Splits de Kerk

Nooit in bijna 173 jaar België heeft het katholieke gezag in Mechelen blijk gegeven van enig medevoelen met de Vlamingen. De kardinaal dient het regime waarvan hij zijn wedde ontvangt. Dat ondervond onlangs de pastoor van Wezembeek.

Kardinaal Danneels predikte eind vorig jaar de “deemoed.” Dit is de deugd van “ware grote mensen die zich klein en eenvoudig kunnen maken.” Hij stelde ons de hele koninklijke familie (“en niet alleen koning Boudewijn”) tot voorbeeld. “De koninklijke familie is deemoedig,” aldus Danneels (GvA, 24 dec.). Is deze kerkvorst soms wereldvreemd?

Was het deemoed die Albert II er in 1997 toe dreef om persoonlijk de fusie van de Generale Bank met ABN-Amro te helpen dwarsbomen? Was het deemoed die prins Filip in 1999 Lernout & Hauspie op televisie deed aanprijzen als “fantastisch,” waarna duizenden zich in een beursavontuur stortten waarvan slechts enkelen (o.a. Filips schoonfamilie) beter werden? Is het uit deemoed dat Paola al veertig jaar “koppig” onze taal leert, dat Laurent de verkeersregels aan zijn laars lapt, en dat de echtgenoot van Astrid in de raden van bestuur van Belgische bedrijven zit en tegen hoge erelonen “economisch advies” verstrekt?

Macht en geld

Het schijnt dat Danneels vroeger Vlaamsgezind was, maar 25 jaar in de nabijheid van de “deemoedigen” uit Laken, heeft van hem een lakei gemaakt. Zoals zijn voorgangers kruipt hij voor het Hof. Leopold I, de protestantse grondlegger van de dynastie, schreef in 1842 aan de nuntius hoezeer hij het apprecieerde dat de katholieke kerk de gelovigen leert dat zij gehoorzaam moeten zijn aan het wereldlijke gezag. In Polen en in Ierland stond het episcopaat echter wel aan de kant van het volk. Bij ons niet, omdat de protestant Leopold – slimmer dan zijn voorganger Willem – letterlijk de steun van de bisschoppen kocht.

De bisschoppen hebben België nodig. Net zoals de socialisten danken zij hun machtsbasis in beide delen van het land aan hun dominantie over één van de beide delen. België is geen land, maar een systeem van machtsevenwichten. Daarom zag de kerk de Vlaamse ontvoogding steeds als een vijand van haar eigen belangen. Daarom steunde de kerk de monarchie, omdat die België bij elkaar hield.

Exorcisme

Daarom trad het episcopaat 173 jaar lang op tegen priesters die blijk gaven van Vlaamse gevoelens. De orangistische Brugse pastoor Benedict Beeckman werd tot zwijgen gedwongen in 1853 en naar Brussel “verbannen.” Adolf Daens moest zich onderwerpen en diende in 1907 op zijn sterfbed een schuldbekentenis te tekenen. Leopold II had zich niet onbetuigd gelaten bij de campagne tegen Daens. Die klaagde immers toestanden aan waaraan ook de “deemoedige” koninklijke familie zich bezondigde. Op het adres Heide 4 in Retie, nabij het Prinsenpark, bevindt zich nog een voormalige herberg die vroeger eigendom was van de Saksen-Coburgs. Ze betaalden daar het loon uit aan hun arbeiders, zodat die het onmiddellijk konden opdrinken en het geld nooit de koninklijke herberg verliet.

“Motus iste flandricus, a diabolo inventus – De zogenaamde Vlaamse Beweging is een uitvinding van de duivel,” zo leerde kardinaal Mercier aan zijn seminaristen. Toen de nuntius in Brussel in 1909 een memorandum over de “onkatholieke” opvattingen van Albert I naar het Vaticaan zond, kwam Mercier tussenbeide om Rome te overtuigen dat de koning wel degelijk “een goede katholiek” was. Samen bonden koning en kardinaal de strijd aan tegen de flamingantische duivels – een oefening in Belgicistisch exorcisme. “De flamingantische lagere clerus stelt de autoriteit van de bisschoppen in vraag,” aldus Albert I in een brief aan paus Pius XI in 1926: “Door hun extremistische propaganda, meer bepaald hun separatistische doeleinden, bedreigen zij de sociale orde en de eenheid van het land.”

Steeds hetzelfde

De Belgische ambassadeur bij het Vaticaan schreef aan kardinaal Gasparri: “De flamingantische leiders willen de volledige autonomie voor het Vlaamse deel van het land. Ze noemen het een administratieve scheiding, maar in werkelijkheid streven ze volledige onafhankelijkheid en de vernietiging van de nationale eenheid na. Het spijt mij dat de meest fervente en verblinde propagandisten van een onafhankelijke Republiek Vlaanderen tot de lagere clerus en de religieuze ordes behoren. Deze geestelijken zijn doof voor de vermaningen van de Heilige Vader en bestrijden het gezag van de Bisschop van Mechelen.”

In 1929 schreef kardinaal Van Roey een herderlijke brief om de gelovigen te vermanen niet voor de katholieke flamingant Thomas Debacker te stemmen. In 1930 schreven de bisschoppen: “Als herders van uw ziel verklaren wij dat België uw vaderland is.” In 1935 verspreidde de kerk foto’s waarop Leopold III te zien was als een kruisdragende Christus. Tijdens de koningskwestie werd er gebeden “Mijn koning, mijn Christus! Mijn Leopold, mijn Jezus!” Zelfs Danneels vergeleek de voormalige vorst met Christus in zijn preek op Leopolds begrafenis in 1983.

Overgelopen

In 1958 verklaarde Mgr. de Smedt van Brugge dat stemmen op de Volksunie “zwaar zondig” was. In 1966 ging kardinaal Suenens met gelijkaardig banbliksems de voorstanders van Leuven Vlaams te lijf. In december 2002 zette Danneels, volgens wie wijlen koning Boudewijn een “heilige” is, pastoor Verstraeten van Wezembeek-Oppem af omdat die te vlaamsgezind is. Misschien is pastoor Verstraeten wel “deemoediger” en “heiliger” dan Boudewijn. Het voorval bewijst dat de Belgische kerk nog steeds even wereldvreemd is. Dat zal zo blijven tot Vlaanderen een aparte kerkprovincie wordt. De affaire-Verstraeten is de druppel die de kelk deed overlopen. Het wordt tijd voor een campagne “Splits het aartsbisdom.”