Twaalf wijzen om België te splitsen
Jan Van de Casteele 13-01-2009
 |
Panorama bracht een al bij al behoorlijke uitzending over de splitsing van België. Te kort, en boosaardig dat ook Vlaams Belang andermaal niet mee aan tafel mocht. Maar het beeld was duidelijk: ook de wijzen vinden geen wijzen om dit land nog lang in stand te houden.
De Panorama-uitzending Twaalf wijzen om Brussel te splitsen (opgenomen in het kasteel Groenenberg in Gaasbeek) werd op 11 januari dan toch uitgezonden. Ivan De Vadder bracht twaalf Vlamingen en Franstaligen samen om te discussiëren over de toekomst van België. De “wijzen” raakten niet verder dan de politici. Dit stilstaand land is niet meer in beweging te krijgen. Maar binnen de federale structuren ook niet te splitsen. Tenzij de Vlaamse partijen (of de Vlaamse kiezers) radicaliseren en kiezen voor democratie en efficiëntie: de wetenschap dat de Vlaamse volksvertegenwoordiging autonoom kan beslissen over haar toekomst.
De VVB kreeg er met voorzitter Eric Defoort in het Vlaamsgezinde kamp een plaats naast Remi Vermeiren (Warandemanifest), Bart De Wever (N-VA) en de iets gematigder prof. Paul De Grauwe (voormalig senator Open VLD). Langs Vlaamse zijde was er ook nog professor Johan Vande Lanotte (sp.a).
Tegenover dit kwartet zaten de behoudsgezinde professor Bea Cantillon (U Antwerpen) en de vurige belgicisten Mark Eyskens (CD&V), Annemie Neyts (Open VLD), Karl-Heinz Lambertz (PS), prof. Philippe Van Parijs (Pavia-groep), Dorothée Klein (hoofdredactrice Le Vif/L’Express) en de ‘geografische’ Vlaming Rudy Aernoudt (LiDé).
De Franstalige politici Laurette Onkelinx (PS), Jean-Michel Javaux (Ecolo), Joëlle Milquet (CDH) en Hervé Hasquin (MR) wilden niet deelnemen. Zelfs Eric Domb, de voorzitter van de Waalse werkgeversfederatie, stuurde zijn kat.
De programmamakers gooiden enkele stellingen voor de leeuwen en de tricoloren.
Stelling 1: Vlaanderen kan alleen welvarend worden door zijn economische instrumenten (jobopleiding, arbeidsmarktbeleid) in handen te krijgen. ‘Dringend nodig, want de beide regio’s zijn te verschillend’, aldus Vande Lanotte. Een ‘dogma’ dat ruikt naar Vlaams Belang, repliceerde Eyskens. Aan de heilige ‘solidariteit’ mag niet worden geraakt, want we zijn allemaal Belgen. Hiermee speelde hij zijn rol als megafoon van het Franstalig Belang. Bart De Wever haastte zich om te zeggen dat een splitsing niet hoefde te betekenen dat er geraakt zou worden aan de solidariteit en Eric Defoort (VVB) – tot op het hilarische na onderbroken door een hitsige Annemie Neyts - ging mee op dat spoor van solidariteit en wees erop dat Vlaamsgezinden gaan voor ‘onafhankelijkheid én samenwerking’.
Eyskens schakelde over naar een ander stokpaardjes van het belgicisme: Een splitsing leidt tot Kosovaarse toestanden. Remi Vermeiren vond die beschuldiging van Eyskens aan het adres ‘niet netjes’ en ‘een afdreiging van de eigen gemeenschap’.
Lambertz, ex-bemiddelaar, hanteerde een zachtere techniek: die van de would-be communautaire therapeut. ‘Relaties moeten anders worden. We weten niets van mekaar’. Maar hoe de eenheid van Vlamingen en Walen moet worden aangewakkerd, hoorden we hem niet meteen vertellen.
Stelling 2: Europa zal Vlaanderen nooit als lidstaat aanvaarden. Een stelling waarvoor vooral Neyts op de barricaden klom. Volgens haar zouden zowat alle internationale instellingen uit ons land zouden verhuizen. ‘En dan zijn de Vlamingen zeker Brussel kwijt’, dreigden de Franstaligen, in de flank gesteund door Aernoudt. Eyskens ging voorwaar het pad op van de antipolitiek: de politici kunnen het niet en moeten stoppen met dit debat. ‘We moeten de federale staat moderniseren, we hebben al eigen instellingen en culturele en economische zelfstandigheid’. Waarop Remi Vermeiren zakelijk vaststelde dat de Belgische structuren absoluut niet naar wens functioneren: ze bevestigen de dictatuur van de minderheid.
Stelling 3: Er hoeft niet veel meer te veranderen: communautaire problemen zijn opgelost (vb. gezondheidszorg) Cantillon noemde de splitsing van de gezondheidszorg achterhaald, want hiervoor zou er geen reden meer zijn. De Wever vond van wél: de numerus clausus voor geneeskundestudenten bijvoorbeeld: Vlamingen houden zich netjes aan de afspraken, Walen niet. ‘Wie zich aan afspraken houdt, wordt gestraft’. Dat moeten we daar maar beter regelen (bonus malus sociale zekerheid) vond Cantillon. De Wever wenste haar ‘veel succes bij Onkelinx’.
Stelling 4: Symbolen als de Rode Duivels en de monarchie kun je niet afschaffen zonder imagoschade in het buitenland. Een op dat punt wel pittige Vande Lanotte boorde die de grond in: die imagoschade is er precies nu al, want België is blijkbaar niet meer in staat om nog beslissingen te nemen. ‘De ergste beschadiging is nu al bezig’. Defoort hield het doembeeld over internationale reacties op de ontwikkelingen in België onder de koele kraan. Om de haverklap onderbroken door de overkant, citeerde hij Andrew Marshall (The Independent): België is een staat die compromissen sluit tot hij daaraan ten onder gaat. Maar dat zal gebeuren zonder geweld, en zonder tranen.
Van Parys, bij momenten toch een dromende professor, ontwierp inderhaast een nieuw symbool van Eendracht: een vlag met een haan, een leeuw, een Brusselse iris en twaalf sterren van Europa. Een symbool van de melkweg ontbrak nog net. En eentje van de Duitstalige Belgen, lachte Lambertz...
Stelling 5: Brussel maakt België onsplitsbaar Wat al aan bod kwam in voorgaande thema’s werd nog eens als ultieme stelling op tafel gegooid. De Wever vertolkte het N-VA-standpunt: Brussel als condominium laten beheren door Vlamingen en Walen. Brusselaar Van Parijs – een van de felste verdedigers van Brussel als volledig autonoom derde gewest - vond dit blijkbaar kolonialisme tegenover zijn gewest. Het argument maakte heel weinig indruk op Defoort: ‘Wij worden al in belangrijke mate bestuurd door Europa. Is dat dan ook kolonialisme?’. Ook Vande Lanotte zag dat condominium niet meteen zitten, omdat dat ‘samen beheren’ nogal utopisch is in dit land. ‘Voilà, nu geef je zelf het beste bewijs dat dit land inderdaad niet meer te besturen valt’, repliceerde De Wever. Eyskens gleed in zijn emotie nog even uit met een citaat dat hij wel zo niet zal bedoeld hebben: ‘Vlamingen en Franstaligen zijn zelf in de minderheid in Brussel, gelukkig maar!...’.
Stilstand
William Van Laeken rondde de uitzending af met een verwijzing naar de actualiteit. Vlaams minister-president Kris Peeters kreeg vorige zomer de communautaire dialoog op de schoot geworpen. Vooraleer die op te starten wil hij eerst garanties dat er duidelijkheid komt over (deel)akkoorden. Hiermee zitten we weer in 2007. Toen waren er andere CD&V’ers die hun vragen op de Belgische tafel gooiden. Veel verder staan we ondertussen niet.
Cordon
Na de uitzending diende Vlaams Belang een klacht in bij de Vlaamse Regulator voor de Media. ‘Ongeveer alle Vlaamse partijen zijn aan bod gekomen, behalve het Vlaams Belang’, klinkt het aan het Madouplein. ‘Wij zijn net de partij die al van bij haar oprichting de thesis van de Vlaamse onafhankelijkheid heeft geponeerd’, aldus voorzitter Bruno Valkeniers.
Terug naar de artikelenlijst.