Stopt Europa decentralisering

Volgens het meest recente Europese “jargon” is Vlaanderen één van de “Europese Regio’s met wetgevende bevoegdheid”. Deze term dook voor het eerst op een jaar geleden, in de Europese Raad van Laken, ten gevolge van een belofte die de toenmalige Belgische EU-voorzitter had moeten doen aan de groep van een dertig dergelijke Regio’s, vergaderd in Luik onder voorzitterschap van de Waalse minister-president van Cauwenberghe. Van Cau had het vaandel van het Europese regionalisme enkele maanden voordien overgenomen van de Catalaan Jordi Pujol.

Sedertdien trachten die zowat dertig “sterke regio’s” zich los te trekken van het amorfe peleton van “regionale en lokale overheden” die verzameld zijn in het Comité van Regio’s waarvan de leden gewoon door de nationale regeringen worden benoemd ..

Tussen die dertig is er m.i. maar één die sterk de allures heeft van een “mini-staat” en dat is Vlaanderen. Enkel Vlaanderen vertoont de karakteristieken van een volwaardige Staat (zie om het even welke cursus Volkenrecht). Vlaanderen heeft bvb al geruime tijd het recht om zelf het verdragsrecht uit te oefenen, een unicum in het huidig bestel der federale staten.

Om politieke, economische en culturele redenen zouden wij meer dan wie ook onder de regio’s met wetgevende bevoegdheden, van ons moeten laten horen in de aan gang zijnde Europese Conventie die de toekomst van de uitgebreide en verdiepte Europese Unie aan het uitwerken is.

Dewael

Zoals ik elders al heb aangetoond, is de Vlaamse aanwezigheid in deze Conventie echter onbestaande: de Vlaamse minister-president zetelt er als vertegenwoordiger van het Comité van de regio’s, heeft slechts een raadgevende stem en als hij al iets zegt, dan verlaat hij het politiek platform van de 30 regio’s niet. Hij spreekt zelfs het woord “Vlaanderen” niet uit.

In wezen gaat hij dus niet verder dan minister Louis Michel die de Belgische Regering vertegenwoordigt en die in een nota van 2 bladzijden ongeveer dezelfde thesis verdedigt. Het Vlaams parlement heeft aan zijn vertegenwoordiger geen mandaat meegegeven en de verschillende Vlaamse figuren die in de Conventie zitting hebben kunnen door het Vlaamse volk niet ter verantwoording worden geroepen.

Dehaene

En de enige keer dat een van hen iets zegde over de subsidiariteit als argument voor Vlaanderens bevoegdheden om Europees mee te spelen, werd hij hautain tegengehouden door een Spanjaard, met het argument dat de Conventie zich niet met intern-Belgische problemen moest bezighouden. En deze thesis werd verschillende keren herhaald door niemand minder dan vice-voorzitter Jean-Luc Dehaene die bovendien geen weg bleek te weten met het feit dat niet alle lid-staten regio’s kennen zoals de onze.

Deze algemene negatieve houding werd de jongste dagen steeds brutaler naarmate hier en daar enkele vermetele stemmen opgingen om het 19de eeuwse princiep van de nationaliteit aan te passen aan de huidige democratische realiteit in Europa (bvb. Het Lamassoure-rapport dat een geprivilegieerde positie bepleitte voor grondwettelijke regio’s met verregaande-interne en Europese bevoegdheden).

Sedert 20 jaar zijn de meeste grondwetten in West- en Oost-Europa de weg opgegaan van steeds verder doorgedreven formules van decentralisatie allerhande. Gaat de nieuwe Europese Unie die daarover in wezen geen autoriteit heeft, daar nu op terugkomen ?

De Decker

Senaatsvoorzitter Armand De Decker wil “sortir les parlementaires nationaux de la stricte vision nationales des choses”: hij wil de neuzen in de richting duwen van de Europese dimensie. Zeer goed, als het gaat over problemen die op Europees niveau een oplossing moeten krijgen (defensie enz.). Op dezelfde manier vind ik echter dat Europa rekening moet houden met wat er beweegt op het niveau der “Regio’s met wetgevende bevoegdheid”. Al is het maar omdat de EU hen nodig heeft voor de omzetting der Europese wetgeving in de regionale dimensie en voor het beheer van tal van Europese programma’s.

Geen terugweg

Het ziet ernaar uit dat Europa Vlaanderen niet wil als “regio met wetgevende bevoegdheid”. Welnu, wij kunnen niet terug: Europa kan ons vandaag niet afnemen wat onze ouders en voorouders voor ons bekomen hebben als resultaat van hun bittere strijd voor Vlaamse ontvoogding

De enige weg die leidt naar de noodzakelijke autonomie, is die van “Vlaanderen, Staat in Europa”. Zoals Ierland, de Baltische Staten, zoals Slovenië en Kroatië, zoals Tsjechië en Slowakije, en zoals weldra ook Baskenland en Schotland.

Pas dan zullen wij autonoom en volwaardig mee kunnen werken aan de Europese constructie (zoals de Conventie ons dat voorschrijft: laat ons ze dan maar op haar woord pakken!) en pas dan kunnen wij zelf verantwoordelijkheid dragen voor de toekomst van het Vlaamse Volk.

Deze toekomst situeert zich immers, of wij willen of niet, in een Europees kader. Het wezen zelf der lidstaten van deze toekomstige Europese Unie (waarvan Vlaanderen er één moet zijn), hun volkeren, hun grenzen en hun toekomst krijgen pas zin als men ze in een echt Europees en dynamisch perspectief kan zien. Niet door de bril van een Erzats-conventie van verouderde, intergouvernementele diplomatieke machtsverhoudingen.