Nationalisme een gif?

Compromis of durf?

Jan Van de Casteele 06-05-2010

Willem-Frederik Schiltz meent dat zijn vader Hugo een wegwijzer zou kunnen zijn in het huidige communautaire debat: 'niet onverzettelijk' en 'compromisbereid'. Wij hoorden het Hugo Schiltz toch anders zeggen. De huidige aanpak van Open VLD zou hij beslist hebben afgewezen, stelden we in een opiniestuk in De Standaard (6 mei, zie verderop).

We wensen Willem-Frederik veel succes in een VLD-gezelschap waar Alexander De Croo de splitsing van BHV blijft koppelen aan 'een onderhandeld akkoord' in het kader van bredere communautaire onderhandelingen, en onder meer pleit voor samenvallende verkiezingen, voor België als 'Siamese tweeling', voor federalisme (terwijl zijn partij zich ooit uitsprak voor confederalisme). Het Vlaamse vlagje van Open VLD stelt niet veel voor. De uitstap uit de regering Leterme kwam er om Leterme voor te zijn.

We wensen Willem-Frederik en de ex-VU'ers die er in Open Vld nog rondlopen veel succes in het gezelschap van bij voorbeeld Mathias De Clercq (Oost-Vlaamse lijsttrekker). 'Compromisbereid' ( maar dan vooral met de overkant...) trekt hij zijn campagne op gang met het nog maar eens herhalen van zijn dada: 'Nationalisme is gif' (DM, 6 mei). 'Oplossingen zoeken in plaats van het conflict te propageren', stelt de Gentenaar. Het valt nog te bezien of het met dit soort liberalen bijzonder vlot vooruit zal gaan...

Terug naar Willem-Frederik Schiltz (DS, 5 mei) en zijn 'comprimisbereidheid'. Een kenmerk van zijn vader, zegt hij. Natuurlijk heeft Hugo Schiltz onderhandeld, en gebotst met de radicale Vlaamse Beweging. Maar hij zei in zijn laatste interviews ook heel andere dingen dan zijn zoon (en diens partij) nu. Lees hieronder het opiniestuk.

"EEN VERSCHIL TUSSEN HUGO EN WILLEM-FREDERIK Jan Van de Casteele

De Standaard, 6 mei 2010

Siegfried Bracke wil ‘in de traditie van Hugo Schiltz’ stappen. In De Standaard (5 mei) grijpt Willem-Frederik Schiltz (Open Vld) deze passage aan om te onderstrepen dat die traditie zou betekenen ‘niet onverzettelijkheid etaleren, maar wel op zoek gaan naar banden van vertrouwen, over partij- en taalgrenzen heen’. Dat is dan toch helemaal niet in overeenstemming met wat Schiltz in een van zijn laatste interviews aan het maandblad Doorbraak (oktober 2005) vertelde.

Over ‘Vlaamse wil’ zei hij toen het volgende: ‘De socialisten plakten voor de Eerste Wereldoorlog heel Vlaanderen vol: Heel het raderwerk valt stil, als uw sterke arm het wil... Waar zit die sterke arm van de Vlamingen? Het zijn uiteindelijk de Vlamingen zelf die het zullen moeten doen hé! Als men morgen zegt: “Het heeft nu lang genoeg geduurd, sorry, er komt geen regering meer!”, wat zou er dan gebeuren? Als de Vlaamse regering de macht in handen neemt, wie zou dat kunnen tegenhouden?’

Uit die passage blijkt dat vader Schiltz – in tegenstelling tot wat zijn zoon nu suggereert – alvast in zijn laatste levensjaren al helemaal niet zo’n voorstander was van ‘de delicate balans tussen krachtige overtuiging en realistische haalbaarheid’, maar vijf jaar voor de politieke crisis van vandaag - behoorlijk helder ziende - de weg wees waar zijn zoon hem niet op volgt: trek de stop uit het federale niveau. Het Vlaams parlement moet de autonomie grijpen.

De schrik voor de internationale gemeenschap noemde Hugo Schiltz ‘het meest belachelijke argument’ tegen Vlaamse autonomie. ‘Wat kan de internationale gemeenschap doen als men dat wil, op voorwaarde natuurlijk dat Vlaamse bevolking aantoont dat ze dat ook wil? Tsjechië en Slovakije waren op een, twee, drie gesplitst... Nationalisme, als het goed opgevat is, leidt tot pacificatie.’

Open Vld zorgde voor de val van de regering Leterme. Schone schijn? Dat was “a” zeggen, maar geen “b”. De erfenis van de ‘flamingante Belg’ Guy Verhofstadt bepaalt nog iets te veel het denkkader van de partij. Aangemoedigd door een vrij gunstige peiling trok Open Vld de stekker uit. Tactisch slim gespeeld, zo denkt men, want CD&V had dit in het najaar liever zelf gedaan. Maar het manoeuvre was wellicht meer geïnspireerd op electorale berekening dan op een plots herwonnen Vlaams-radicale reflex.

Beide traditionele partijen willen zich de komende blijkbaar blijven profileren als gematigd, en op zoek naar ‘banden van vertrouwen over de taalgrenzen heen’, op het pad van ‘de dialoog’. Hugo Schiltz wist in 2005 wel beter. Het is niet denkbeeldig dat zijn inzichten meer kiezers zullen overtuigen dan die van zijn zoon. Open Vld moet nog veel pap eten om mee ‘de sterke arm van de Vlamingen’ te kunnen zijn. De tijd is kort.

Pleidooien voor samenvallende verkiezingen (Filip Rogiers, opinierubriek DS, 5 mei) en een federale kieskring (Pavia-groep, idem), kaderen volledig in dezelfde sfeer van ‘dialoog’ en ‘vertrouwen’. Maar op een gegeven moment is een mens wel eens uitgepraat. Het zijn pistes waar vader Schiltz zonder de minste twijfel zou hebben voor gepast.

Jan Van de Casteele

Hoofdredacteur van het politieke maandblad Doorbraak

Het volledige interview met Hugo Schiltz vindt de lezer in bijlage of via klik op de link: www.vvb.org/actueel/141/21997

Bijlage


Hugo Schiltz in Doorbraak 2005
(66 Kb)






Terug naar de artikelenlijst.