Niemand wordt graag bedrogen. Maar we verwachten van een bedrieger in elk geval de fijngevoeligheid om het slachtoffer te respecteren, bijvoorbeeld door hypocriet te doen. Het belang van hypocrisie wordt doorgaans sterk onderschat. Een hypocriet erkent tenminste dat zijn gedrag onoorbaar is door het te verbergen achter veinzerij of excuses en geeft uiting aan een gevoel van schaamte. Je blijft bedrogen, maar wordt toch nog een beetje zelfwaarde gegund.

Jean-Luc Dehaene is een bedrieger die in het weekeinde van 16 februari elke vorm van hypocrisie opzijschoof in een interview voor De Morgen. Hij heeft het over het feit dat de kiezer in 2009 weer een stem moet gaan uitbrengen. Dat maakt de zaken er niet eenvoudiger op. “Normaliter heb je tijd om wat afstand te nemen van je verkiezingsprogramma”, verdedigt Dehaene dan het idee van de samenvallende verkiezingen. (Het is overigens Dehaene zelf die de aparte verkiezingen van deelstaat en federatie invoerde.)

.

Beste Jean-Luc, de openheid waarmee u de verkiezingscampagne openlijk degradeert tot een vulgaire jacht op stemmen van naïeve kiezers is verbijsterend. Blijkbaar vindt u de kiezer zo’n waardeloos element dat die ook zonder boe of ba mag geschoffeerd worden.

Democratische politiek houdt in dat de kiezer politici afvaardigt om hun stem in het parlement te vertegenwoordigen. De kiezer is de opdrachtgever, de aandeelhouder, de klant en dus de koning. Dat is democratische politiek. Dehaene is anti-democratisch en anti-politiek. Een loodgieter die een bestelling binnenrijft en bij de uitvoering ‘wat afstand neemt van de offerte’ door goedkoper materiaal te gebruiken, zal dat proberen te maskeren. Tenzij hij meent met een echte idioot te doen te hebben.

In Test Aankoop zou hij daarvoor gehekeld worden. In onze kranten krijgt Dehaene lange interviews, daarin voorgesteld als een model-loodgieter, en wordt hij in het commentaarstuk geprezen voor zijn diepe inzicht.

De kern van de pleidooien voor samenvallende verkiezingen wordt dankzij Dehaenes openhartigheid nu wel zonneklaar voor iedereen. De kiezer is te dom om een juist inzicht te verwerven in de hersenspinsels van de staatslui. Maar hij heeft een zwak geheugen. Na vier jaar is hij het bedrog vergeten. Twee jaar is wellicht te kort, dus gooien we er een verkiezing tussen uit.

Geen enkel federaal land kent samenvallende verkiezingen. Alleen in België wordt de hoogmis van de democratie, het aan het woord laten van de kiezer, als een bedreiging ervaren. Dat leert niks over de techniek van aparte verkiezingen, maar alles over het wezen van België.