Leeuwen veroveren dansend de wereld

Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Daarom is de actie van Vlaanderen Vlagt en de Vlaamse Volksbeweging zo belangrijk. Maar wellicht moet er nog een tandje bij gestoken worden en moeten de leeuwen niet alleen dansen op internationale sportmanifestaties, maar ook op internationale politieke bijeenkomsten.

Onze tijd wordt beheerst door de visuele media. De televisie is voor de grote massa het belangrijkste informatiekanaal geworden over het wereldgebeuren. Beelden prenten zich onmiddellijk vast in het geheugen. Ze worden erin gebrand, zoals we vandaag gegevens in een cd-rom branden. De kracht van het beeld is ook de schrijvende pers niet ontgaan. De schrijvende media zijn zich gaan spiegelen aan de visuele. Vergelijk de kranten en tijdschriften van 2003 met die van 1983, zelfs 1993, en het valt op hoe het geschreven woord plaats heeft moeten ruimen voor foto’s, illustraties, grafieken.

Tegelijk is ook het woord beeldrijker geworden. Politici zijn naarstig op zoek naar “sound bites” of “oneliners”. Dit zijn zinnen die zo beknopt mogelijk een zo groot mogelijke boodschap geven. Het geheim van de goede sound bite is dat hij een beeld oproept. ‘Asielzoekers komen op ons af als meeuwen op een stort’, zei Louis Tobback. We zien het beeld onmiddellijk voor ons, waardoor het zich vastbijt. Wie een boodschap pakkend wil brengen, moet ze dus brengen in beelden, of minstens ze beeldrijk verpakken.

Hoog de vlag

Omdat beelden belangrijk zijn, zijn vlaggen belangrijk. Een vlag is een natie vervat in een beeld. Als wij onze vlag zien, dan zien wij Vlaanderen. Toen Ivan Mertens het idee kreeg om met leeuwenvlaggen te gaan zwaaien voor de tv- en foto-camera’s die internationale sportevenementen verslaan, had hij het meest briljante idee van de Vlaamse Beweging in jaren. Hij gebruikte de taal van een beeld – de vlag – om via een visueel medium – de tv of de foto – een internationaal publiek te bereiken.

Bij de kijker die dit beeld thuis waarneemt, roept dit al naargelang het geval twee sterke, en telkens positieve, gevoelens op. Namelijk trots bij de Vlamingen die hun vlag herkennen, en nieuwsgierigheid bij de buitenlanders die de vlag niet kennen, maar zich afvragen wat die zwarte leeuw wel mag betekenen. Die trots en die nieuwsgierigheid zijn positief omdat zij tot méér leiden. De trots leidt bij gewone tot dusver apolitieke Vlamingen tot een strijdbare Vlaamsgezindheid. Zo worden leeuwenvlaggen tegenwoordig langs wielerparcours verkocht als broodjes. En bij buitenlanders leidt de nieuwsgierigheid tot interesse en sympathie voor de Vlaamse ontvoogdingsstrijd.

De wereld in

Uiteraard zijn Mertens en zijn medewerkers van Vlaanderen Vlagt niet aan de camera’s gaan vragen om hen te filmen. Zij hebben zich in het beeld gewrongen. De camera’s staan er voor een sportmanifestatie en Vlaanderen Vlagt benut die gelegenheid.

Vlaanderen kan nog andere gelegenheden benutten om zich internationaal in beeld te wringen. Brussel is de hoofdstad van de Europese Unie en van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie. Het feit dat Brussel de EU-hoofdstad is, is voor Vlaanderen wellicht geen goede zaak, want het werkt de verfransing in de hand. Het heeft echter wel tot gevolg dat de meeste Europese raden voortaan in Brussel worden gehouden. Dat is ook het geval met de Navo-raden.

Deze internationale bijeenkomsten lokken telkens heel wat internationale cameraploegen naar Brussel, die er de aankomst en het vertrek van de delegatieleden aan het Justus Lipsiusgebouw of het Navo-hoofdkwartier filmen. Relatief kleine groepjes manifestanten maken daarvan thans vaak al gebruik om aan de ingang te manifesteren. Ze wringen zich, meestal met succes, in het beeld om hun zaak op die manier onder de aandacht te brengen van de internationale pers en de groten der aarde.

De Vlaamse Beweging heeft dit tot dusver nooit gedaan. Toch zou de impact van een kleine groep die met leeuwenvlaggen en spandoeken voor Vlaamse secessie op post is telkens wanneer EU of Navo in Brussel vergaderen, niet te onderschatten zijn. Als Tony Blair of Colin Powell elke keer dat ze naar Brussel komen, geconfronteerd worden met het visuele beeld van een leeuwenvlag, zullen ze zich op de duur afvragen wat die vlag betekent. Ook bij hen kan nieuwsgierigheid tot interesse en sympathie leiden. Powell zou niet meer in Brussel mogen komen zonder een leeuwenvlag te zien.

En de internationale tv-kijker zou ’s avonds tijdens het nieuws zowel in verslag van de EU- of Navo-raad als tijdens de sportverslaggeving, de leeuwen moeten zien dansen. Veel is daar niet voor nodig in een beeldmaatschappij: tien militanten, tien vlaggen en een paar spandoeken voor Vlaamse onafhankelijkheid die zich voor een camera wringen die er toch staat, en op die manier de wereld veroveren.