Paars-groen heeft Vlaamse kiezer bedot

Een verkiezingsbrochure van Geert Bourgois heeft over de taalgrens voor nogal wat beroering gezorgd. Waalse kranten verwezen naar de zoveelste opstoot van Vlaamsgezindheid ten noorden van de taalgrens en toonden zich verontrust omdat nu ook de geldstromen naar het zuiden door de N-VA centraal in de kiescampagne worden geplaatst. Maar ze beseffen ook dat de klacht van de Waalse minister van Arbeid Serge Kubla mooie publiciteit zou zijn voor Bourgeois. De man die overeind bleef op het Brusselse Barricadenplein, is er gerust in nu ook overeind te blijven als parlementaire fractie.

Wat wordt het met die fameuze kiesdrempel? ‘We gaan ervan uit dat we die vlot overschrijden. Die drempel is puur psychologisch. Het vertrouwen is er omdat onze ergste handicap, de naambekendheid, toch stilaan wegvalt.’

Bij welke kiezers hoopt de N-VA te scoren? ‘We rekenen in de eerste plaats op de vroegere VU-kiezers, die wel zullen ondervonden hebben dat wij de rechtmatig erfgenaam zijn van die partij, met voorop een duidelijk en scherp Vlaams profiel. Maar ook op de ontgoochelde VLD’ers, die ervaren hebben dat Verhofstadt al zijn beloften van de late jaren negentig als premier snel overboord gooide. Of op de CD&V’ers die terecht vinden dat de Vlaamse vleugel (de zogenaamde Boetforgroep rond Luc Van den Brande – red) binnen hun partij onmachtig is. En binnen het Blok zitten ongetwijfeld flaminganten die het lastig hebben met de te rechtse koers van die partij. Over de Vlaamse standpunten van sp.a en agalev kunnen we kort zijn. Hun partijprogramma vind je op het internet. De socialisten slagen erin welgeteld één zin op 30 bladzijden te wijden aan de staatshervorming.’

Is Spirit, ook een kind van de vroegere Volksunie, nog een concurrent? ‘Die partij heeft meegewerkt met paars-groen. Hun daden staan haaks op het Vlaams belang. Lambermont is goedgekeurd door hun medewerking, Wij kijken vooruit en kiezen resoluut voor een onafhankelijk Vlaanderen, daar zit de toekomst.’

Vaak noemt men Spirit de partij van de progressieve nationalisten. Zijn jullie dan automatische de conservatieve nationalisten? ‘Kiezen voor een Vlaamse staat in Europa is toch een progressieve keuze. Zij die de oude 19de eeuwse staat mordicus overeind willen houden zijn behoudsgezind. Sociaal-economisch zijn we voor het wegwerken van de problemen van de Vlaamse werklozen en van die van de Vlaamse ondernemers. Is dat conservatief? In ethische zaken zijn we pluralistisch en zoeken we een consensus en inzake internationale politiek kiezen we voor het niet-naïeve pacifisme. Is dat conservatief?’

Wat is uw belangrijkste kritiek op paars-groen? ‘De regering Verhofstadt heeft het Vlaams belang niet gediend. Er zijn meer werklozen, de lasten op arbeid liggen hier hoger dan elders, het veiligheidsprobleem is verre van opgelost, en ga zo maar door. Allemaal concrete zaken die in verband staan met het feit dat Vlaanderen niet over de hefbomen beschikt om ze op te lossen. Zolang één beleid moet gevoerd blijven worden voor twee totaal verschillende gemeenschappen, die elk hun eigen problemen, noden en behoeften hebben, zal de zaak niet opgelost geraken. Bovendien moet Vlaanderen blijven opdraaien voor enorme geldstromen richting Wallonië en wil Verhofstadt in een paritaire senaat veertig procent Franstaligen evenveel zetels geven als zestig procent Vlamingen. Dat is toch ongehoord?’

Uw verwijzing naar de geldstromen richting Wallonië – u spreekt van 10 miljard euro per jaar (400 miljard frank) – jaagt de Walen op de kast? ‘De burger mag toch weten welke geldstromen er richting Wallonië vloeien? Of is dat een taboe? Om de cijferdiscussie uit te klaren vragen we aan de Vlaamse regering overigens duidelijkheid en volle openheid in de vorm van een onafhankelijkheidsstudie. Die moet maar eens de puntjes op de i zetten. Ik vind dat openheid nodig is. Onderaan de belastingsbrief zou mogen staan, zoals het er al staat voor gemeente en provincie, hoeveel van ons belastinggeld er naar Wallonië gaat. Dan zou het plaatje meteen duidelijk zijn, denk ik.’

En hoe reageert u op mogelijke verwijten dat u de kaart trekt van het “Vlaams egoïsme”? ‘België is vooral een slechte zaak voor de Walen, omdat zij geen eigen beleid kunnen voeren. Zelfs een internationale organisatie als de Oeso stelt dat de arbeidsproductiviteit in Wallonië 20% lager ligt dan in Vlaanderen en dat het nefast is dat de lonen unitair zijn bepaald, zonder verschil tussen Noord en Zuid. Wie verliest hier het meest bij?’

Critici stellen al eens dat radicale oplossingen voor de hervorming van de Belgische staat altijd botsen op het Brussels probleem? ‘Paars-groen heeft de Brusselse situatie laten verkommeren. De situatie van de Vlamingen is erop achteruit gegaan. Brussel is geen tweetalige hoofdstad meer. Dat ondervinden Vlamingen die naar de rechter, de politieagent of naar het ziekenhuis moeten. Brussel is onze hoofdstad. Wij willen dat Brussel tot Vlaanderen behoort, we hebben dat op ons congres zo gesteld. Wat er nu moet gebeuren, dat is dat Vlaanderen daar ook massaal in investeert en doet wat het moet doen. We moeten ook de tweetaligheid herstellen, die Verhofstadt schaamteloos liet aantasten. Ik heb toch goede hoop dat de keuze van Brussel alleszins nooit tégen Vlaanderen zal zijn. Er is wel een culturele vervreemding ontstaan, maar de stad ligt in Vlaanderen, ook sociaal-economisch. Laat ons met respect voor de Franstaligen een oplossing zoeken.’

En wat als de Franstaligen tegen verandering van de huidige situatie “non” blijven zeggen? ‘We vragen dat eindelijk eens een harder Vlaams “neen” zal klinken.’

Voor deelname of steun aan een regering moeten ze niet bij u zijn? ‘Wij gaan een engagement aan voor onze vijf resoluties: we willen een Vlaamse economisch en tewerkstellingsbeleid, een Vlaams gezondheidsbeleid, een Vlaams gezinsbeleid, een volledige Vlaamse bevoegdheid voor mobiliteit en voor fiscaliteit. Zonder die realisaties moet men op ons niet rekenen. Wij stellen een Vlaams front voor om sterk te staan na verkiezingen. We zullen zien wat de daadkracht van de andere partijen is.’

‘Als we morgen de kans krijgen om de totale autonomie in één keer te realiseren, het zou fantastisch zijn. Ik sluit niets uit, maar denk dat het meest realistische scenario is te verwachten dat het verder stapsgewijs zal gaan. De N-VA stapt niet in een verhaal van kleine stapjes à la Lambermont, waarvoor dan nog een grote prijs wordt betaald. Ons einddoel is zonder enige twijfel de Vlaamse onafhankelijkheid.’

Iets anders nu. Bekende Vlamingen pleitten voor het opheffen van het cordon. Heeft de N-VA hierover een echt duidelijk stelling? ‘Wij hebben als eerste partij het cordon verworpen als zinloos en contraproductief, de anderen volgen nu op hun kousevoeten, dat is de tendens. Wij aanvaarden van de andere partijen geen dictaten terzake. Ons standpunt is klaar: we beoordelen voorstellen op hun inhoud. Je krijgt aan de mensen niet uitgelegd dat je dat niét zou doen om een of andere principiële reden. Het cordon werk averechts, als een wegwijzer richting Vlaams Blok. Anderzijds is het nogal duidelijk dat we betreuren dat het Blok in de vele voorbije jaren eigenlijk nog niets heeft gerealiseerd, door haar extreem-rechtse standpunten.’

LACHEN

De Franstaligen, onder meer met de aangekondigde klacht van de Waalse minister Serge Kubla en federaal minister Laurette Onkelinx duwen toch ook uw partij in de verdomhoek? (zie Doorbraak mei, blz 5). ‘Och, laat Kubla alsjeblief maar doen. We hopen erop dat hij klacht indient. Dan dient zich een perfecte gelegenheid aan om op een proces eindelijk eens alle aandacht te trekken op de werkelijke situatie. Dan zullen we met cijfers uitpakken. Een proces zou eindelijk zorgen voor openheid. Laat Kubla doen, dat wordt lachen…’

Wat zijn de sterkste tegenkrachten om een Vlaamse staatsvorming snel te realiseren? ‘De koudwatervrees bij de klassieke partijen. Die zijn het achter de schermen erg vaak eens met onze visie, maar als het erop aankomt kiezen ze voor de macht. Maar dat kan niet lang meer duren. Want het gaat om een keuze voor het verleden.’

Dewael en De Gucht stellen de volgende grote stap alvast vooruit, tot aan de regionale verkiezingen in 2004? ‘Het spijt me hoor, het Vlaams Parlement mag dan weer gerust een aantal resoluties goedkeuren, maar daar kom je geen millimeter mee vooruit. Als CD&V en VLD nu zeggen dat ze confederalistisch geworden zijn, dat betekent dat toch een keuze voor een systeem waarin twee autonome staten (de Duitstaligen laten we nu even buiten beschouwing) beslissen wat ze nog samen willen doen. Dan is het nu het moment, bij de federale verkiezingen, om te zeggen wat men wil en de gepaste druk uit te oefenen.’

STAATSSCHULD

Hoe krijg je ook de Franstaligen mee? Ze hebben vooral schrik van de sociale gevolgen van een splitsing. ‘Ik denk dat ultieme middel bestaat in een vermindering van de staatsschuld richting Franstaligen, waarbij je zegt: wij nemen een buitenproportioneel deel – laat ons zeggen 70-75% - van de staatsschuld voor onze rekening. Ik denk dat dit het ultieme gebaar is dat je kunt stellen, de nieuwe kans voor Wallonië.’

Voel je dat er effectief beweging mogelijk is? Ik denk dat VLD troef moet krijgen vooraleer er iets kan veranderen. Mark Grammens heeft ooit nog geschreven dat het met de VLD aan de macht snel tot een clash zou komen met de PS. Het tegengestelde was waar. Ik zie nu bij de VLD vooral een drang om er weer bij te zijn

De Vlaamse overtuiging is ver te zoeken. Ook bij de overlopers. Fons Borginon bij voorbeeld was de eerste om te zeggen dat het confederalisme niét zo belangrijk was. Als die dat al niet belangrijk vinden, wie dan wel binnen die partij? De VLD stelt zich de jongste tijd verbaal weer wat Vlaamser op. Het standpunt van voor 1999 wordt weer herhaald. Dat is het spel van “luister naar mijn woorden en kijk vooral niet naar mijn daden”.