BHV-molen kan nog jaren draaien

Jan Van de Casteele 23-04-2010

Dit is geen rechtstaat meer. Volgens professor Van Orshoven kan de BHV-molen ook na een mogelijke stemming over het Vlaams splitsingvoorstel nog jaren draaien, want dan kunnen volgen: alarmbel, vervolgens: wetsvoorstel opnieuw in de Kamer, evocatie in de Senaat, opnieuw alarmbel, vrijheid voor koning om wet te bekrachtigen, het ontbreken van een nodige handtekening vanuit een ontslagnemende regering.

Dat de Kamer op 22 april niet vergaderde 'omdat de koning het ontslag van de regering in beraad houdt, houdt juridisch perfect steek', aldus Van Orshoven. Dat laatste is precies het omgekeerde van wat Van Orshoven zo vaak beweerde: dat het moét bekrachtigd worden - red.). Sommige juristen spreken dat tegen. Ze noemen het onzin dat de kamer niet mag vergaderen. Wel zou juist zijn dat ze niet 'moet' vergaderen. Een niet onbelangrijke nuance. Dat Van Orshoven dicht bij CD&V wordt gesitueerd (hij was ooit gemeenteraadslid voor die partij) kan een rol spelen in zijn interpretatie.

Volgens Van Orshoven moet elke beslissing van de vorst tenminste door (een lid van) de regering gedekt worden, maar als als die regering officieel ontslagnemend is, is
het volgens Van Orshoven 'politiek weinig haalbaar dat dat zal gebeuren'. Ook hiermee neemt hij een standpunt in dat afwijkt van wat hij al vaker vertelde. 

Voor de integrale tekst van Van Orshoven: zie onderaan dit KORT-bericht.

Conclusie: Dit land is geen democratie meer. Zelfs een volle legislatuur volstaat niet om het parlement, toch het hoogste gezag, zijn werk te laten doen. 

Interessant is wat prof. Hendrik Vuye over de alarmbel schreef. Hij vindt ook (zie bijlage, blz 17) dat de ontslagnemende regering de bevoegdheid heeft om de wet te bekrachtigen, en dat zelfs de handtekening van 1 minister (bvb de eerste minister) volstaat. Dit is volledig in overeenstemming dat de wetgever het laatste woord heeft.

Hoe dan ook: de cumul van blokkeringsmogelijkheden (o.m. het feit dat men het misbruik van recht bij belangenconflicten toelaat) maakt het de facto mogelijk dat één legislatuur niet eens genoeg is om alle procedures te doorlopen.

De blokkeringsmogelijkheden beroven de opperste macht van het land – het parlement – nagenoeg drie jaar van zijn bevoegdheid om een een wet goed te keuren, hoewel een dwingend arrest van het Grondwettelijk Hof aan het parlement de verplichting oplegt om een wet goed te keuren. Dit is natuurlijk geen rechtsstaat meer. Dat is in elk geval nooit zo bedoeld geworden. Maar dat Franstaligen de wetgevende macht drie jaar lam leggen zou dan weer geen extremisme zijn en doet het land niet barsten… Een parlementaire meerderheid die wil stemmen, in dit geval een Vlaamse, zou zorgen voor een regimecrisis. Wat is dit voor een land?


Tekst Paul Van Orshoven
Komt teller belangenconflicten na verkiezingen weer op nul?

Wordt het wetsvoorstel over de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde nog deze legislatuur gestemd, maar wordt in de ontslagnemende regering geen minister bereid gevonden de koning te dekken bij het bekrachtigen en afkondigen van die wet, dan bestaat de mogelijkheid dat de hele parlementaire procedure tijdens de volgende legislatuur overgedaan moet worden. Dat zegt tenminste grondwetspecialist Paul Van Orshoven (K.U.Leuven).

Dat de Kamer vandaag niet vergaderde omdat de koning het ontslag van de regering in beraad houdt, houdt juridisch perfect steek, zegt professor Van Orshoven. "Er bestaat geen enkele juridische verplichting in die zin, het is een kwestie van politieke opportuniteit." De regering is overigens nog niet ontslagnemend, ze wordt dat pas op het moment dat de koning het ontslag aanvaardt.

Maandag komt in de Kamer de conferentie van de voorzitters bijeen om onder meer de agenda voor de plenaire vergadering van later die week op te stellen. Mogelijk wordt het wetsvoorstel over de splitsing van BHV geagendeerd.

"Maar de kans dat het effectief tot een stemming komt, is klein", schat Van Orshoven in. "Nog voor de stemming zouden de Franstaligen aan de alarmbel kunnen trekken, waardoor het dossier op de tafel van de ministerraad terechtkomt. Dat kan ook als de regering ontslagnemend is, het enige verschil is dat de regering op dat moment niet meer kan dreigen met haar ontslag."

Komt het wetsvoorstel na het uitstel bij de regering opnieuw in de Kamer terecht, dan kan het daar gestemd worden, waarna "het minstens geëvoceerd zal worden in de Senaat", denkt Van Orshoven. Daar kunnen de Franstaligen opnieuw aan de alarmbel trekken en zo een tweede keer uitstel kopen. Als het wetsvoorstel ook in de Senaat wordt goedgekeurd, is het aan de koning om de gestemde wet te bekrachtigen en af te kondigen.

Elke beslissing van de vorst moet echter door (een lid van) de regering gedekt worden - in dit geval is volgens Van Orshoven "één minister voldoende" - maar als die regering officieel ontslagnemend is, lijkt het politiek weinig haalbaar dat dat zal gebeuren.

Komen er nieuwe verkiezingen, dan komt de gestemde wet op het bord van de nieuwe regering. "Die kan beslissen wat ze er mee doet: iets of helemaal niets", legt de grondwetspecialist verder uit. Met
andere woorden: de regering kan de wet alsnog laten bekrachtigen, maar kan hem ook laten doodbloeden.

In dat laatste geval moet de parlementaire procedure helemaal opnieuw beginnen. Een gloednieuw voorstel moet dan zijn weg door het parlement zoeken. Met mogelijk het uitzicht op een nieuwe reeks controversiële stemmingen, belangenconflicten en alarmbelprocedures. (Belga, 22 april)



Terug naar de artikelenlijst.