Kortjes Doorbraak 2008

Januari 2008

Pieter Aspe in Humo

Thrillerauteur Pieter Aspe: ‘lk erger mij vreselijk aan al die Vlamingen die beweren dat het de schuld van de Vlaamse onderhandelaars is dat we na bijna zes maanden nog altijd geen regering hebben. Al veertig jaar schuiven wij, Vlamingen, de problemen voor ons uit, en bij elke regeringsonderhandeling hebben we compromissen met de Walen gesloten. Dat moet maar eens gedaan zijn. De Vlamingen moeten voet bij stuk houden om tot een confederale staat te komen, zoals in Zwitserland. En als dat niet goedschiks lukt, mag België van mij ook gesplitst worden, net zoals Tsjechië en Slovakije ...’

Daar is B Plus nog eens

Twaalf politici van acht partijen uit het noorden en zuiden van het land hebben het Federaal Pact van de belgicistische organisatie B Plus ondertekend. Opvallend leper dan vroeger wil B Plus ‘een federaal België’ en ‘een “evenwichtige” staatshervorming’. Jaja, maar tegelijk moeten bevoegdheden kunnen worden geherfederaliseerd en moeten er ‘garanties komen rond interpersonele solidariteit’ (lees: behoud geldstromen). Dat is het betonneren van een staat die niet werkt en van een financieel lek richting Wallonië (en niet omgekeerd). B Plus wil ook dat Vlamingen en Walen ‘de taal van de andere gemeenschappen’ aanleren. Ze kunnen alvast beginnen in Wallonië en Brussel ...

Nieuw volk

Het B Plus Pact werd ondertekend door Wilfried Martens en Mark Eyskens (CD&V) Annemie Neyts (Open Vld), Freddy Willockx en Mia De Vits (sp.a) en Adelheid Byttebier (Groen! ). Hiermee is het belgicisme van Eyskens definitief bevestigd en treden Neyts en Byttebier toe tot de drukkingsgroep.

Werkzaamheidskloof groeit

Europa verplicht via de Lissabondoelstellingen zijn lidstaten de werkzaamheidsgraad (werkenden in de bevolking tussen de 15 en 64) te verhogen tot 70 procent in 2010. België (61,7 %) zal die doelstelling niet bereiken, Vlaanderen (65,8 %) misschien, maar Wallonië (56,6 %) en Brussel (53,9 %) in geen geval. De kloof tussen Vlaanderen en Wallonië enerzijds en Brussel anderzijds groeit nog. Sinds 2000 steeg de werkzaamheidsgraad in Vlaanderen met 3,5 %), in Wallonië amper met 1,9 procentpunt. Het Brusselse cijfer daalde nog met 0,2 procentpunt. (Bron: Steunpunt Werkgelegenheid en Sociale Economie van de KU Leuven)

Werkloosheidskloof groeit

In het Waals Gewest daalde het aantal werklozen (201 505 in oktober 2007) het jongste jaar met 13 497 eenheden (6,2 procent). In Vlaanderen daalde het aantal werklozen (141 929 in oktober 2007) met 15,9 %. Wallonië heeft dus maar matig geprofiteerd van de hoogconjunctuur. Dat de werkloosheidskloof, die al zeer groot is, blijft toenemen, is absoluut verontrustend. Dat betekent dat - in tegenstelling tot wat de Franstaligen vaak zeggen - er absoluut nog geen perspectief is op het verminderen van de geldstroom naar Wallonië. (Bron: RVA, okt. 07)

Walen vinden de weg

naar Vlaamse jobs nog niet

Voor de West-Vlaamse industrie is de komst van Waalse werknemers verre van voldoende. In de regio Kortrijk-Roeselare kijken werkgevers zowel naar Frankrijk als naar Wallonië om 7000 openstaande vacatures in te vullen. Unizo en Voka in het kader van de eerste Jobbeurs (12 december 2007) van de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai blijven ongerust ‘omdat de Waalse arbeidskracht de weg naar de regio Kortrijk-Roeselare nog altijd niet vindt’.

Faillissementen: november op een na slechtste maand ooit In november gingen er 659 bedrijven op de fles. Daarmee is dit op de één na zwartste maand ooit. Alleen in het rampjaar 2004 was het nog slechter. Dat meldt het onderzoeksbureau Graydon. Voor de vijfde maand op rij worden meer faillissementen uitgesproken dan verleden jaar. In het Waalse gewest werden een kwart meer faillissementen uitgesproken (211 tegenover 171 in november 2006). De ommekeer is het sterkst in Henegouwen (verdubbelding). In Vlaanderen gingen 10 % minder ondernemingen over de kop (308 tegenover 340 in november 2006). (Belga, 3 dec.)

Kloof gezondheidszorg blijft Waarom hoeft gezondheidszorg nog altijd duurder te zijn in Wallonië? Recent onderzoek over de consumptie aan klinische biologie (= onderzoek afwijkingen in bloed of andere lichaamsvochten aan de hand van laboratoriumtechnieken, budget miljard euro) tijdens het eerste semester van 2007 toont aan dat de kloof Vlaanderen-Wallonië erg groot is. Bijna alle arrondissementen die veel geld uitgeven aan klinische biologie situeren zich in het zuiden van België en ook Brussel kost een pak geld. De goedkope arrondissementen zijn Vlaams. Concreet: Gent is het goedkoopst (per honderd verzekerden 1207 euro. Het nationale gemiddelde is 1474 euro. Aan Vlaamse kant zitten alleen Oostende (1487 euro) en Veurne (1511 euro) daarboven. In Franstalig België blijft alleen het arrondissement Verviers (1403 euro) onder het gemiddelde. Alle andere Franstalige arrondissementen geven meer uit. Het Riziv “start” een onderzoek. (Bron: De Huisarts, nov.)

VVB speelde haar rol

De Vlaamse Volksbeweging heeft zich lang rustig gehouden tijdens de formatiegesprekken, maar toen het nodig werd heeft ze de druk op het Kartel opgevoerd. ‘Wij zullen de partij niet laten vallen, maar dan zullen wij oneindig sterk demobiliseren naar die partij‚, zei Defoort (radio 27 nov. e.a., zie blz. 14). Hij herinnerde de partij aan haar programma en aan haar principes (Woord houden‚). ‘De vis begint te stinken’, waarschuwde Peter De Roover in De Morgen. De Vlaamse Volksbeweging riep ook CD&V op om geloofwaardig te blijven en noemde de laatste formateursnota van Yves Leterme absoluut ondermaats. Van de resoluties van het Vlaams Parlement niks gerealiseerd, de Vlaamse agenda werd bijna doorgeschoven naar een Conventie, een vergeetput zoals Guy Verhofstadt er al een paar creëerde (Costa en Forum). En op vraag van de Franstaligen en Open VLD lag een agenda voor inzake herfederalisering (meer België) Het Kartel werd overigens door de hele Vlaamse Beweging (OVV, IJzerbedevaartcomité e.a.) gewezen op de ondraaglijke lichtheid van wat voorlag. Wellicht niet zonder resultaat.

Februari 2008

Belgicisten tellen in sp.a

De Belgische Progressieve Socialisten (BPS) melden met genoegen dat zes ‘verse’ parlementsleden zich aansloten bij de belgicistische organisatie, waarbij nu al 17 sp.a-parlementsleden en 19 PS’ers zijn aangesloten (sp.a: Hans Bonte, Kurt De Loor, Maya Detiège, Mia De Vits, Dalila Douifi, David Geerts, Michèle Hostekint, Meryame Kitir, Marcel Logist, Chokri Mahassine, Jan Peeters, Elke Roux, Marleen Temmerman, Christine Van Broeckhoven, Ludwig Vandenhove, Myriam Vanlerberghe, André Van Nieuwkerke). ‘De meerderheid van de kamerfractie (8 op 14) en bijna de helft van de senaatsfractie’, aldus BPS.

Breuklijn in sp.a?

BPS wil alleen horen van een staatshervorming in twee richtingen (defederaliseren, maar ook herfederaliseren). Financiering en beheer van de sociale zekerheid moeten federaal blijven. De BPS wil niet weten van ‘een te vergaande rist opsplitsingen van bevoegdheden’ en eist een federale kieskring. Blijkt wel dat de echte bazen van sp.a dat vooralsnog even anders zien. ‘Het is duidelijk te bewijzen dat een paar mensen in de sp.a-top dit onvoldoende hebben begrepen, dat een zéér vergaande autonomie voor Vlaanderen rechts versterkt en links verzwakt ... Door een paar topmensen van de partij wordt een federale kieskring zonder debat weggewuifd, en dat kan niet’, aldus nog BPS. Het kartel met Spirit is alleen nog aanvaardbaar mits de sp.a zich niet laat beïnvloeden door het communautaire standpunt van Spirit ‘dat nogal eenzijdig’ is.

Ministers uit evenwicht

De regering Dehaene I telde negen Nederlandstalige en zeven Franstalige ministers en staatssecretarissen (bevolking 60/40). Dehaene volgde zichzelf op met een nog gunstiger verhouding (10/7). Nadien zetten de Franstaligen Verhofstadt op weg naar de pariteit (Verhofstadt I met 10N/8F, Verhofstadt II met 11N/10F). De interim-regering Verhofstadt III rondt het werkje af (7N/7F).

De nota Verhofstadt ...

Bij het lanceren van zijn interimregering pakte Verhofstadt III uit met een nota Staatshervorming. De Franstaligen veinsden verontwaardiging, de Vlamingen gematigd optimisme (‘nuttig’, aldus Schouppe, ‘interessant’, aldus Leterme) terwijl de nota onder het mom van Belgische evenwichten als hoofddoel had de federale staat te versterken, niet toevallig ook het hoofddoel van de Franstaligen. ‘Psychologisch hangt Vlaanderen al in de touwen ... Slikken maar CD&V’, schreef Peter De Roover in een opiniestuk ‘in De Standaard (9 jan. 2008).

... de verliezersnota?

De nota is volgens De Roover een ‘verliezersnota’: goed voor wie de verkiezingen ... verloor. Vuurtje stoken met de Kartel-beginselen, dat ook. En haaks op ‘meer Vlaanderen’, de eis van vijf Vlaamse partijen. De nota stopt de transfers in een doofpot (‘in een federaal land is solidariteit essentieel’), houdt de gezinsbijslagen en gezondheidszorg federaal, is een pleidooi voor Belgische recuperatie (federale kieskring, paritaire senaat, samenvallende verkiezingen) en herfederalisering (o.a. ontwikkelingssamenwerking), wil de Vlaamse regering overtroeven en verplichten tot bijsturen (minderhedenverdrag, onderwijsinspectie faciliteitengemeenten, stemrecht Franstaligen in faciliteitengemeenten), wil de taalwetten in Brussel ‘moderniseren’, Brussel nog meer ‘herfinancieren’ en als stadsgewest uitbouwen in Vlaams-Brabant, enkele bevoegdheden overdragen ‘zonder middelen’, de federale schuld afwentelen op? ...

Een-tweetje

Halfweg januari speelt die andere liberaal, Didier Reynders, de bal netjes terug (twee pagina’s in De Morgen, 19 jan.). Ook hij pleit voor meer federale bevoegdheden (geluidsnormen, jeugdbescherming, preventieve gezondheidszorg, verkeersveiligheid, milieu ...), voor meer ‘coördinerende’ macht voor het federale niveau (als gewesten er onderling niet uit geraken), voor het ‘oplossen’ van communautaire tegenstellingen in een paritaire senaat, voor het beschadigen van Vlaamsgezinde partijen via een federale kieskring. ‘Een aantal nationalistische partijen in Vlaanderen heeft het goed gedaan bij de laatste verkiezingen, omdat ze zich alleen tot de Vlaamse kiezers moesten richten’, aldus Reynders over zijn motief. Dat is tenminste duidelijk. Voorts: niet één concreet voorbeeld van hervorming richting gewesten of gemeenschappen. Reynders wil nog sneller achteruit dan Verhofstadt, om dan met een kleine toegeving achteraf de redelijkheid zelve te spelen.

Verhofstadt gaat door?

Reynders eindigt met een verhelderend dreigement. ‘Een staatshervorming komt er enkel als ook de federale staat versterkt wordt’, zoniet komen er verkiezingen, of komt er een nieuwe formateur of een ‘verlenging van lopende zaken onder Verhofstadt’ ... Ook dat is tenminste duidelijk.

Ontwikkelingshulp

Geert Bourgeois zet zijn voet voor de herfederalisering van ontwikkelingssamenwerking. ‘Men kan Vlaanderen zijn bevoegdheid over ontwikkelingssamenwerking niet afnemen. Integendeel, de regionalisering ervan moet net nog in een hogere versnelling worden geschakeld.’ Bourgeois wees erop dat het nog altijd wachten is op het bijbehorende budget zoals beloofd in het Lambermontakkoord. Bourgeois herinnert eraan dat Verhofstadt ook ingaat tegen de afspraken tussen de Vlaamse partijen (Resolutie 1999, Vlaams regeerakkoord 2004).

Brussel:

Nederlands verliest terrein

Recent taalonderzoek bevestigt dat het Nederlands als gesproken taal en thuistaal in Brussel terrein verliest (zie tabellen). Engels werd er de tweede taal. (Rudi Janssens, Taalgebruik in Brussel en de plaats van het Nederlands; Centrum voor de Interdisciplinaire Studie van Brussel; 2500 bevragingen, studie door het NIS, publicatie: Brussels Studies, nr. 13, 7 januari 2008). Janssens noemt de balans van het Nederlands ‘gematigd positief’, maar de groep Nederlandstaligen die de taal van huis uit spreekt, werd kleiner. Een compensatie zou zijn dat het Nederlands goed scoort in het onderwijs. Het Frans blijft de belangrijkste taal en verstevigt als tweede huistaal van anderstaligen haar positie als lingua franca (dominant in publieke taalgebruik). Dit weerlegt de standpunten dat Frans ook in Brussel een minderheidstaal zou worden. Net zoals in Wallonië is Engels nu de tweede taal in Brussel, na het Frans.

Maart 2008

Beweging kritischer

De Vlaamse Beweging wordt kritischer tegenover de Vlaamse onderhandelaars, meldde De Standaard (28 jan.), vooral omdat bepaalde partijen blijkbaar van plan zijn de staatshervorming van richting te doen veranderen. De Vlaamse Volksbeweging (VVB) en het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) zullen bijzonder scherp reageren mochten de onderhandelingen leiden tot een federale kieskring, een paritaire senaat, samenvallende verkiezingen, of gemorrel aan de grenzen van Brussel. Wie die deur openzet, mag rekenen op scherpe acties tot aan de eerstvolgende verkiezingen.

Actie

OVV en VVB hebben op 31 januari overlegd over de te volgen strategie voor de komende weken en maanden. Resultaat: een enquête bij CD&V (zie blz. 1) en op zaterdag 8 maart actiemomenten in alle Vlaamse provincies. Het is maar een begin. Meer info over communautaire actualiteit: www.woordhouden. be en www.vvb.org

Patat en patatje

In Knack (2008, nr. 2) stelde Jan Drijvers (TNS, Dimarso) dat de kiezer bij de jongste federale verkiezingen Open VLD had beloond. Jan Vandenbussche (voorzitter LDD Brussels Hoofdstedelijk Gewest) haalde de week nadien zijn telraam boven: ‘Bij de federale verkiezingen in 2003 had Open VLD 1 009 223 stemmen, in 2007 behaalde Open VLD er nog maar 789 445. Een verlies van 219 778 (!) stemmen ( = min 3,53 % = min 7 zetels)’. Tegenover 2004 verloor Open VLD 15 000 stemmen. Open VLD kreeg een patat in 2004, en een patatje bij in 2007. En wat in 2009?

Onafhankelijk Kosovo

Heeft er iemand last van Esten en Slovenen? De twee leuke, maar kleine, jonge staten behoren beide tot de gezellige club van de Europese Unie. Slovenië heeft (2005) 2 miljoen inwoners, Estland 1,35 miljoen, Cyprus 0,74 miljoen, Luxemburg 0,46 miljoen, Malta 0,4 miljoen inwoners. Kosovo werd met 2,1 miljoen inwoners de 196ste staat en kan ooit plaats nemen bij de kleintjes van de EU. Als Wallonië een eigen weg kiest in Europa, laat het alvast al die landen, maar ook Letland en Litouwen achter zich, en komt het in de buurt van Ierland. Best mogelijk. Best leefbaar. Een onafhankelijk Vlaanderen wipt ook nog eens boven Denemarken, Ierland, Slowakije, Finland. Mooi gezelschap.

Beweging kritischer

De Vlaamse Beweging wordt kritischer tegenover de Vlaamse onderhandelaars, meldde De Standaard (28 jan.), vooral omdat bepaalde partijen blijkbaar van plan zijn de staatshervorming van richting te doen veranderen. De Vlaamse Volksbeweging (VVB) en het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) zullen bijzonder scherp reageren mochten de onderhandelingen leiden tot een federale kieskring, een paritaire senaat, samenvallende verkiezingen, of gemorrel aan de grenzen van Brussel. Wie die deur openzet, mag rekenen op scherpe acties tot aan de eerstvolgende verkiezingen. Actie

OVV en VVB hebben op 31 januari overlegd over de te volgen strategie voor de komende weken en maanden. Resultaat: een enquête bij CD&V (zie blz. 1) en op zaterdag 8 maart actiemomenten in alle Vlaamse provincies. Het is maar een begin. Meer info over communautaire actualiteit: www.woordhouden. be en www.vvb.org Patat en patatje

In Knack (2008, nr. 2) stelde Jan Drijvers (TNS, Dimarso) dat de kiezer bij de jongste federale verkiezingen Open VLD had beloond. Jan Vandenbussche (voorzitter LDD Brussels Hoofdstedelijk Gewest) haalde de week nadien zijn telraam boven: ‘Bij de federale verkiezingen in 2003 had Open VLD 1 009 223 stemmen, in 2007 behaalde Open VLD er nog maar 789 445. Een verlies van 219 778 (!) stemmen ( = min 3,53 % = min 7 zetels)’. Tegenover 2004 verloor Open VLD 15 000 stemmen. Open VLD kreeg een patat in 2004, en een patatje bij in 2007. En wat in 2009? Onafhankelijk Kosovo

Heeft er iemand last van Esten en Slovenen? De twee leuke, maar kleine, jonge staten behoren beide tot de gezellige club van de Europese Unie. Slovenië heeft (2005) 2 miljoen inwoners, Estland 1,35 miljoen, Cyprus 0,74 miljoen, Luxemburg 0,46 miljoen, Malta 0,4 miljoen inwoners. Kosovo werd met 2,1 miljoen inwoners de 196ste staat en kan ooit plaats nemen bij de kleintjes van de EU. Als Wallonië een eigen weg kiest in Europa, laat het alvast al die landen, maar ook Letland en Litouwen achter zich, en komt het in de buurt van Ierland. Best mogelijk. Best leefbaar. Een onafhankelijk Vlaanderen wipt ook nog eens boven Denemarken, Ierland, Slowakije, Finland. Mooi gezelschap.

Onkelinx vijand

Het Vlaams Geneeskundigenverbond (VGV) heeft Laurette Onkelinx uitgeroepen tot vijand. Volgens oud-VGV-voorzitter Eric Ponette wil Onkelinx de hele gezondheidszorg re-nationaliseren, o.m. via een nationaal (niet eens: federaal) kankerplan. Preventie is Vlaamse bevoegdheid. Dat is dus recuperatie, terwijl het VGV juist de gezondheidsbevoegdheden van de deelstaten wil uitbreiden (argumenten: responsabilisering, andere klemtonen, eerstelijnsgezondheidszorg, etc...). ‘Geef beide deelstaten de vrijheid, maar maak ze verantwoordelijk voor de gevolgen. Dat zal leiden tot het beste beleid.’

Bedevaart en Wake

Het IJzerbedevaartcomité organiseert de 81ste IJzerbedevaart dan toch op zondag 31 augustus. Even was er sprake van die een week vroeger te organiseren, maar dan is er ook de IJzerwake. Het zal wel niet zo bedoeld zijn, maar IJzerbedevaarders kunnen dan toch ook naar Steenstrate en omgekeerd. Het zou al veel zijn als onderling gekrakeel uitblijft (1), als de voorzitters van de beide manifestaties zich (onder meer) concentreren op het gemeenschappelijke doel: meer Vlaanderen (2) en als ze dringend op zoek gaan naar een inderdaad niet evident, maar nodig evenwicht tussen traditie en vernieuwing (3). Beide manifestaties kunnen aan hun grote gelijk ten onder gaan. Alleen op het kruispunt van al die wegen ligt er misschien nog ooit iets moois.

Splitsing voetbalbond

Bert Anciaux herhaalde in het Vlaams Parlement niet te zullen investeren in voetbalstadions als de Voetbalbond (KBVB) niet ingaat op zijn vraag om tegen de begrotingsopmaak voor 2009 ‘een duidelijk en tijdsgebonden stappenplan voor te leggen om te splitsen’. Hetzelfde geldt voor ondersteuning van het jeugdvoetbal en voor beleidssubsidie/impulssubsidies.

Honderd economen

Een goeie honderd Belgische economen schreven een nota over de staatshervorming. In schabouwelijk Nederlands, en ronduit belgicistisch van inspiratie en vooral ondertekend door Franstaligen (2/3). Bij de ondertekenaars baron Paul Van Rompuy (Leuven), Rudi Vander Vennet (Gent) en Henry-Jean Gathon, drie leden van de fameuze transfertencommissie van Yves Leterme, die de Abafimstudie evalueerde, vaststelde dat ze grotendeels klopte en er dan vakkundig over zweeg en liet zwijgen. Het document lijkt sterk op de nota Staatshervorming van Guy Verhofstadt.

April 2008

Peiling

In opdracht van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen organiseerde de Vlaamse Volksbeweging in de tweede helft van februari een spoedpeiling bij alle verkozenen van CD&V (gemeenten, provincies, regionaal, federaal en Europees parlement). De respons was verrassend groot met 523 antwoorden, of 20 procent van het totaal. Uit de antwoorden bleek dat de achterban van CD&V sterk blijft vasthouden aan het verkiezingsprogramma waarmee de partij succesrijk naar de kiezer trok. “Woord houden” en “respect” (voor de kiezer) zijn voor de CD&V-achterban geen ijdele begrippen. De respondenten staan volop achter de uitbouw van de Vlaamse autonomie en willen in geen geval een federale recuperatie.

Actiedag Vlaamse Volksbeweging voor ‘meer Vlaanderen’ Zaterdag 8 maart voerde de Vlaamse Volksbeweging (VVB) actie in verscheidene winkelstraten in Vlaanderen om de bevolking op te roepen “trainer” Yves Leterme aan te sporen woord te houden en duidelijk te kiezen voor “meer Vlaanderen”.

België failliet

Voor Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, is ‘het oude België zo goed als failliet’. Voorzitter Urbain Vandeurzen stelt dat België gewoon financieel niet in staat is en zal zijn om te zorgen voor 200 000 jobs en tegelijk een procent begrotingsoverschot te creëren. ‘Het federale niveau is doodgebloed en wat nodig is om vooruit te gaan, zal van de regio’s moeten komen’.

Kankerplan Onkelinx

Het Aktiekomitee voor een Vlaamse Sociale Zekerheid (AK-VSZ) protesteert met klem tegen het preventieluik in het nationaal kankerplan van minister Laurette Onkelinx. Preventie is sinds de bijzondere wet van 8 augustus 1980 een gemeenschapsbevoegdheid. ‘De Vlaamse Gemeenschap heeft sinds jaren een kaderdecreet over preventieve gezondheidszorg en heeft structuren opgebouwd om die doelstellingen te verwezenlijken (Vlaamse Gezondheidsraad, het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en de lokale organisaties voor gezondheidsoverleg, de LOGO’S). Zij behaalt mooie resultaten in o.a. vaccinatieprojecten en screeningsmammografie. Als Wallonië onvoldoende presteert in preventie, kan Onkelinx daarover ‘de bevoegde minister van de Franse Gemeenschap aanporren’. AK-VSZ vraagt aan de Vlaamse regering het nationaal kankerplan aan te kaarten bij het Overlegcomité tussen gemeenschappen, gewesten en federale regering.

Peiling

In opdracht van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen organiseerde de Vlaamse Volksbeweging in de tweede helft van februari een spoedpeiling bij alle verkozenen van CD&V (gemeenten, provincies, regionaal, federaal en Europees parlement). De respons was verrassend groot met 523 antwoorden, of 20 procent van het totaal. Uit de antwoorden bleek dat de achterban van CD&V sterk blijft vasthouden aan het verkiezingsprogramma waarmee de partij succesrijk naar de kiezer trok. “Woord houden” en “respect” (voor de kiezer) zijn voor de CD&V-achterban geen ijdele begrippen. De respondenten staan volop achter de uitbouw van de Vlaamse autonomie en willen in geen geval een federale recuperatie.

Actiedag Vlaamse Volksbeweging voor ‘meer Vlaanderen’ Zaterdag 8 maart voerde de Vlaamse Volksbeweging (VVB) actie in verscheidene winkelstraten in Vlaanderen om de bevolking op te roepen “trainer” Yves Leterme aan te sporen woord te houden en duidelijk te kiezen voor “meer Vlaanderen”.

België failliet

Voor Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, is ‘het oude België zo goed als failliet’. Voorzitter Urbain Vandeurzen stelt dat België gewoon financieel niet in staat is en zal zijn om te zorgen voor 200 000 jobs en tegelijk een procent begrotingsoverschot te creëren. ‘Het federale niveau is doodgebloed en wat nodig is om vooruit te gaan, zal van de regio’s moeten komen’.

Kankerplan Onkelinx

Het Aktiekomitee voor een Vlaamse Sociale Zekerheid (AK-VSZ) protesteert met klem tegen het preventieluik in het nationaal kankerplan van minister Laurette Onkelinx. Preventie is sinds de bijzondere wet van 8 augustus 1980 een gemeenschapsbevoegdheid. ‘De Vlaamse Gemeenschap heeft sinds jaren een kaderdecreet over preventieve gezondheidszorg en heeft structuren opgebouwd om die doelstellingen te verwezenlijken (Vlaamse Gezondheidsraad, het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en de lokale organisaties voor gezondheidsoverleg, de LOGO’S). Zij behaalt mooie resultaten in o.a. vaccinatieprojecten en screeningsmammografie. Als Wallonië onvoldoende presteert in preventie, kan Onkelinx daarover ‘de bevoegde minister van de Franse Gemeenschap aanporren’. AK-VSZ vraagt aan de Vlaamse regering het nationaal kankerplan aan te kaarten bij het Overlegcomité tussen gemeenschappen, gewesten en federale regering. onele intrestaftrek’. Volgens een enquête van Voka (Vokatribune) vindt amper 17 % van de ondernemers de campagne zonder meer ‘een goed idee’, 22 procent vindt ze ‘weggegooid geld’. Over de regionalisering van bevoegdheden leven er geen hoge verwachtingen. 53 % denkt dat er meer beleidsautonomie zal volgen voor de regio’s inzake arbeidsmarktbeleid, 48% verwacht een regionalisering van wetenschapsbeleid, energie en spoorwegen, 31% van de vennootschapsbelasting en van de kinderbijslag, 29 % van gezondheidszorg, 26% van de personenbelasting.

Kinderbijslag

Willen de Vlamingen maandelijks 30 euro extra kinderbijslag per kind? Omwille van de geldstroom naar Wallonië kan dat nu niet, aldus het Aktiekomitee Vlaamse Sociale Zekerheid (AK-VSZ), dat oproept de kinderbijslagen te splitsen. Het bedrag dat de Vlamingen in de pot van de Sociale Zekerheid storten is veel groter dan het bedrag dat ze in de vorm van sociale uitkeringen ontvangen. In totaal is het verschil 4 miljard euro per jaar. In 2003 bedroeg het verschil in de sector van de Kinderbijslagen 368 miljoen euro.

Pensioenen

De pensioenen in België zijn bijna de laagste in Europa. Minister Dupont (Parti Socialiste) stelde voor om de laagste pensioenen met 2 % te verhogen. ‘Wij hebben een veel beter voorstel’, aldus nog het AK-VSZ. Vlamingen dragen 942 miljoen euro per jaar meer bij dan ze via de sociale zekerheid ontvangen (of 8% van alle in Vlaanderen uitgekeerde pensioenen). Volgens AK-VSZ kunnen we met dit bedrag - indien de pensioenen gesplitst worden - alle pensioengerechtigden in Vlaanderen een 13de maand extra pensioen geven, of 100 euro per maand extra geven aan de laagste pensioentrekkers of extra voorzieningen betalen voor rust- en verzorgingstehuizen.

Flitsboetes

In het Voorstel van de Raad van Wijzen met betrekking tot de Staatshervorming (26 februari 2008, blz. 37) staat duidelijk vermeld: ‘De opbrengst van penale boeten tengevolge van overtredingen van de gewestelijke bepaalde snelheidsbeperkingen blijft federaal.’ Goed voor de federale kas (zo’n 85 miljoen euro, nadien te verdelen onder Vlaamse, Brusselse en Waalse politiezones). De verdeelsleutel was en blijft nog altijd vernederend voor de Vlamingen: 82% van het boetefonds werd in 2006 door Vlaamse overtreders gespekt, maar slechts 58 % daarvan vloeide terug naar Vlaamse politiezones. (Jan Segers, HLN, 26 feb.)

Mei 2008

Ambras: benoeming

burgemeesters

Franstaligen trokken aan de bel van allerlei internationale instanties om Vlaanderen wat af te dreigen. Ze nemen het niet dat Vlaams minister Marino Keulen drie burgemeesters niet wilde benoemen. ‘De hele planeet veroordeelt Vlaanderen’, is de titel van hun show. Het blokkeren van de staatshervorming (Eric Libert, FDF) en de uitbreiding van Brussel op tafel gooien (Christos Doulkeridis, Ecolo) zijn hun dreigementen. (DM, 12 april)

Opmerkelijk scherp:

Carl Devos

Zelfs heel gematigde politologen als Carl Devos kunnen het niet meer aanzien. ‘Ze chanteren de Vlamingen’, stelt Devos (UGent), die blijkbaar almaar meer twijfelt aan de instandhouding van het Belgische niveau. ‘Begrijpen de Franstaligen het nog niet? Vaste (taal)grenzen zijn de eerste vereiste voor een stabiele federatie. Hun arrogantie versterkt het separatisme. Als in de zomer de staatshervorming mislukt, is dat niet enkel slecht nieuws voor Leterme I, maar ook voor België. Als een communautair vergelijk onmogelijk is, zal de vraag om een nieuwe commissie van wijzen luid klinken. Maar dan een commissie over de vraag hoe we de scheiding ordentelijk kunnen organiseren. Het rampjaar 2007 heeft iets gebroken: het geduld is versleten’ (DS, 14 april). ‘Er moet een einde komen aan het francofoon getreiter in de Vlaamse Rand die Brussel begrenst’, stellen dan weer de fractieleiders van de Vlaamse oppositie in de drie gemeenten. (Belga, 11 april)

Ambras (2): de Vlaamse

Wooncode

Ambras is er ook door de Vlaamse Wooncode, de koppeling van het volgen van een cursus Nederlands aan het verkrijgen van een sociale woning. De Franstaligen spreken van Vlaamse arrogantie. Het conflict leidde tot een rapport van het illustere VN-orgaan Convention on the Elimination of Racial Discrimination (CERD). Meer hierover blz. 10.

Knikken en lachen

Veel heeft de wooncode nochtans niet om het lijf. Knikken en efkes mooi lachen volstaan al voor het verkrijgen van een woning, grapte Paul Baeten Gronda (DM, 15 maart) over de zin van een verbintenisloze intentieverklaring die van de kandidaat-huurders wordt verwacht. Minister Marino Keulen gaf toe (DM, 12 april) dat enkel wordt gevraagd ‘dat ze een “inspanning” leveren om Nederlands te leren, niet dat ze Nederlands kúnnen’. Er is niet eens een examen. Aanwezigheid in de lessen volstaat ... Nog niemand werd een woning geweigerd, zei Keulen (HLN, 14 april).

De vrienden van de Liga

Het waren niet alleen de Franstaligen die hun duivels ontbonden. Het hierboven vermelde rapport van de CERD bleek bij nader toezien opgesteld met medewerking van onder meer vertegenwoordigers van de ‘Flemish region’. Niet de Franstalige, maar de Vlaamse Liga voor de mensenrechten ligt aan de basis van de rel met de VN-commissie (DS, 15 maart). Het was inderdaad de Franstalige Liga die de VN-commissie wees op de omstreden passages in de wooncode, maar ze was getipt door de Vlaamse Liga, die ook al bij het Grondwettelijk Hof klacht indiende.

Ambras (3): Btw gronden

Gronden zijn duurder in Vlaanderen dan in Wallonië. Hoe duurder de grond, hoe meer btw men ervoor moet betalen. In Vlaanderen bedragen de registratierechten maar 10 procent. In Brussel en Wallonië is dat wel 12,5 procent. Een vervanging van de registratierechten door een btw-heffing met 21 procent betekent dat men in Vlaanderen 11 procent meer belasting gaat betalen. In Wallonië en Brussel is het maar 8,5 procent extra. (De Tijd, 22 maart)

Kafka

Helemaal onaanvaardbaar wordt het als het gewest dat het voortouw neemt in belangrijke maatregelen, zoals de sanering van vervuilde terreinen, daar uiteindelijk fiscaal wordt voor afgestraft. Wallonië heeft nog 6000 vervuilde sites met een totale oppervlakte van 175 km2. Vlaanderen staat op dat vlak veel verder en betaalde daarvoor heel veel niet-recupereerbare btw en registratierechten, terwijl Wallonië door de nieuwe btw-regel de terreinen kan saneren onder vrijstelling van btw. Kafka is onder ons. (zie ook blz. 9)

Groene paarden voor FDF

De zeldzame Vlaamsgezinden binnen Groen! moeten geweldig afzien binnen die partij. Vlaams kamerlid Meyrem Almaci (DM, 17 maart) gaf de VN razendsnel ‘groot gelijk’, want volgens deze dame helpt een wooncode verhuurders een handje om allochtonen op straat te laten staan. ‘Racisme’, ‘ongelijkheid’, kortom het evidente jargon van B-Groen. Ecologisten worden de paarden voor de kar van het FDF.

Ambras, enz...

Wie dacht dat het daar rond Brussel ophoudt met burgemeesterbenoemingen en wooncode, vergist zich. Andere communautaire katten die in de komende maanden terugkeren zijn de Vlaamse inspectie in Franstalige schooltjes in Vlaams-Brabant (4), het niet ratificeren van het minderhedenverdrag (5), en natuurlijk ... de splitsing van BHV ... (6) ... Voor burgemeester Thiéry van Linkebeek (DM, 12 april) allemaal ‘agressief nationalisme van de Vlaamse politici’.

Vreemdelingen

Op 31 december 2005 telde België 10.511.382 inwoners, onder wie 900.473 personen met een vreemde nationaliteit, ofwel 8,57% van de totale bevolking (tegenover 8,34% in 2004). Eind 2005 telt het Vlaamse gewest in absolute cijfers het grootste aantal vreemdelingen (314.202), maar in verhouding is het evenwel het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (26,9%) dat ver op kop ligt. In Vlaanderen (314.202) zijn er 5 procent vreemdelingen, in Wallonië (312.578) 6 procent. De buitenlandse bevolking nam in het recentste teljaar toe met 29.611 eenheden. Het percentage inwoners ‘van vreemde afkomst’ (Belg geworden) is evenwel veel groter. In 2005 waren 1.268.915 van de in België verblijvende personen geboren in het buitenland, wat overeenstemt met 12,1% van de totale bevolking (11,7% in 2004). In het laatste teljaar verwieren 31.512 inwoners de Belgische nationaliteit. Dat is ongeveer half zoveel als in de piekjaren 2000 en 2001 (toen telkens ca 62.000 per jaar). (Bron: De immigratie in België. Rapport 2007. FOD Werk)

Peiling

De populariteit van het kartel daalt. Dat zou althans moeten blijken uit een peiling van Le Soir. CD&V/N-VA zakt volgens die peiling van 29,6% naar 27,1%. Minieme winst is er voor Vlaams Belang (van 19,0% naar 19,4%) en Groen! (van 6,3% naar 7,0%). Lijst Dedecker (6,5% naar 9,6%) gaat iets steviger vooruit. Sp.a en Open Vld bevestigen hun slechte resultaten van 2007. De socialisten zakken nog verder weg (van 16,3% naar 15,2%) en Open Vld verliest licht terrein (18,8% naar 18,6%). De peiling werd telefonisch gedaan bij 1305 personen tussen 5 en 8 april. (Belga, 10 april)

Peiling vertrouwen TNS

TNS-media peilde voor Humo dan weer bij 1000 Belgen naar het “vertrouwen” (in onderwijs, gezondheidszorg, pers, politie, justitie, koningshuis, milieubeleid, overheidsdiensten en politici). Opvallend is het verschil tussen de antwoorden van Vlamingen en Walen. Vlamingen antwoorden op alle onderdelen veel positiever dan de Walen, behalve voor het koningshuis (35,9% VL t.o.v. 25,4% W). Het vertrouwen in onderwijs bij voorbeeld (resp. 78,8 versus 49,3) is duidelijk minder groot onder de taalgrens. Het vertrouwen in politici is bijzonder laag in Vlaanderen (15%), maar nog eens heel veel lager in Wallonië (6%).

Juni 2008

Vrijspraak voor

dienstweigeraar

Op 20 mei sprak het Hof van Beroep van Brussel een BHV-dienstweigeraar uit Lennik (Vlaams-Brabant) vrij. De man had geweigerd te zetelen als bijzitter in een stembureau van Lennik wegens het discriminerend karakter en de ongrondwettigheid van de kieskring BHV (arrest Arbitragehof mei 2003). Deze motivatie wordt nu door het Hof aanvaard als wettige reden voor zijn dienstweigering. ‘Het arrest is een grote overwinning voor de BHV-dienstweigeringsactie van de Vlaamse Beweging en een hart onder de riem voor de burgemeesters en de bevolking van Vlaams- Brabant. Voor het rechtzetten van discriminatie en onwettelijkheid kan geen prijs betaald worden’, aldus Francis Stroobants (Haviko) en Guido Moons (voorzitter BHV-werkgroep van de VVB).

Federale kieskring

niet evident

Open VLD en de Franstaligen willen - inspelend op een “getelefoneerde” suggestie van enkele professoren van de Pavia-groep - via een kieswetwijziging een federale (lees: unitaire) kieskring organiseren. Doel: meer België. Middel: kiezer extra stem geven om beperkt aantal superpolitici te kiezen die kandidaat zijn over heel België. Zo makkelijk wordt het nu ook weer niet. Art. 43 en 61 van de grondwet moeten worden gewijzigd en dat is niet evident, want niet voor herziening vatbaar verklaard, stelt Jeroen Van Nieuwenhove, wetenschappelijk medewerker van de KU Leuven en auditeur in de Raad van State. (DS, 19 mei). De hervorming zou volgens hem ten vroegste in 2015 kunnen. Dezelfde juridische bezwaren zijn er voor samenvallende verkiezingen, een ander remmetje op staats(her)vorming.

Verkiezingen mogelijk

zonder ‘oplossing’ BHV Als de federale regering valt zonder oplossing voor BHV zouden er volgens het BHV-arrest van het Grondwettelijk Hof geen verkiezingen meer kunnen worden gehouden. Klopt niet, kan wel, zegt Evelyne Maes van het Instituut voor Constitutioneel Recht van de KU Leuven in De Juristenkrant. Er bestaat immers geen enkele juridische manier om ongrondwettige verkiezingen te verhinderen. Achteraf kan het parlement ze wel ongrondwettig verklaren. Kan. Kafka kan wel.

Vlaamse Rand

Op 28 april 2008 lanceerde Vlaams minister Frank Vandenbroucke, bevoegd voor de Vlaamse Rand, de webstek www.docu.vlaamserand.be. Dat is een virtuele bibliotheek met politieke documenten, statistieken, wetenschappelijke studies en andere publicaties over de Vlaamse Rand rond Brussel, ook uit anderstalige bronnen. Dit komt bovenop het aanbod van informatie die de www.vlaamserand.be al bood. De webstek biedt een systematisch overzicht van alle gegevens die voor de Vlaamse Rand (beleids)relevant zijn.

Schotten en onafhankelijkheid De voorzitter van de Schotse afdeling van New Labour, Wendy Alexander, is voorstandster van een referendum over de onafhankelijkheid van Schotland. New Labour verloor in mei 2007 de verkiezingen, de Schotse nationalisten (SNP) wonnen en behaalden een relatieve meerderheid. Alexander is tegen de onafhankelijkheid, maar daagt de separatistische eerste minister Alex Salmond uit om dit controversiële referendum, dat deel uitmaakte van Salmonds verkiezingsbelofte, nu te organiseren. De SNP voorziet het referendum pas in 2010. (De Volkskrant, 9 mei)

Brusselse feestneus

Als de erg beperkte eerste fase van de staatshervorming wordt goedgekeurd, speelt Beliris (een samenwerkingsakkoord tussen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de federale regering) nogmaals Sinterklaas en pompt de federale regering jaarlijks € 125 miljoen extra in Brussel. De federale kas wordt vooral gestijfd vanuit Vlaanderen.

De faillissementen

Op gewestelijk niveau zijn er volgens Statbel de jongste drie maanden 5,8% minder faillissementen in Vlaanderen, terwijl het aantal met 1,8% stijgt in Wallonië en in Brussel zelfs met 18,0%. Het aandeel van Vlaanderen in het aantal falingen van januari tot april 2008 bedroeg 47,43%. (DM, 6 mei)

Milquet op een zucht van winst De Franstalige ministers zijn bezig aan hun project van federale recuperatie (Meer België, dus minder Vlaanderen). Reynders werd met zijn btw (voorlopig!) afgeblokt. Onkelinx (Kankerpreventie) en Milquet (mobiliteitspremie voor werknemers) lijken ondanks kritiek van de Vlamingen wel te mogen scoren. Blikvanger in het plan van Milquet is een nieuw premiestelsel voor werkzoekenden, onder meer om de arbeidsmobiliteit tussen de gewesten te versterken. Het plan wordt gelanceerd over de hoofden heen van de regionale minister-presidenten, die hierover al enige tijd overleg plegen. Het is nochtans aan hen om afspraken te maken. De voorgestelde mobiliteitspremie is een toetje voor in hoofdzaak Waalse en Brusselse werkzoekenden. Ze geldt immers enkel voor werkzoekenden woonachtig in gemeenten met hoge werkloosheid, die een job aanvaarden in een ander arrondissement met lage werkloosheid.

Cijfers

In de recent verschenen publicatie De immigratie in België (FOD) lezen we dat Brussel 26,86% vreemdelingen telt (273 693), Wallonië 9,16% (312 578), Vlaanderen 5,17% (314 202) en België gemiddeld 8,57% (900 473). Het aandeel van de buitenlanders is kleiner dan in de jaren 1990. Die cijfers omvatten niet het groot aantal vreemdelingen dat sedert de jaren 1990 de Belgische nationaliteit heeft verworven (Belgen van vreemde afkomst = nationaliteit bij geboorte buitenland). Piekjaren waren 1985, 1992 en 2000-’01. Marokko en Turkije zijn de twee belangrijkste landen van oorsprong van de genaturaliseerde Belgen (63%). Het aantal asielaanvragen piekte in 2000 (42 691), en zakte nadien tot het niveau van ca 15 000 in 2004 en 2005. De werkloosheid volgens de voornaamste nationaliteiten leert dat 22,9% van de actieve buitenlanders werkloos waren. De werkloosheidsgraad ligt het hoogst bij de niet-Europeanen (43,2% bij Marokkanen en 39,8% bij Turken). 62% van de Belgen werkt (werkzaamheidsgraad), tegenover 33,6% van de Niet EU buitenlanders. De werkloosheidsgraad bedraagt 7,8% bij de Belgen en 34,6% bij de niet EU buitenlanders.

Herdenking Anton van Wilderode Op 15 juni 2008 om 10.30 uur wordt in de Collegekerk van Sint-Niklaas Anton Van Wilderode herdacht. De leraar, dichter en cultuurdrager is tien jaar geleden overleden. Davidsfonds, Marnixring Anton Van Wilderode, Vlaamse Volksbeweging en het Sint- Jozef Klein Seminarie organiseren (i.s.m. de stad Sint-Niklaas) de herdenking in een eucharistieviering opgeluisterd door het koor Gaudeamus, met gedichten gebracht door Hildegard Coupé en An Van Goethem. Er zijn toespraken van Lieven Van Daele, schepen van Cultuur, en Daniël Desmedt, ere-superior en ere-voorzitter van de cultuurraad.

VRT zendt 11 juliviering uit Het slotconcert van De Gulden Ontsporing, het feest van de Vlaamse Gemeenschap in Brussel, wordt dit jaar opnieuw uitgezonden door de VRT. Dat heeft Vlaams minister voor Brussel Bert Anciaux bekendgemaakt. Vorig jaar zond de VRT de 11 juliviering niet uit en betaalde Anciaux €25 000 aan VTM om het feest live uit te zenden. Dit jaar wordt De Gulden Ontsporing georganiseerd door de AB en wordt het slotconcert met onder anderen Flip Kowlier, Sarah Bettens en Raymond van het Groenewoud, uitgezonden door de VRT. ‘Wat in 2007 niet kon, wordt in 2008 rechtgezet’, aldus Anciaux. ‘Het behoort tot de taken van de openbare omroep om aanwezig te zijn in de hoofdstad op de Vlaamse feestdag en daar verslag van uit te brengen’.

Juli 2008

Onafhankelijk (1)

Lijst Dedecker mag dan wel genoemd zijn naar de stichter-voorzitter-bezieler, die laatste laat zich het interne debat in zijn partij welgevallen. Waar op het recente partijcongres in mei LDD nog koos voor ‘Met België als het kan, zonder België als het moet’, kiest de jongerenafdeling Jong Gezond Verstand resoluut voor een onafhankelijk Vlaanderen. Hun standpunt ter zake haalde het wel niet op het jongste congres, maar jongerenvoorzitter Isabelle Van Laethem geeft niet af. Ook partij-ideoloog en ex-OVV-voorzitter Boudewijn Bouckaert denkt luidop over post-België. (DZ, 15 juni; DM, 16 juni)

Onafhankelijk (2)

Toch zou maar een 9,6 % van de Vlamingen voor Vlaamse onafhankelijkheid zijn. Althans toch volgens een wetenschappelijk Ispo-onderzoek o.l.v. HUB-professor Marc Swyngedouw die we in betere periodes nog de VRT-verkiezingsshows zagen opfleuren. Volgens een 24 uur eerder gepubliceerde enquête van Het Laatste Nieuws loopt dat percentage op tot 49,7 %. Begrijpe wie kan.

Corridor

Het heeft lang geduurd, maar nu duiken toch de eerste stemmen op voor een “corridor” - al dan niet langs de Waterloosteenweg - tussen Brussel en Wallonië, dwars doorheen Sint-Genesius-Rode. Bij de Franstaligen heerst een consensus: dit is de minimumvoorwaarde voor de splitsing van BHV. En onderhandelaar Herman van Rompuy moet niet bang zijn. Zijn villa ligt net niét in de “corridor”. (DS, 14 juni)

Belgitude

De Standaard is ondertussen weerom bevallen van een rondje België Boven (7 juni). Enkele - veeleer artistiek aangelegde - 30-plussers mochten hun lof zingen over dat prachtige land, waar Vlamen en Walen te weinig met elkaar optrekken. En dat is uiteraard de fout van de Germaanse familiehelft, wat dacht u? Rik van Cauwelaert reageerde fel in zijn Knack-edito. Wat bezielt die jonge Vlamingen om Le Soir te kopen, Franse films te bekijken, naar RTBf te zappen of pakweg in Brussel langs te lopen in de overigens schitterende boekhandel Tropismes? (Knack, 11 juni)

Reactie

Uiteindelijk werd ook een 30-plusser met een ander gedacht aan het woord gelaten. Frederik Pieters (BASF-kaderlid, in Duitsland) hanteerde de sociaaleconomische scalpel: ‘De Franstalige houding getuigt veeleer van een post-Belgisch denken, gekenmerkt door een totaal gebrek aan federale loyauteit, een manifest weigeren van de toepassing van de grondwet, territoriale eisen en een agressieve positionering tegenover de internationale gemeenschap. Het zal dan ook niet door de Vlamingen, maar door de Franstaligen zijn dat dit land finaal ten onder zal gaan. Helaas zal dit pas gebeuren nadat er een enorme verarming heeft plaatsgevonden bij de bevolking. We zullen ons pas van het Belgische karkas kunnen ontdoen nadat het volledig leeggezogen is, en wij erbij. Mijn prognose voor België over 20 jaar: staatkundig niet veel verschillend van de huidige situatie, maar verpauperd.’ (DS, 12 juni)

Jammer

Jaak Peeters, actief VVB’er in de Kempen, nam het initiatief in Gazet van Antwerpen een open brief aan de Vlaamse Octopusonderhandelaars te publiceren. Boodschap: pas de grondwet toe (Franstalige burgemeesters, BHV ...) of draai de geldkraan van de miljardentransfers dicht. Meer dan 2000 sympathisanten kon hij overtuigen de open brief mee te ondertekenen en dus kracht bij te zetten. GvA was echter niet geïnteresseerd ...

Autonomie

Ook de Engelsen willen autonomie? Hoezo, de Engelsen? Nadat de Welsh en de Schotten hun eigen regionale bevoegdheden hebben gekregen en dito parlement, willen ook de Engelsen autonoom over hun bevoegdheden kunnen beslissen. Nu gebeurt dat in de “federale” kamer in het parlement in Westminster (Londen). Te gek? Bedenk dat Vlaanderen geen autonomie zou hebben, Wallonië en Brussel wel. En dat vertegenwoordigers uit die laatste regio’s in de federale Kamer zouden beslissen over Vlaanderen ... Te gek?

Corridor (2)

Laurette Onkelinx plaatst de corridor in de context van een uiteengevallen België. ‘Je kunt toch niet om het feit heen dat 85 tot 90 % van de Brusselaars Franstalig is. Vandaar het idee van een corridor, een ‘Franstalige’ verbinding tussen Brussel en Wallonië.’ Onkelinx zegt zelf bang te zijn voor het verdwijnen van België en wil daarom die verbinding tussen Wallonië en Brussel. Zij beweert dat geen enkele Franstalige partij er anders over denkt.’ Anne Sobrie, Vlaams schepen in Sint-Genesius-Rode, vermoedt in de corridor een aanzet naar meer. In De Standaard van 17 juni is ze duidelijk: ‘Ik verwacht inderdaad niet dat de Franstaligen zich met een corridor alleen tevreden zullen stellen. Eigenlijk willen ze alle zes faciliteitengemeenten bij Brussel, en als dat niet kan, dan toch Sint-Genesius-Rode. Als ze dat willen, gaan ze zich niet laten sussen met 9 vierkante kilometer corridor, vrees ik.

Transfers

CD&V-voorzitster Marianne Thyssen was op de CD&V-dag in Plopsaland in De Panne duidelijk: zonder staatshervorming komt er een herziening van de transfers. Een dag later heeft ze dat al gerelativeerd: ‘Wij hebben een voorstel waar de solidariteit tussen de regio’s en tussen de mensen ingebakken zit’. Toch is de boodschap duidelijk: de staat hervormen - en als de ‘confederale’ CD&V woord houdt, mag dat geen klein beetje zijn - om solidair te kunnen blijven. Zonder hervorming schieten de Franstaligen in eigen voet. Eigen schuld, dikke bult.

Rand

Karel De Gucht (Open VLD) ‘Wij Vlamingen zouden toch in het reine moeten komen met de sociologische vaststelling dat de Vlaamse rand rond Brussel niet alleen een Vlaamse, maar ook een Franstalige en multiculturele component heeft. Dat is een onvermijdelijk gevolg van de nabijheid van een grootstad. Ook al vind ik dat die Vlaamse rand Vlaams moet blijven en dat wij er geen meter grond moeten afstaan.’

Complexheid

Kamerlid Michel Doomst (CD&V) geeft op zijn website een lange opsomming van items waarover Vlamingen en Franstaligen het oneens zijn. ‘Het huidige model loopt op haar einde, het begint een steeds zwaardere last te worden op onze emocratische ingesteldheid. De complexheid, ondermijning van het socio-economisch potentieel, de inefficiëntie, tijdsverlies aan onnodige en eindeloze discussies eisen hun tol’. Die verschillen zijn zowat het sterkste argument om een drastische staats(her)vorming te bepleiten. ‘Laat ons dus zo snel mogelijk werk maken van een nieuw institutioneel kader dat optimaal functioneert voor Vlaanderen, Brussel en Wallonië en bijgevolg ook voor België. Ons land heeft er nood aan’, aldus Doomst.

Congo

Congo wordt communautair twistpunt, schreef Het Nieuwsblad (26 mei). De kritiek van Karel De Gucht (Open VLD) op Congo wordt immers niet gesmaakt in Franstalig België. ‘Als dat neokolonialisme is, ben ik een overtuigd neokolonialist’, verklaarde Karel De Gucht, minister van Buitenlandse Zaken. Er kwam kritiek van PS-voorzitter Elio Di Rupo (‘De koloniale tijd, met zijn unilateralisme, paternalisme en arrogantie is definitief voorbij’), van senaatsvoorzitter Armand De Decker (MR) (‘Het beleid van Karel De Gucht is niet dat van België. Het wordt niet gesteund door een meerderheid, aangezien PS, MR CDH en een deel van de CD&V er kritiek op hebben’).

September 2008

De kloof: te veel ambtenaren, maar waar?

Een recente studie van de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka besluit met de aanbeveling dat tegen 2019 België 70 000 ambtenaren lichter zou moeten zijn. Volgens internationale vergelijking zijn er te veel. ‘Waar dan wel?’, vroeg meteen de ACVambtenarenvakbond. Uit cijfers gepubliceerd in het Warandemanifest blijkt dat de tewerkstelling in openbare diensten in Wallonië rond de 40 % draait, terwijl dit in Vlaanderen maar 25 % is. “Openbare diensten” omvat meer dan enkel de klassieke ambtenaren, maar de “kloof” geldt voor beide.

De kloof: werkloosheid

Volgens sommige bronnen (kranten, vooral Franstalige politici) zou de regionale kloof in de werkloosheid eindelijk dalen (o.m. na het Marshallplan). Absoluut onjuist. Volgens de maandelijkse cijfers van de RVA over vrijwillige uitkeringsgerechtigde volledig werklozen (WZ-UVW’s) daalt de werkloosheid in Vlaanderen de jongste jaren sneller, zowel in absolute cijfers en al zeker in relatieve vergelijkingen. In een gunstige economische periode zou je verwachten dat de werkloosheid het snelste daalt waar er heel veel werklozen zijn. Helaas voor optimisten en leugenaars: dat is niét het geval.

De kloof:

de werkzaamheidsgraad

Een ander thermometer inzake economische ontwikkeling (en transfers) is de werkzaamheidsgraad, het aandeel werkenden in de beroepsbevolking op arbeidsleeftijd (15-64 jaar). Onder “werkenden” verstaan we iedereen die in een bepaalde referentieweek minstens één uur betaalde arbeid heeft verricht (defi nitie van de Internationale Arbeidsorganisatie).

De taalkloof

In Talen en economie (Itinera Institute, juli 2008) schrijft Ivan Van de Cloot dat respectievelijk 59% en 53% van de Vlamingen Frans en Engels en respectievelijk slechts 19% en 17% van de Walen Nederlands en Engels beheersen. De economische gevolgen daarvan zijn niet gering. Meer talenkennis is een economische troef (leidt immers tot ‘een groter potentieel aan economische ruil door een verlaging van transactiekosten’ en tot meer arbeidsmobiliteit).

Faillissementen

Over de eerste zeven maanden van 2008 geeft de databank van Graydon, gebaseerd op publicaties in het Staatsblad, 4890 faillissementen op voor geheel België, tegen 4535 in dezelfde periode van 2007. Een toename met 7,8 %. In Vlaanderen is die stijging beperkt gebleven tot amper 1 %. (DS, 2 aug.)

Uw lottogeld?

Van de lottopot van 225,3 miljoen euro gaat 29 miljoen naar “speciale dotaties”. Koploper zijn de laatste unitaire bastions: de Koning Boudewijnstichting (€ 12,1 miljoen), het Centrum voor Gelijkheid van Kansen (€ 4,5 miljoen), Het Paleis voor Schone Kunsten (€ 2,5 miljoen). (DM, 24 juli).

De kloof: fiscale controle

In Vlaanderen zijn in 2006 bijna drie keer meer btw-dossiers tegen het licht gehouden dan in Wallonië, terwijl Vlaanderen maar twee keer zoveel btw-plichtigen telt. Eenzelfde verhaal voor de personenbelasting: de Vlaamse controlecentra hebben in 2006 2,5 keer meer dossiers behandeld dan hun Waalse collega’s, terwijl in Vlaanderen maar 1,7 keer zoveel private belastingplichtigen zijn. In Brussel zijn de controleurs nog lakser. De Vlaamse controleurs werken elf keer meer btw-dossiers af dan in Brussel, terwijl er nog niet zes keer zoveel btw-plichtigen zijn. (HN, 30 juli) ‘De regionale verschillen geven de zoveelste bevestiging dat het grondig fout zit met de manier waarop de fi scus in België zijn controles uitvoert. Alle nuances ten spijt’, aldus De Tijd (29 juli).

De kloof in de pers

Jan van Groesen, voorzitter van de stichting Media Ombudsman Nederland, ergerde zich in een opiniestuk in De Morgen (23 juli) aan ‘de regionalistische refl exen van de Vlaamse en Waalse pers’ en ‘de geharnaste voorpagina’s van de Belgische dagbladen’. Een melig pleidooi voor ‘grijze-gehaktballenjournalistiek’. Vlaanderen en Wallonië zijn twee werelden, twee democratieën met twee opinies. Overigens valt het met de interne verschillen binnen Vlaanderen nog behoorlijk mee. Van een ‘eenheidspers’ is nog geen sprake.

Smokkelaars in de VRT

Iets anders is het verhaal van de openbare omroep, waarvoor iedereen meebetaalt. Televisiemaker Nic Balthazar blikte op 10 augustus voor de milieuorganisatie Friends of the Earth in Oostende met veel VRT-rugwind een videoclip in. Doel: politici ‘bewust maken van de ernst van de klimaatproblemen’. Zijn kijk op zijn journalistieke taak (DS, 8 aug.): ‘Ik probeer het ecologische thema al langer televisieprogramma’s binnen te smokkelen. We moeten een groene refl ex kweken.’ Fried’l Lesage (Radio 1, 10 aug.) was niet de enige die Balthazar breeduit liet “kappen”op de BHV-heisa. Misschien een hint voor de veel te lakse VRT-baas Geert Bourgeois om ook eens het communautaire thema op tv binnen te laten “smokkelen”, vanuit de optiek ‘We moeten een Vlaamse refl ex kweken’?

Eén op de drie Walen

een Vlaming?

Is één op de drie Walen (vreemdelingen niet meegeteld) een Vlaming? De Association pour la Promotion de la Francophonie en Flandre denkt het wel. Wallonië telt een miljoen Vlamingen, schat de vereniging. La Dernière Heure stelt dat steeds meer Vlamingen in Wallonië gaan wonen vanwege de goedkopere huizen. Zo berekende de Confederatie van Immobiliënberoepen dat vorig jaar bijna 250 000 Vlamingen naar Wallonië verhuisden. Maar volgens L’Echo zijn in 2006 maar 8079 Vlamingen verhuisd naar Wallonië (en trokken toen 6013 Walen naar Vlaanderen).

Baskisch referendum

Het Baskische regioparlement wil volgend jaar een referendum over de afsplitsing van een eigen staat. Regiopresident Juan José Ibarretxe haalde het met een minieme meerderheid van één stem. De wijze waarop de beslissing over het referendum tot stand is gekomen, is volgens de centrale regering van premier Zapatero in strijd met de Spaanse grondwet (want niet gesteund door het federale parlement). De Spaanse regering stelde beroep in tegen het besluit van het Baskische regioparlement bij het Spaanse grondwettelijk hof. Zolang deze beroepszaak loopt, mag het referendum niet worden gehouden. (DS, 28 juni)

Economie: Wallonië en

Brussel verder achterop

De gigantische economische kloof tussen Vlaanderen enerzijds en Wallonië en Brussel anderzijds, zal nog fors groeien, becijferde het Planbureau (Planbureau en regionale tegenhangers, vooruitzichten 2007-2013). De werkgelegenheid zou stijgen met 31.000 jobs in Vlaanderen (+1,2% per jaar), met 11.000 jobs in Wallonië (+1%) en 4.100 jobs in Brussel (+ 0,6%). De werkgelegenheidsgraad zou in Vlaanderen verder stijgen van 65,5% in 2006 tot 68% in 2013. De Waalse werkgelegenheidsgraad stijgt slechts van 57,6 naar

58,3 procent, de Brusselse van 55,1 naar 55,9 procent. De werkloosheid zou in Vlaanderen verder fors dalen van 9,7 naar 7,1 procent (niet meer werkzoekende oudere werklozen inbegrepen). In Wallonië zou de werkloosheidsgraad, na een daling in 2007 en 2008, zelfs weer beginnen te stijgen, tot 18,5 procent. (De Tijd, 20 dec.)

Sanctionering werklozen

‘Wallonië haalt Vlaanderen in met sanctionering werklozen’. Dergelijke titels (De Morgen, 5 sept.) laten uitschijnen dat Wallonië inzake haar sociaal-economisch beleid eindelijk op de goeie weg is. Bron: federaal minister van Werk Joëlle Milquet (PS). De jongste 18 maanden haalt Wallonië inderdaad wat achterstand in, maar Vlaanderen sanctioneert nog altijd tweemaal zoveel werklozen als Wallonië. Het Vlaams Gewest (met weinig en nog altijd sneller dalende werkloosheid) sanctioneerde 6.686 werklozen in het eerste semester van 2008, een sanctiepercentage van vijf procent. Het Waals Gewest (met heel hoge werkloosheid) sanctioneerde 4.796 werklozen in het eerste semester van 2008, een sanctiepercentage van 2,4 procent. Vlaanderen sanctioneert zijn werklozen dubbel zo hard als de Walen. Over het ‘telraam’ van Milquet is het laatste woord overigens nog niet gezegd. Wallonië leeft op halve leugens.

Faillissementen

Het aantal faillissementen neemt fors toe, vooral in... Wallonië en Brussel (DS, 2 sept.) Gedurende de maand juli 2008 gingen in België in totaal 530 bedrijven failliet, een stijging van 35,2% in vergelijking met juli 2007. Gedurende de laatste drie maanden was er op gewestelijk niveau een stijging met 7,7% in Vlaanderen. In Wallonië stijgen de faillissementen met 24,9% en Brussel kent een toename met 36,7%. (Bron: Statbel)

Voka

‘Als de federale regering blijft aanmodderen, als er van de staatshervorming, een degelijke begroting en een interprofessioneel akkoord dat de overschrijding van de loonnorm corrigeert niets in huis komt, moeten de Vlaamse partijen de stekker eruit trekken.’ Dat zei Voka-voorzitter Urbain Vandeurzen, al langer een groot pleitbezorger van een sociaaleconomische staatshervorming. Vandeurzen

waarschuwde de Vlaamse regering ook om niet zomaar in de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap te stappen. ‘Als half september blijkt dat de Franstaligen de dialoog niet ernstig nemen, laat u dan niet meeslepen in een verrottingsstrategie. Laat ook het sociaaleconomisch beleid van de Vlaamse regering niet aantasten’. Duidelijkheid over de toekomst van de federale regering moet er volgens hem over twee tot drie maanden zijn. (DS, 5 sept.)

Vlaamse metallo’s los van FGTB In Vlaanderen kant de socialistische metaalvakbond zich openlijk tegen de nationale actiedag (6 okt.) van de grote vakbonden. Symbolische acties moeten volstaan, aldus Herwig Jorissen, ‘We zijn absoluut niet van plan bedrijven te gaan platleggen... Het heeft geen zin om door stakingen nog wat meer jobs in gevaar te brengen.’ Opvallend is dat de communautaire tegenstelling ook hier erg duidelijk wordt. ‘Binnen het ABVV wist iedereen dat de Vlaamse metaalcentrale tegen was. Vooral Waalse centrales wilden toch doorgaan. Bon, dat betekent niet dat wij zomaar moeten meemarcheren... Sinds de communautaire opdeling van onze metaalvakbond kunnen we in Vlaanderen zelf beslissen wat we doen. IN dit geval om niet te staken... Het loonoverleg is nog niet bezig. Deze actiedag komt veel te vroeg. De werkgeversfederatie Agoria heeft de loonindexering nooit willen opblazen.’ (DS, 20 sept.) Het was zaterdag onduidelijk hoe er in de andere industriesectoren op het standpunt van de metallo’s zal gereageerd worden. Vakbondsleiders hadden het off the record over een grote actiebereidheid in Wallonië en een veel kleiner animo in Vlaanderen.

Car- en homejackings

In 2007 werden in België 796 car- en homejackings gepleegd. Iets meer dan in 2006, maar veel minder dan de ca. 1000 car- en homejackings van vijf jaar geleden. Het fenomeen is vooral sterk aanwezig in Wallonië en Brussel. In de periode 2003-2007 vond net iets minder dan de helft van alle feiten plaats in Wallonië, een kwart in Brussel en een kart in Vlaanderen. Wel is het zo dat Wallonië al jaren een daling noteert, Vlaanderen een stijging (DM 4 aug.)

Turtelboom versus Milquet

Het asieldossier zorgt voor een confl ict tussen de ministers van Asielbeleid en Werk Annemie Turtelboom (Open Vld) en Joëlle Milquet (cdH). ‘Milquet zou beter minister van Werk in plaats van minister van sans-papiers zijn’, aldus Turtelboom (DM, 3 sept.)

Split moslims

628.751 moslims in 2005 is de uitkomst van het % moslims van elke nationaliteit berekend op het aantal inwoners van deze nationaliteit in België. In België zijn er in 2005 volgens deze berekening dus 6,0% moslims. Per gewest is er een vooral met Brussel een groot verschil (Brussel 25,5%, Wallonië 4%, Vlaanderen 3,9%). Antwerpen telt 6,2% moslims, West-Vlaanderen 1,1%. Sint-Joost-ten-Node is koploper met 70,4%. In Antwerpen zijn volgens Hertogen 16,6% moslims, en ook Lokeren, Genk en Mechelen scoren ongeveer 15%. ‘Zeker zullen Geert Van Istendael, Benno Barnard en het Vlaams Belang verder tot wanhoop gedreven worden’, aldus de socioloog Jan Hertogen socioloog (Nieuwsbrief, BUG-100).

Brusselse Vlamingen

verlaten het schip

In 2006 verhuisden 10.930 Vlamingen naar het Brusselse Gewest. Dat zijn er veel minder dan de 19.373 Brusselaars die naar Vlaanderen trokken. Wie uit Brussel wegtrekt, vestigt zich vooral in de Vlaamse Rand. In de voorbije tien jaar zijn uit het Brussels Gewest 40.000 mensen naar de Vlaamse Rand verhuisd... ‘Die cijfers bewijzen dat die instroom van - zonder twijfel vooral Franstalige - Brusselaars een taaldruk meebrengt’, stelt demograaf Paul Willems (DS, 4 sept.)

Orde

De laatste bastions van het oude België schuiven weg. Nu ook in de Orde van Geneesheren zijn Vlamingen en Franstaligen het eens over een splitsing van de Orde. De Orde heeft een plan klaar en deed haar voorstel in Artsenkrant. De Nationale Raad wordt opgesplitst in twee autonome raden, een voor Vlaanderen en een voor de Franstalige en Duitse gemeenschap. Over het splitsingsvoorstel bestaat binnen de Orde aan beide kanten een akkoord. Brusselse dokters zouden mogen kiezen tot welke raad ze willen toetreden. Artsen die in de faciliteitengemeentes al langer actief zijn, mogen ook hun taalrol kiezen. Zowel N-VA als Vlaams Belang staan achter de splitsing (Bron: DM/N-VA/VB)

november 2008

LDD: Belgium light

Lijst Dedecker blijft de communautaire lijn verduidelijken. ‘Met België als het kan, zonder België als het moet’, zei Dedecker al vaker. Is LDD nu Vlaams of Belgisch? ‘De partij zeilt voorlopig om de keuze heen’, meent De Standaard (11 okt.). ‘De best mogelijke oplossing voor dit land is een zeer ver doorgedreven confederalisme, waarbij ook de sociale zekerheid gedefederaliseerd wordt’, zegt prof. Boudewijn Bouckaert. ‘We behouden best een Belgium light, om internationale complicaties te vermijden en geen schrijnende keuzes rond Brussel te moeten maken.’

Geen LDD in Wallonië

Rudy Aernoudt (ex-kabinetschef van Fientje Moerman en Serge Kubla) richt een partij op in Wallonië en neemt volgend jaar deel aan de regionale verkiezingen. Hij blijft pleiten voor een federale kieskring, geloven in Waalse economische troeven en stellen dat het probleem van Wallonië zit in de politieke structuren, die ervoor zorgen ‘dat de mensen zich in werkloosheid wentelen’. Hij wil de werkloosheid beperken in de tijd, de sociale fraude bestrijden en de subsidiecultuur terugdringen. ‘Ik deel het communautaire discours van Dedecker niet’, aldus Aernoudt. In Knack spreekt hij zelfs ‘het communautaire gezeik’... (DS, 21 okt.)

Averechts effect

Het valt te betwijfelen of Aernoudt het profi el heeft voor een populistisch verhaal, zegt Dave Sinardet in De Standaard. Voorlopig staat hij alleen, hij mist het volkse kantje van Dedecker en dus aantrekkingskracht op een socialistisch kiespubliek. Alain Gerlache (secretaris- generaal van de ‘Communauté des Télévisions Francophones’) schrijft in DS (22 okt.) dat het bepaald ironisch zou zijn mocht Arnoudt met zijn initiatief precies het omgekeerde bereiken van wat hij bedoelt: ‘het behoud van de nummer één positie’ van zijn kop van jut: de Parti Socialiste. Voldoende reden voor de MR om Aernoudt een plaatsje te geven?

Verbond Vlaamse

Ondernemingen

Werkgevers verenigen zich via hun federaties in de federale koepel VBO (Verbond van Belgische Ondernemingen). Vlaamse werkgevers netwerken ook via het Vlaamse Voka (vroegere VEV en acht Kamers Van Koophandel). Voka kende tot dusver geen sectorale werking, maar nu Agoria (techno-industrie de Vlaamse Confederatie Bouw, Federgon (dienstenfederatie), en andere sectoren de stap zetten naar Voka komt er wellicht binnenkort een nieuwe werkgeversfederatie van Vlaamse Ondernemingen. ‘De Vlaamse bedrijfswereld heeft nood aan eenheid in visie en strategie, de werkgevers in Vlaanderen moeten met één stem kunnen spreken’, aldus Wilson De Pril, directeur van Agoria Vlaanderen. (DS, 9 okt.)

Faciliteiten Ronse

Het Davidsfonds mengt zich in het debat rond het al dan niet afschaffen van de taalfaciliteiten in Ronse. Het Davidsfonds vindt dat de taalfaciliteiten voor Franstaligen afgeschaft moeten worden. ‘We zijn overtuigd van de leefbaarheid van onze stad door een integratie in het Vlaams Gewest’, zegt DF-voorzitter Paul Carteus. ‘Voor het onthaal van nieuwe Waalse, buitenlandse of allochtone inwoners zijn geen faciliteiten nodig. De bestaande faciliteiten zijn beledigend voor de Ronsenaar en een zware fi nanciële last voor de stedelijke administratie en de stadskas. Het kan niet dat anderstaligen het Nederlands blijven minachten door middel van de faciliteiten.’ Het Davidsfonds vroeg dan ook dat op de gemeenteraad van 27 oktober alle fracties achter de moties zouden staan. (HLN, 22 okt.)

Gezondheidszorg

Uit een grootschalige studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat

Vlamingen en Walen beter af zouden zijn met een eigen regionale gezondheidszorg. Inzake rookgedrag en alcoholverbruik bij jongeren zijn de verschillen erg groot. Ook de voedingsgewoonten verschillen grondig. Dit leidt onder meer tot een signifi cant hogere cardiale mortaliteit in het zuiden van het land. Verschillende situaties vereisen een verschillende aanpak, aldus N-VA-gezondheidsspecialist Louis Ide (PM, 10 okt.).

Geneeskunde voor

het (Waalse) volk

Tien jaar geleden al besliste de federale overheid de toestroom van het aantal artsen te beperken. Vlaanderen opteerde voor een ingangsexamen, Wallonië met (minder effi - ciënte) drempels na het derde (nu eerste) jaar. Nu er een tekort dreigt aan huisartsen, paste Laurette Onkelinx (P