De-doe-deze-stemtest-best-weg-test

De VRT heeft na jarenlange ervaring met de politieke stemtest nog altijd bitter weinig van deze pseudowetenschappelijke draken opgestoken, tenzij dat je rond dergelijke dubieuze en verwarrende volksverlakkerij best geen televisieshows produceert. Dat laatste lijkt alvast een wijze beslissing van de openbare omroep. Nu nog deze belabberde stemtest opbergen waar hij thuishoort: de prullenmand.

Welk genie deze keer de partijprogramma’s heeft uitgeplozen en daaruit een amalgaan van stuntelige stellingen en dilemma’s heeft gebrouwen, maakte de nieuwsdienst niet bekend, maar het staat vast de stellingenmakers opnieuw weinig kaas hebben gegeten van testen om uit te maken bij welke partij(en) een kiezer inhoudelijk het dichtst aanleunt.

Instinker

Er zit dermate veel anekdotiek, stereotypering en bias in deze test, dat geen redelijk mens in staat is om een zinvol antwoord te verzinnen op minstens de helft van de vragen. Als oefening in ongebreidelde vakonbekwaamheid kan dit tellen. Wat betekent ‘te veel aandacht’ in een tendentieuze stelling als ‘Te veel aandacht voor zwakke groepen in het onderwijs haalt de kwaliteit naar beneden’?

Een antwoord op de stelling ‘Vlaanderen moet meer geld besteden aan ontwikkelingshulp’ is bijvoorbeeld compleet zinloos als je geen elementair besef hebt over de omvang van het budget dat Vlaanderen voor ontwikkelingshulp uittrekt.

Maar het kan nog stuitender. Wat te denken over een instinker als ‘De wachtlijsten in de gehandicaptensector wegwerken, is belangrijker dan belastingen verlagen’ om te polsen waar de kiezer de voorkeur aan geeft: het sociale of het fiscale?

Windmolen

‘Wie een auto van tien jaar vervangt, moet een premie krijgen.’ Waarom wordt die termijn van tien jaar zo nauwkeurig gespecificeerd en blijft men compleet in het ongewisse over de aard en de omvang van die premie? Overigens, waarom zou iemand een premie weigeren, als de vraag slechts de keuze laat tussen het wel of niet ontvangen van een premie?

En hoeveel kiezers zouden al hun slaap hebben gelaten om de volgende prangende vraag op te lossen: ‘Het moet makkelijker worden om een windmolen in je tuin te plaatsen’?

En van welke partijen zou het balkje aandikken denkt u, indien u de vraag ‘De Vlaamse regering moet stappen zetten om Vlaanderen onafhankelijk te maken’ met ‘akkoord’ beantwoordt?

Dus zelfs van de inmiddels traditionele uitleg dat zo’n test enkel rekening houdt met de inhoudelijke posities van de kiezers tegenover de stellingnamen en standpunten van de politieke partijen, blijft op deze manier geen spaander heel.

Goed idee?

Om een geldige test te construeren werk je ook best vragen uit waarvan je mag verwachten dat mensen er tenminste ooit over hebben nagedacht. Wat moet je in dat verband met een vraag als ‘Het toelaten van supertrucks op de weg is een goed idee’? Of: ‘De uitbreiding van de haven mag niet belemmerd worden’. Waarom voor deze stellen het tendentieuze ‘belemmeren’ gebruiken als je in feite wilt polsen of men al dan niet voorstander is van de uitbreiding van de Antwerpse haven? En als uitsmijter: ‘Het moet mogelijk zijn om met Vlaams Belang een regering te vormen’, een stelling die zonder voorbehoud met de prijs van het meest politiek correcte dilemma uit dit vragenconcours wordt beloond, ook al hebben we over deze vraag allemaal minstens ooit al één keer nagedacht.

Frank Thevissen

www.frankthevissen.com