De beste coalitie(s) voor Vlaanderen
Jan Van de Casteele 08-06-2009
 |
Een viertal coalities zijn theoretisch haalbaar, maar eentje ervan is waarschijnlijker dan de andere: de voortzetting van de klassieke tripartite, gesteund door amper 50 procent van de Vlaamse kiezers.
Er zijn 124 zetels. Met Groen! en LDD in de oppositie, kan Kris Peeters spinnen rond volgende coalities (details: zie bijlage)
1. Klassieke of traditionele tripartite voortzetten: CD&V + Open VLD + sp.a (53 procent van de stemmen, 71 zetels) 2. Die tripartite (weer) uitbreiden met N-VA: idem als hierboven + N-VA (87 zetels) 3. Zonder Open VLD: oranje-rood + N-VA (66 zetels) 4. Zonder sp.a: oranje-blauw + N-VA (68 zetels)
Optie 1: voorzetting traditionele tripartite
Een verdeelde CD&V zal wellicht voor die optie kiezen, al zijn er veel redenen om dat niet te doen:
1. Het is niet denkbeeldig dat de paarse partijen in onderling overleg na Leterme nu ook De Wever (en finaal ook Peeters) willen uitroken. Een grote winnaar verbranden, het is aanlokkelijk voor wie de frustratie van de nederlaag smaakt. Een fractie van CD&V zal dat spel met plezier meespelen, anderen zullen inzien dat dergelijke boomerang uiteindelijk het eigen gezicht kan treffen. Aan twee jaar Leterme-pesten heeft paars op 7 juni uiteindelijk ook niet al te veel electoraal plezier beleefd. Respect voor de winnaar, weet je wel. Aan het applaus voor De Wever te horen waren de militanten van CD&V daar op de verkiezingsavond ook wel van op de hoogte.
2. CD&V zal de komende dagen wel beseffen dat men uiteindelijk maar een heel klein beetje heeft gewonnen, en nadien vooral heel veel en luid heeft getoeterd. Meer dan men na een "zege" gebouwd op amper 22,9 procent zou verwachten. CD&V spartelt immers nog steeds rond haar historisch dieptepunt. Precies omdat ze haar Vlaamse vleugels amputeert.
3. Een voortzetting van de huidige tripartite (oranje-blauw-rood) mag dan al goed zijn voor 71 van de 124 zetels, deze formule wordt maar gedragen door 53,2 procent van de Vlaamse kiezers. Vlaamse partijen in de federale regering vertegenwoordigen niet eens 38 procent van de Vlamingen.
4. Alle V-partijen in de oppositie duwen is een riskante operatie (zie ander artikel in deze rubriek ACTUEEL). Communicerende vaten zijn het zeker, maar er is meer. De V-partijen winnen sinds 2004 tien procent ten koste van de traditionele partijen. Die trend kan zich doorzetten in de volgende kiesstrijd, in 2011, of vroeger als er federaal een wiel afdraait.
5. Veel CD&V'ers weten - zoals De Wever zegt - dat in dit land de breuklijn tussen noord en zuid gewoon ongeveer alle dossiers onoplosbaar maakt. Een mogelijke traditionele tripartite wordt er de dag na haar installatie mee geconfronteerd.
De andere opties lijken vooral theoretisch haalbaar.
Optie 2: Uitbreiding van huidige tripartite met N-VA
Een terugkeer naar de situatie van 2004 (kartel). Beresterk in percenten en zetels (66,3 procent en 97 zetels op 124), maar glad ijs - zoniet een valstrik - voor De Wever, die niet voor niets het kartel heeft verlaten. Bovendien, de coalitie vervoegen om wat te doen? Om 'de dialoog' op te starten? De dialoog die al twee jaar nergens toe leidt.
Alternatieve tripartite
Een alternatieve tripartite (CD&V+N-VA aangevuld met rood OF blauw) komt in zicht als een van de twee paarse partijen zichzelf buitenspel zet, als een van de beide paarse partijen de andere paarse partij schaakmat zet, of als CD&V blauw of rood buitenspel parkeert. De kans dat dit gebeurt, is bijzonder klein, maar toch...
Optie 3: CD&V+N-VA+sp.a
Kris Peeters heeft Jan Renders van het ACW al zien opdraven en weet dat die liever de sp.a in de regering ziet. Voor De Wever wordt het dan uitkijken wie binnen sp.a de koers bepaalt: de sociaal-democraten met Vlaamsgezinde reflex of de socialisten met een B-profiel. Enkel die eerste optie kan leiden tot meer autonomie, weliswaar met de handrem op. Helaas blijft Caroline Gennez vooral steken in het traditionele socialisme. Het toont allicht aan waar de sp.a geblokkeerd zit. Het enige voordeel van dit scenario is dat het communautair minder slecht is dan het volgende.
Optie 4: CD&V+N-VA+Open VLD
CD&V+N-VA samen met de verliezers van Open VLD. Geen spek voor de bek van het ACW. Wel voor N-VA?Die optie gaat dan wel richting centrum-rechts, ze gaat meteen ook weer richting meer Verhofstadt en derhalve richting België. ‘Waarom een Vlaamse kneuter blijven als het wereldburgerschap wenkt?’, zo hoorden we hem kniezen. Als Verhofstadt – ‘ik verafschuw het nationalisme’ en ‘identiteit bestaat niet’ - de passie preekt over ‘meer staatshervorming’, dan weten de Vlamingen wat hij bedoelt: de versterking van het federale niveau. Vooral meer België. De Gucht kwam met zijn caracteriels trouwens aardig in die buurt. Voor wakkere Vlaamsgezinden lastiger dan de vorige optie.
Besluit
Vlaanderen hoeft niet te rekenen op en te cijferen naar nieuwe regionale, Vlaamse verkiezingen, die zijn voor vijf jaar weg. Maar het kan wel onbestuurbaar worden als er te lang wordt getreuzeld. Dat zou een bijzonder pijnlijke situatie zijn en de bonus van het Vlaamse tegenover het federale niveau vernietigen. Laat Peeters dus maar opschieten. De Wever is ten minste duidelijk. Nu de rest nog.
Bijlage
Mogelijke coalities op basis van uitslag 7 juni 2009
(27 Kb)
Terug naar de artikelenlijst.