkelijk naar het eerder gebruikte 'Franstalige pers'. Vaes - en volgens haar de hele Franstalige pers - ziet het als haar opdracht uiting te geven aan haar 'bezorgdheid', ze gebruikt zelfs wel eens het woord 'angst', over de figuur Leterme. 'Leterme, daar is iedereen bang voor, van Brussel tot Aarlen', schreef ze eerder al in De Morgen. Zij dus ook.

 

Bijzonder leerrijk allemaal en we moeten de Franstalige activistische publiciste Vaes danken voor haar openheid. Want diezelfde Yves Leterme behaalde bij de verkiezingen een duizelingwekkend aantal voorkeurstemmen van bijna 800 000. (Dat zijn er 275.000 meer dan Verhofstadts score op diens hoogtepunt in 2003.

 

De Leterme voor wie Vaes en co. zo'n angst hebben, blijkt wel dé woordvoerder van het Vlaamse electoraat. Dieper kan de kloof tussen noord en zuid wellicht niet meer worden. Vaes roept Leterme op zijn 'federale pak aan te trekken'. Klinkt fraai, maar daarmee bedoelt ze niet min of meer dan dat hij zijn verkiezingsbeloftes moet inslikken.

 

Het is de democratische plicht van formateur Leterme om rechtlijnig te blijven met de campagnevoerder Leterme van enkele weken geleden. Het is zijn Belgische plicht een bocht van 180 graden te maken. Zo zijn we in een situatie terechtgekomen waar de begrippen 'België' en 'democratie' elkaar uitsluiten. Want MR en CdH zitten in hetzelfde schuitje. Zij werden verkozen met een programma dat een grondige staatshervorming uitdrukkelijk afwijst.

 

Leterme behaalde zijn mega-succes met een programma dat van een grondige staatshervorming een breekpunt maakt. Ofwel kan er geen Belgische regering meer komen, ofwel plegen (de) aanstaande regeringspartijen verkiezingsbedrog en wordt de kiezer versleten voor nuttige idioot. In een leuke opiniebijdrage op dezelfde bladzijde waarop Vaes haar ding doet, schrijft Luk Sanders dat de Belgische charme bestaat in het surrealisme ervan. Maar het politieke surrealisme kan zo ver gaan, dat de essentie van verkiezingen (dat programma's ernstig worden genomen) er aan ten onder dreigt te gaan. Nochtans vormen zij de kern van de democratie. Benieuwd of de politici zullen kiezen voor België of voor democratisch fatsoen.

 

 

 

 

 

Peter De Roover heeft enkele bedenkingen bij het dossier 'Is er leven na België', dat deze krant in het eerste weekend van september publiceerde. 'Zal Vlaanderen na de splitsing het grootste deel van de staatsschuld moeten betalen? Tja, dat is nu ook al zo', aldus De Roover.

 

'Is er leven na België', vraagt De Standaard zich voorpaginagroot af. Logische vraag. Meer en meer mensen stellen vast dat er geen leven meer is mét België. Zoals een lezer schreef: 'Als de structuren niet meer werken (en dit is nu toch wel degelijk bewezen) dan past men ze aan.'

 

Toch enkele bedenkingen bij het dossier. De oefening zoemt erg nadrukkelijk in op de korte termijn. De wrijvingskosten worden sterk belicht. Uiteraard kost het geld en tijd om een staat uiteen te rafelen. De stap zetten kost vijf minuten politieke moed, waarna een lange overgangstijd van zweten volgt. Investeringskosten, noemt men zoiets.

 

Uiteraard blijven vragen open. Vlaamse onafhankelijkheid was tot voor kort een taboe, waarover alleen fluisterend mocht gesproken worden. Nu blijkt het dossier politiek rijp, maar hinkt de technische voorbereiding vanzelfsprekend achterop.

 

De kansen en mogelijkheden op langere termijn blijven bij de analyse onderbelicht. Het illustrerende cartoontje van Zaza typeert hoe het debat wordt gevoerd. Een keurig in het uniform zittende Vlaamse douanier aan de ene zijde van een grensslagboom, twee rokende, drinkende en krantenlezende collega's naast het bord 'bienvenue en Wallonie' aan de andere kant. Op het eerste gezicht pure stereotypering van de ijverige Vlaming en de luie Waal.

 

Een ander kwaadwillige mythe viel mij veel meer op; die van de gesloten slagboom tussen de Vlaamse en Waalse staat. Dat wel heel erg verouderde beeld van grenzen binnen Europa is ook figuurlijk een karikatuur, in de RTBF-docufictie vorm gegeven door de tram die stopt in Tervuren. Om het 'spook' van de splitsing van België te bevechten, moet blijkbaar het aftandse beeld van de grensprikkeldraad bovengehaald worden.

 

Veel lezers zochten deze zomer rust (en zon) over de grens. Hoeveel tijd kostte het om de grens tussen België en een buurland over te steken? Wie niet aandachtig is, mist de streep.

 

Tussen Vlaanderen en Wallonië zal het niet anders zijn. Interessant is volgend citaat uit het Nederlandse zakenblad Fembusiness, dat niet gaat over de scheiding tussen Vlaanderen en Wallonië, maar over de fusie tussen Vlaanderen en Nederland. De auteur zoemt in op het economische luik. 'Economisch voordeel zou dus moeten komen van activiteiten die elkaar versterken. Die zijn er legio. () Het punt is alleen dat sinds Europa één economische ruimte is, al dit soort grensoverschrijdende, complementaire activiteiten al ongehinderd kunnen worden uitgevoerd. Daarvoor is absoluut geen fusie nodig.'

 

Mutatis mutandis leren we dat dankzij de Europese economische ruimte België absoluut overbodig is om tot goede en open samenwerking te komen met Wallonië. Niet alleen op economisch vlak trouwens.

De oefening over het 'hiernamaals' leerde ook hoe moeilijk het blijft om bij de beoordeling van de Vlaamse staat het Belgische feit mentaal achter zich te laten.

 

Twee voorbeelden. 'Kan Vlaanderen naam maken in het buitenland?' Een Amerikaanse diplomaat wordt geciteerd: 'Vergeet het. Het is weggegooid geld.' Blijkt bij nauwkeurige lezing dat het hij heeft over het promoten van de deelstaat Vlaanderen. Deze 'tegenwerping' blijkt dus juist een argument voor de Vlaamse staat.

 

Alleen als volwaardige staat komen we op de wereldkaart. Het buitenland kent alleen landen, amper deelstaten. Iedereen bij ons weet van het bestaan van Honduras, zoals Vlaanderen zowat zes miljoen zielen rijk. Wie kent de Indische deelstaat Kerala, met 32 miljoen inwoners?

 

Boeiend en nuttig is ook de vraag wie de schulden betaalt. In het ergste scenario, zo luidt de waarschuwing, zullen de sterkste schouders (lees de Vlaamse) de grootste lasten moeten dragen. Niet echt een sterk argument tegen de opsplitsing, want in België is dat zeker het geval.

 

Een ernstige kosten-batenanalyse berekent de extra kosten die een project meebrengt. Niet kosten die men ook moet maken wanneer dat project niet wordt uitgevoerd. Kortom, van alle genoemde inspanningen moeten die worden afgetrokken die we in België ook moeten opbrengen.

 

Bij splitsing moet er duchtig onderhandeld worden over verdelingen allerhande en dienen compromissen gezocht. Maar dan wel de definitieve. Daarna worden Vlaanderen en Wallonië bevoorrechte buren, die niet voortdurend achterdochtig moeten uitkijken naar stokken die de overzijde in de wielen wil steken. Splitsen we niet, dan blijft die apothekersoefening voor eeuwig aan de orde van de dag. Met weer een oneindige reeks vermoeiende (en zonder België totaal overbodige) politieke crisissen, communautair spitstechnologisch gemarchandeer en een blijvende verzuring tussen Vlaanderen en Wallonië. Want er is maar één reden waarom er problemen bestaan tussen Vlaanderen en Wallonië en die heet België.

 

Tenslotte mag gewezen worden op het tactische voordeel om de optie van Vlaamse onafhankelijkheid open te houden. Zo lang we die principieel afwijzen, blijven we chanteerbaar aan de onderhandelingstafel.