Bart Maddens: ‘België delfde zijn eigen graf’
Bart Maddens (inleiding JVdC) 26-04-2010
 |
In een opiniestuk in De Morgen (26 april) verklaart Bart Maddens de pacificatiedemocratie in België dood en begraven. Men roept op consensus, maar sluit zo ongeveer de helft van Vlaanderen uit, aldus Maddens.
Van ‘consensus’ is inderdaad geen sprake als in die 'democratie' niet eens de helft van de Vlamingen (CD&V + Open Vld vertegenwoordigen geen 40 procent van de Vlamingen in de onevenwichtige federale regering) de belangen van hun deelstaat moeten vertegenwoordigen in het debat met een francofoon front van àlle partijen. Als het nog even zo doorgaat is CD&V (eenvijfde van de kiezers) straks als immer voor ‘compromis’ knielende partij de enige vertegenwoordiger van de Vlamingen. De Vlaamse media (radio) bijvoorbeeld speelt haar spel door herhaaldelijk om te roepen dat 'alle partijen het eens zijn om een compromis te zoeken, behalve Open Vld'. In Vlaanderen krijgt zo'n uitspraak een wel heel merkwaardig karakter. Met een minimum aan respect voor je eigen gemeenschap zou je dat ook zo kunnen formuleren: 'Alle Waalse partijen, langs Vlaamse kant enkel gevolgd door CD&V willen een compromis'. (JVdC)
Hieronder de integrale tekst uit De Morgen
Is met de huidige regeringscrisis het bewijs geleverd dat België niet meer werkt als pacificatiedemocratie ? Ik denk het niet. De pacificatiedemocratie is al lang dood en begraven. De pacificatiedemocratie houdt in dat beslissingen moeten worden genomen door een coalitie, waarin alle relevante segmenten van de samenleving zijn vertegenwoordigd. Dit betekent dat Vlamingen én Franstaligen een consensus moeten bereiken over B-H-V. De pacificatie kan maar werken als die beslissingen in elk segment een voldoende maatschappelijk draagvlak hebben. Dat was de reden waarom eind 2007 de PS toetrad tot de federale regering.
Het probleem is nu dat men die pacificatielogica niet meer heeft gevolgd aan Vlaamse zijde. Sinds september 2008 heeft de federale regering geen meerderheid meer in de Nederlandse taalgroep en is de pacificatiedemocratie vleugellam langs Vlaamse kant.
Pacificatieregelingen kunnen bovendien maar werken als ook de radicale flank parties erbij worden betrokken. De grote staatshervormingen van 1988 en 1993 zijn enkel tot stand kunnen komen doordat ze door een groot deel van de Vlaams-nationalisten werden gesteund.
Sinds 2008 staan de Vlaams-nationalisten echter buitenspel bij de staatshervorming. Aan Franstalige kant zijn zo goed als alle kiezers vertegenwoordigd, aan Vlaamse kant ongeveer de helft. Stel even dat het in die omstandigheden toch tot een 'onderhandeld' akkoord gekomen zou zijn over BHV. Het Vlaamsgezinde protest zou fel geweest zijn en de verkiezingen zouden gebeurd zijn in een sfeer van toenemende polarisatie tussen drie radicaal-Vlaamse partijen enerzijds en de Belgische 'systeempartijen' anderzijds. Uit vrees voor een dergelijk scenario wilden de Vlaamse onderhandelaars geen verregaande toegevingen doen.
Het klinkt misschien verrassend, maar in veel opzichten ligt het cordon sanitaire tegen het Vlaams Belang aan de basis van de huidige impasse. Het praktische gevolg was dat een groter wordende groep van Vlaams-nationalisten werd uitgesloten. Als de N-VA vandaag zo huiverachtig staat voor toegevingen aan de Franstaligen, dan komt dat precies omdat ze de hete adem van het VB in de nek voelt. Anders gezegd: door de radicale Vlaams-nationalisten uit te sluiten van het beleid heeft België het pad van de pacificatie verlaten en zijn eigen graf gedolven.
Maddens is politicoloog en doceert aan de faculteit Politieke wetenschappen van de KU Leuven. Hij is ook medewerker van het maandblad DOORBRAAK.
Terug naar de artikelenlijst.