België betekent tijdverlies

28-09-2003 / Paul Belien

Elke dag dat België blijft bestaan, betekent tijdverlies voor Vlaanderen. Een luxe die we ons, gezien de problemen waarvoor we staan, niet kunnen veroorloven.

Men moet geen helderziende zijn om te voorspellen dat de politieke toestand tot juni volgend jaar uiterst labiel zal zijn. De regeringspartijen zullen weinig regeren en veel kibbelen. Onmiddellijk na de verkiezingen van 18 mei zijn de partijen immers in de pre-electorale periode voor de deelstaatverkiezingen van volgend jaar terechtgekomen.

Terwijl de regeringen in al onze buurlanden begonnen zijn om de doortastende maatregelen te nemen die nodig zijn om de nakende crisis van de welvaartsstaat (met de onbetaalbaarheid van zowel pensioenen als ziekteverzekering) te doorstaan, beleven wij een verloren jaar. Wie ontkent dat het in een onafhankelijk Vlaanderen even moeilijk zal zijn om een nationale consensus te vinden rond pijnlijke, maar noodzakelijke hervormingen, draait zichzelf een rad voor de ogen of lijdt aan de hersenverweking waardoor Mark burggraaf Eyskens vandaag wordt getroffen.

Implosie

Politieke inertie zit in het Belgische systeem ingebakken omdat België een artificieel land is. Zulke landen kunnen alleen stabiel blijven indien ze scleroseren of indien tijdrovende compromissen worden uitgewerkt. Aangezien gescleroseerde samenlevingen vroeg of laat in elkaar storten, is implosie het lot dat België te wachten staat. Helaas zal de wereld intussen verder geëvolueerd zijn en zullen onze kinderen een grote welvaartsachterstand hebben opgelopen tegenover de naburige landen.

Tot het eind van de jaren tachtig van vorige eeuw, telde Europa vier artificiële staten: de Sovjet-unie, Tsjechoslovakije, Joegoslavië en België. Na de implosie van de eerste drie, zijn er in Europa nog slechts twee overgebleven: België en Bosnië-Herzegovina.

Post-moderne “intellectuelen”, zoals Marc Reynebeau, beweren dat alle staten artificiële staten zijn, maar dat is niet waar. Artificiële staten zijn staten die een bindend nationaal bewustzijn ontberen. Zelfs staten, zoals Italië en Duitsland, die in de 19de eeuw planmatig werden geconstrueerd, slaagden er al snel in om spontaan zo’n nationaal bewustzijn te ontwikkelen. Ze werden daarom tot natiestaat van de Italianen en Duitsers en hielden op om een artificiële constructie te zijn. België is nooit een natiestaat geworden. Het is een artificieel land gebleven.

Natiestaat

Dat een land meertalig is, heeft op zich niets te maken met het al dan niet artificieel zijn. Zwitserland is meertalig, maar toch is het geen artificieel land. Er groeide doorheen de geschiedenis een Zwitsers nationaal gevoel over de taalgrenzen heen.

Had dit ook bij ons gekund? Mogelijk wel, indien de Nederlanden zich zonder bemoeienis van buitenaf als een confederale eenheid hadden kunnen ontwikkelen. De Verenigde Nederlanden lijken immers opvallend veel op Zwitserland: het had een conglomeraat van een twintigtal autonome provinciën kunnen worden, met twee grote godsdiensten (katholiek en protestant) en vier talen (Nederlands, Frans, Duits en Fries – in grosso modo dezelfde verhoudingen als de talen van het Alpenland). De geschiedenis belette de Nederlanden echter het pad van de natievorming te gaan.

Maar zelfs het feit dat een land multinationaal is, is op zich geen beletsel om een niet-artificiële staat te worden indien zulk land zich kan ontwikkelen tot de natiestaat van hetzij zijn nationale meerderheid, hetzij (indien er geen meerderheid is) de grootste van zijn minderheden. Op Portugal, IJsland, San Marino en Liechtenstein na, leven er in alle landen van Europa meerdere naties. Ondanks het voorkomen van Bretoenen, Basken en Vlamingen in Frankrijk, zal niemand echter ontkennen dat Frankrijk de natiestaat is van zijn Franse meerderheid. Hetzelfde geldt voor Estland, waar er bijna evenveel Russen zijn als Esten, maar waar het land niettemin de natiestaat van de Esten is.

Bosnië-Herzegovina werd door de internationale gemeenschap gecreëerd naast het katholieke Kroatië en het orthodoxe Servië als natiestaat voor islamitische Servokroaatstaligen. Het is niet uitgesloten dat dit land door deze groep als zijn natiestaat zal worden beschouwd, waarna er zich een uniek nationaal gevoel ontwikkelt en een echte natie ontstaat.

Racisme

Ook België had de natiestaat kunnen worden van zijn nationale meerderheid: un état belgo-flamand. Dat laatste heeft het heersende regime vanuit een anti-Vlaams racisme echter nooit gewild. Daardoor is België een artificieel land gebleven en tekende het zijn eigen doodsvonnis.

Het had dus anders kunnen lopen. We hadden als deel van de Nederlanden een uniek nationaal gevoel kunnen ontwikkelen in een quasi-confederaal meertalig land, bestaande uit ettelijke provincies met grote autonomie. België had ook de natiestaat van zijn Vlaamse meerderheid kunnen worden. Geen van beide zaken is gebeurd. Men kan dit terecht betreuren. Dit belet echter niet dat men de realiteit dat België een “gefaalde natie” is best zo snel mogelijk aanvaardt. Maak er een einde aan.

Reacties

Reageer op dit artikel

Terug naar de artikelenlijst.