Mobiliteitspremie en btw op vastgoed: meer transfers

De federale ministers Joëlle Milquet (CdH) en Didier Reynders (MR) kunnen elkaar niet luchten, maar trekken wel aan hetzelfde zeel. Beiden werken aan een verhoging van de transfers van Vlaanderen naar Wallonië en Brussel, en een uitholling van de regionale bevoegdheden. Zij met haar voorstel voor een mobiliteitspremie voor werklozen, hij met de invoering van btw op bouwgronden. Laat de regering Leterme betijen en zet ze zo de staatshervorming op haar kop?

De beleidsvoorstellen die de federale minister van werk Joëlle Milquet heeft uitgewerkt, handelen uitgebreid over de vorming, begeleiding en activering van werkzoekenden. Materies die de verantwoordelijkheid zijn van gemeenschappen en gewesten. Je moet maar het lef hebben dergelijke voorstellen te doen, luttele weken na het sluiten van een regeerakkoord dat een nieuwe fase in de staatshervorming in het vooruitzicht stelt, met verdere regionalisering van het arbeidsmarktbeleid als speerpunt.

Blikvanger in het plan is een nieuw premiestelsel voor werkzoekenden, ondermeer om de arbeidsmobiliteit tussen de gewesten te versterken. Het plan wordt gelanceerd over de hoofden heen van de regionale minister-presidenten, die hierover reeds enige tijd overleg plegen. Het is nochtans aan hen om afspraken te maken.

Weggegooid geld

De voorgestelde federale mobiliteitspremie vormt op zich weggegooid geld. De thans reeds bestaande mobiliteitspremie leverde niets op. Waarom zou deze premie - voor een vergelijkbaar bedrag - meer resultaat hebben? Sleutels voor een versterkte mobiliteit dienen gezocht in een echte activeringspolitiek die werkzoekenden intensief begeleidt en controleert op werkbereidheid, gekoppeld aan een beperking van de uitkering in de duur en vlottere vervoersmogelijkheden.

Het regeerakkoord voorziet overigens in een geleidelijke vermindering van de uitkering naargelang de duurtijd van de werkloosheid (de zogeheten degressiviteit van de uitkering), naar het voorbeeld van de rest van Europa. Maar daar is niets van terug te vinden in het beleidsplan van Milquet. Ze houdt het bij nog eens bijkomende, federale premies, terwijl de federale kas nu al leeg is, zoals Guy Verhofstadt bij zijn afscheid deemoedig toegaf.

Een uiteraard niet toevallig is de voorgestelde mobiliteitspremie een toetje voor in hoofdzaak Waalse en Brusselse werkzoekenden. Ze geldt immers enkel voor werkzoekenen woonachtig in gemeenten met hoge werkloosheid, die een job aanvaarden in een ander arrondissement met lage werkloosheid. Die krijgen 75 euro per maand gedurende een jaar. Een Brusselaar die 5 km verder een job vindt aan de luchthaven van Zaventem krijgt een premie, zo ook de inwoner van Ath die wat verder in Kortrijk aan de slag gaat. Maar niet de Kortrijkzaan die dagelijks naar Brussel pendelt, of de Limburger die de file-ellende op de E313 trotseert voor een job in de Antwerpse haven. Blijkbaar hebben de vakbonden geen probleem met deze ongelijkheid, want ze keurden het voorstel van Milquet goed in het beheerscomité van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Maar, tja, de vakbonden mogen zelf instaan voor de uitbetaling van de premie en aldus nog eens Sinterklaas spelen voor werklozen.

Reynders en btw

Terwijl Milquet langs de uitgavenkant de transfers doet aanzwellen en een regionalisering afblokt, doet Reynders dit aan de inkomstenzijde. Met zijn voorstel om terreinen die samen met een nieuw gebouw worden verkocht voortaan te onderwerpen aan btw, zit hij op drie manieren in de Vlaamse portefeuille.

Ten eerste vinden dergelijke verkopen vooral plaats in Vlaanderen, en gaan de kopers daar 21% btw moeten betalen in plaats van 10% registratierechten.

Ten tweede laat deze regeling verkopers van terreinen toe om de door hen betaalde btw voor de sanering van gronden te recupereren, en die te saneren terreinen liggen in belangrijke mate in de oude Waalse staalbekkens.

Ten derde neemt de federale overheid een inkomstenbron af van de gewesten, en vooral van het Vlaamse gewest: de regionale registratierechten op deze gronden worden immers vervangen door federale btw.

Er is slechts één deugdelijk antwoord op het voorstel-Reynders: regionaliseer de btw op vastgoed. Niets nieuws onder de zon. Deze eis stond reeds in de fameuze resoluties die het Vlaamse parlement in 1999 goedkeurde over de agenda voor een komende staatshervorming. Het is een kwestie van pure efficiëntie: de hele woonpolitiek is nu reeds een regionale materie, met inbegrip van belangrijke vastgoedbelastingen als registratierechten en onroerende voorheffing. Ook de btw op vastgoed moet daar aan toegevoegd worden. Bespaar ons de poespas die thans in de maak is om de gewesten voor het verlies aan inkomsten door het voorstel-Reynders te compenseren met nieuwe dotaties. Goed bestuur, aub!