Verdrag van Lissabon: Belgische recuperatie via EU?

Het Verdrag van Lissabon is in feite een verkapte, en weinig adequate EU-grondwet (Doorbraak, jan.). De parlementen van Frankrijk, Hongarije, Malta en Roemenië hebben dit verdrag al geratificeerd. Met uitzondering van Ierse die niet anders kan, waagt geen enkele regering zich aan een volksstemming. Ook België niet.

De interimregering-Verhofstadt was al gestart met de parlementaire bekrachtiging van het verdrag in allerijl af te wikkelen. Het begon op 6 maart in de Senaat. De senatoren hadden slechts drie (!) dagen om het 370 pagina’s tellende verdrag te kunnen doornemen.

Het zogenaamde debat was er dan ook naar. Op enkele uitzonderingen na traden de sprekers de Belgische federale regering gewoon bij. Ook al had op 29 februari de Raad van State een advies verstrekt met daarin nogal wat overwegingen betreffende de inspraak en de rol van de gewesten, gemeenschappen en hun respectieve parlementen in de Europese besluitvorming.

Zo vroeg de Raad zich af hoe de regionale parlementen de subsidiariteitstoets van de Europese initiatieven zullen kunnen uitvoeren. De Raad van State merkt ook op dat krachtens het Verdrag van Lissabon de Europese Raad (staatshoofden en regeringsleiders) een heuse EU-instelling wordt die bindende beslissingen kan treffen. Hij besluit daaruit: ‘De overheden zullen een regeling moeten treffen voor de vertegenwoordiging, de standpuntbepaling en het stemgedrag in de Europese Raad’ en adviseert de bijzondere wet van 8 augustus 1980 aan te passen.

De Europese Raad kan immers nu gaan beslissen op gebieden die in België tot de bevoegdheid van de gemeenschappen en gewesten of tot de gemengde bevoegdheden behoren. Tot dusver was België in de Europese Raad vertegenwoordigd door de federale premier. Dat kan vandaag Leterme zijn, maar morgen Reynders of di Rupo.

De Raad van State oordeelt dat de geamendeerde bijzondere wet ook duidelijk moet bepalen welk orgaan of organen precies als Belgisch parlement optreedt/optreden overeenkomstig de alarmprocedure die kan worden ingezet door de nationale parlementen als de EU-commissie haar bevoegdheid overschrijdt. Daar doemt de door Verhofstadt en de Franstaligen voorgestane paritaire senaat op.

Bekrachtiging door de senaat

De Senaat heeft niettemin op 6 maart met 48 stemmen voor, 8 stemmen tegen (Vlaams Belang en FN) en 1 onthouding (Lieve Van Ermen, LDD) het Verdrag goedgekeurd. Geen enkele senator had aandacht voor het advies van de Raad van State, dat al een tijd bij de administratie rondslingerde, maar officieel pas op 29 februari werd uitgebracht. De senatoren hadden dus amper de tijd het advies met zijn 119 bladzijden in te kijken.

Karel De Gucht, federaal minister van Buitenlandse Zaken , benadrukte dat de bezwaren van de Raad van State met betrekking tot het samenwerkingsakkoord van de voorzitters van de Belgische parlementen van 2005 geen obstakel vormen voor een ratificatie van het Verdrag van Lissabon. Eens dat dit verdrag is goedgekeurd, zal het echter voor Vlaanderen moeilijker zijn om zijn positie veilig te stellen. Het excuus zal dan zijn dat de eventuele afstand van bevoegdheden onafwendbaar is op grond van verplichtingen aangegaan krachtens het verdrag. Oppassen is dus de boodschap.

Advies in het ijle

Het “debat” in de Senaat heeft geenszins de terechte opmerkingen van de Raad van State beantwoord. De Senaat is de eerste in een lange rij parlementen in België die het Verdrag.van Lissabon moeten ratificeren. De federale regering beoogt de hele procedure tegen juli af te ronden. Hopelijk vatten de Kamerleden en de Vlaamse volksvertegenwoordigers hun taak ernstiger op dan de senatoren.

Het Vlaams Parlement moet desnoods weigeren het Verdrag van Lissabon goed te keuren zonder dat er vooraf binnenlands klare afspraken zijn gemaakt omtrent de door de Raad van State opgeworpen bedenkingen, die ook kans maken door de EU te worden aanvaard.

Vlaanderen staat in de Europese Unie

Dit alles bewijst andermaal dat in de EU alleen lidstaten meetellen. Het Comité van de Regio’s, en de groep van regio’s met wetgevende bevoegdheid (Regleg) zijn slechts doekjes voor het bloeden. De besluitvorming ligt uitsluitend bij de Raad van de Europese Unie (Ministers van Buitenlandse Zaken) en binnenkort vooral bij de Europese Raad. In die gremia zijn slechts lidstaten stemgerechtigd.

Wil Vlaanderen zijn toekomst binnen die Unie veiligstellen, dan moet het dus een volwaardige lidstaat worden. Zelfs een confederatie volstaat niet. Een van de eerste gebieden die in een confederatie gemeenschappelijk blijven is immers Buitenlandse Zaken en Europees beleid is nog altijd buitenlands.

Het verleden bewijst dat Vlaanderen voor het behartigen van zijn belangen in de EU niet vanzelfsprekend op België kan rekenen. Het Belgische keurslijf staat integendeel zijn volle Europese ontplooiing in de weg.

Theo Lansloot

Extra informatie

Bijlage: (0 Kb)