Zweeds antwoord aan een bazig wijveke

De Zweden hebben Europa een tik verkocht. De euro mag er niet in. Veel Vlaamsgezinden hebben geen bezwaren tegen Europa, zijn geen eurosceptici, maar eurocritici. Matthias Storme kon in het VRT-programma Nachtwacht (13 september) allicht nogal wat mensen overtuigen met de stelling dat België als politiek beleidsniveau tussen Vlaanderen en Europa geen meerwaarde meer biedt. Wat kleinschalig kan worden geregeld, gebeurt best op Vlaams niveau. Wat een globalere aanpak verdient – muntpolitiek, defensie, milieu, immigratie misschien ook – beter op Europees of mondiaal vlak. Een stelling waartegen Stormes opponenten, de dikke vrienden Marc Reynebeau en de scheldende schrijver Benno Barnard geen verhaal hadden.

Reynebeau ziet de staten in de eerstvolgende decennia verdwijnen en dus baalt hij van de mensen die geloven in de zin van een Vlaamse staat. Of beter: hij wénst dat de staten zullen verdwijnen. Hij dwaalt. Men mag dan al natte dromen krijgen van een flou internationalistisch gevoel, er zijn te veel materies die een kleinschaliger beheer verdienen. Onderwijs, cultuur, tewerkstelling, economie, ruimtelijke ordening, verkeer, media en partijpolitiek, het zijn allemaal aspecten die beter niet vanuit een Europees Kremlin kunnen worden geregeld. (Reynebeaus verwijzing naar Bologna past eerder in een verhaal over sociotoerisme en verlorentijdsbesteding).

Sommige staten zullen verdwijnen, maar er komen er andere, en allicht zelfs méér in de plaats. De avonturen van de Tsjechen en Slovaken, van Esten, Letten en Litouwers, en van de Balkanstaten – ondanks een zielige start – hoeven niet tot doemdenken te leiden.

Moeder Europa is soms een bazig wijveke, dat van veraf van alles en nog wat oplegt aan honderden miljoenen burgers van het oude continent.

Niet slecht dat daar eens vragen bij gesteld kunnen worden. Dergelijke vragen werden in Brussel gesteld aan wat willekeurige buitenlandse bezoekers van …… (VRT Ter Zake, 15 september). Europa ligt heel erg ver weg, dat is duidelijk. Bitter weinig mensen blijken te weten hoeveel EU-lidstaten er zijn, weten niet of er al dan niet een Europese grondwet is. Jean-Luc Dehaene, de ondervoorzitter van de Europese Conferentie, blijkt volgens de steekproef vooral gekend in Vilvoorde en omstreken. Europa “plakt” niet, zoveel is duidelijk.

Volgend jaar verkiezen we onze Europese parlementsleden. Het is demagogisch te stellen dat die mensen weinig uitspoken. Velen verrichten degelijk werk. En in Brussel en Straatsburg gebeuren goeie dingen. Maar er zijn zo veel zaken die Europa vaak ook mottig kleuren: het rondtrekkende circus van staatshoofden, het gebrek aan respect voor kleine talen, de papiermolen van de verstikkende Europese wetgeving, het machtsspel tussen de grote naties, de sterke verhalen over de potverterende bureaucratie, de schandalen, de onzichtbaarheid van Belgiës wereldberoemde EU-commissaris Philippe Busquin, de bemoeienissen van Europese gezanten in de rand rond Brussel de sterke verhalen over het gesmos met Europese landbouwgelden, het falen van Europese sociale en buitenlandse politiek …

Laat het bestuur een beetje kleurrijk zijn, en waar het kan dichtbij de mensen blijven. De mensen met min of meer eenzelfde taal, cultuur, politieke overtuiging, geografische omgeving, economische acitiviteit nog een beetje zichzelf laten zijn, het is nog altijd een (h)eerlijk doel. En de rest naar een effectief hoger beleidsniveau verschuiven evenzeer. Laat onze Vlaamse politici wat vaart steken achter die dubbele beweging, zodat tijdverlies en geldverspilling op het onwerkzame en verlammende federale niveau kan worden kan worden afgebouwd en vervangen worden door positieve energie. Voor Vlaanderen en voor Europa.