Voor wie de 16?

Het is wat laat – bij verschijnen van dit stukje – om vakantielectuursuggesties te doen. Zelf las ik deze zomer onder meer De zestien is voor u, het relaas van De Standaard-redactie van de politieke crisis van de verkiezingen tot de vorming van de regering-Leterme. Er moet dus dringend een tweede deel volgen, want de Belgische crisis eindigde allerminst bij de eedaflegging van de ploeg (?) Leterme.

De krantenartikels waarrond het boek werd geschreven had ik gelezen toen ze verschenen, maar het boek is uiteraard minder versnipperd. Andere media brachten nogal wat kritiek op De Standaard; omdat de kroon werd ontbloot; omdat te veel aandacht zou gaan naar anekdotiek; omdat de poging tot reconstructie te snel na de feiten volgde; omdat de krant zich zou hebben laten manipuleren door politici die hun kijk wilden opdringen ... Laten we eerlijk zijn, de andere media waren kritisch omdat ze jaloers waren het werk niet zelf gepresteerd te hebben. Hier biedt De Standaard een uitstekend informatief werkstuk dat heel wat inzicht verschaft over het politieke reilen en zeilen in dit land. Een aanrader, zonder meer.

De figuur van Herman Van Rompuy intrigeert. De Kamervoorzitter reed een eigen parcours, met eigen doelstellingen die niet per definitie moesten stroken met die van zijn partij, laat staan met die van het kartel met de N-VA, waarvan hij zelfs geen koele minnaar is. De oudere Van Rompuy acht zichzelf een staatsman en blijkt tot het soort politici te behoren voor wie de stem van de koning nog zwaar doorweegt. Zijn passage als koninklijk bemiddelaar heeft zijn ego zeer gestreeld.

Maar we leren er ook de bikkelharde machiavellist kennen, voor wie het doel de middelen heiligt. Zijn doel is zeker niet vasthouden aan het verkiezingsprogramma. Dat dient om kiezers te lokken, maar niet om er na de stembusslag teveel aandacht aan te besteden. Zijn doel is vrij duidelijk: de instellingen moeten tot elke prijs blijven functioneren en de partij moet deel uitmaken van de uitvoerende macht. De opdracht bij het zoeken naar compromissen bestaat er niet in het eigen programma zo ver als mogelijk uit te voeren. De waarde van een compromis bestaat er in dat er een compromis werd gevonden. Kortzichtigheid blijkt daarbij te helpen.

Herman Van Rompuy probeerde de arm van de eigen partij meermaals om te wringen en schrikt niet terug voor een partijtje ‘voldongen feiten’. Een echte ‘tjeef’, zullen mensen met allergie voor de christendemocratie besluiten. Maar ze bestaan natuurlijk ook bij de socialisten en de liberalen. Och, elk normaal land heeft ze nodig. Maar dit is geen normaal land. Dat weigert de grote intellectueel Herman in te zien. Belezen en ervaren, maar toch gevangen in de logica waarmee hij ooit politiek opgroeide.

De zestien is voor u is geen zwaarwegend theoretisch politcologisch werk. Het is journalistiek en dus vlot. Het gaat over de dagelijkse Belgische politiek en is dus per definitie pure praktijk.

Kan ik het niet meer aanraden als vakantielectuur, laat ik dan suggereren het op uw herfstboekentafeltje te leggen. Het leert veel over het biotoop waarbinnen de verwezenlijking van meer Vlaanderen moet worden afgedwongen. En dat niet alleen halsstarrige Franstaligen dwars liggen.