Moet Vlaanderen de belgische ziekte importeren ?

De belgische overheidsfinanciën lopen volledig uit de hand. 2009 zal afsluiten met een globaal tekort van € 25 miljard. Al te lichte ingrepen op het federale niveau zorgen ervoor dat deze tekorten in 2010 en 2011 nauwelijks lager liggen. De belgische staatsschuld zal op die manier opnieuw de magische grens van 100 % van het BBP bereiken.

Ook de Vlaamse overheidsfinanciën zijn door de financiële en economische crisis onder druk gekomen. Indien de Vlaamse regering alles op zijn beloop zou laten, zou 2009 afsluiten met een tekort van 1,2 miljard euro en zou dit in 2010 zelfs oplopen tot 2,2 miljard euro. Tijdens de regeringsonderhandelingen hebben de regeringspartijen, op uitdrukkelijke vraag van de N-VA, besloten om snel orde op zaken te stellen.

Vlaamse marge

Een ingrijpend besparingstraject zorgt ervoor dat onze begroting in 2011 weer in evenwicht is. Hiervoor zal het tekort in 2009 worden teruggedrongen tot 1 miljard euro en in 2010 tot 0,5 miljard euro. Door deze keuze te maken creëren we vanaf 2012 opnieuw een marge, beleidsruimte, om tegemoet te komen aan de noden van de Vlamingen en de Vlaamse bedrijven. Deze beleidskeuze staat in schril contrast met de belgische aanpak, of beter gezegd de belgische niet-aanpak. Vlaanderen zet binnen de kortste keren orde op zaken en opteert er duidelijk voor om de belgische ziekte van non-beleid niet in Vlaanderen in te voeren. Zijn wij, Vlaams-Nationalisten, het niet aan onszelf verplicht om breuklijnen met belgië te maken, om aan te tonen dat deugdelijk beleid, ook op financieel vlak, in Vlaanderen wel kan. Kunnen wij het maken om de kritiek die we altijd op belgië hebben geleverd ook op Vlaanderen toepasselijk te maken? De N-VA heeft alleszins voor het tegendeel gekozen: wij laten Vlaanderen niet besmetten met de belgische ziekte!

Waarom in evenwicht?

Misschien vraagt u zich af waarom onze begroting in evenwicht moet zijn. Een terechte vraag wanneer u merkt dat alle andere overheden in dit land de teugels op begrotingsvlak lossen. Eerst en vooral moet worden opgemerkt dat elke overheid verantwoordelijk is voor de schulden die ze maakt. Schulden die Vlaanderen maakt, zullen de Vlamingen betalen; schulden die de Franse Gemeenschap maakt, zullen de franstaligen betalen; schulden die de federale overheid maakt, zullen we met zijn allen betalen (en de Vlamingen proportioneel meer. Dat maakt deel uit van de belgische schande).

Dit betekent bijgevolg dat wanneer Vlaanderen ervoor zou opteren de teugels te vieren en ons budgettair probleem niet op te lossen, wij de schulden gewoon doorschuiven naar degenen die na ons komen. Onze schulden van vandaag zijn immers hun belastingen van morgen. De volgende generaties Vlamingen zullen hun beleidsruimte zien verminderen omdat zij onze schulden moeten aflossen. Dit lijkt me geen fraai beeld van pril Vlaams zelfbestuur. Inspanning voor derden?

Maar door zelf orde op zaken te stellen, maken wij het voor de andere overheden dan niet te gemakkelijk, zodat zij minder inspanningen moeten doen, hoor ik u al vragen. Hiervoor moeten we even een technische uitleg geven. Het globale belgische begrotingsresultaat is de optelsom van de begrotingen van alle overheden in belgië: de federale overheid en de sociale zekerheid, maar ook de gewesten en de gemeenschappen, de provincies en de gemeenten. Al die overheden samen stevenen dus af op een tekort van 25 miljard in 2009 (waarvan zoals gezegd Vlaanderen slechts 1 miljard optekent). Wanneer Vlaanderen zijn tekort wegwerkt, komt dat inderdaad het globale resultaat ten goede. Het globale tekort zal dan verminderen door de inspanningen van Vlaanderen. Maar, zoals ik hierboven al geschetst heb, is het wegwerken van tekorten in Vlaanderen alleen maar in het voordeel van de Vlamingen.

Overschot?

Het wordt natuurlijk een ander verhaal wanneer Vlaanderen overschotten zou boeken. Vlaanderen zou dan geld opzij zetten (overschotten van een bepaalde overheid worden niet overgedragen naar een andere overheid, maar blijven als een reserve op de eigen rekeningen staan), en in moeilijke tijden, waarin veel noden zijn, dit geld niet uitgeven aan eigen beleid. Anderen zouden dan minder inspanningen dienen te leveren. Hier kiezen wij uitdrukkelijk niet voor. Vanaf 2011 worden alle beschikbare financiële middelen ingezet voor de Vlamingen en de Vlaamse bedrijven. Vlaanderen zal geen euro overschot boeken en zal zo alle andere overheden voor hun verantwoordelijkheid stellen. Dit principe zit verankerd in het Vlaamse regeerakkoord en werd nog eens zeer duidelijk bevestigd door minister-president Peeters tijdens het debat na de Septemberverklaring.

Het principe is dus eenvoudig: zo snel mogelijk het budget in orde krijgen en de financiële armslag die we dan krijgen maximaal benutten voor eigen Vlaams beleid. Mag ik er tevens op wijzen dat we met deze bijkomende financiële armslag de Vlaamse aanvullende kinderbijslag en de Vlaamse hospitalisatieverzekering zullen realiseren? Samen met de Vlaamse zorgverzekering legt dit dan de basis voor een eigen Vlaamse Sociale Zekerheid.

Jan Jambon

Volksvertegenwoordiger N-VA