Tactische blunder van De Croo
Peter De Roover 20-11-2008
 |
Het boekje dat Herman De Croo schreef tegen de Vlaamse onafhankelijkheid heeft Peter De Roover (politiek secretaris VVB) niet overtuigd. Hij schreef er een opiniestuk over in De Standaard (20 nov.). Als bijlage een artikel van Jan Van de Casteele uit Doorbraak december over hetzelfde onderwerp.
De Roover vindt het een strategische blunder een staatshervorming te onderhandelen zonder separatistische stok achter de deur.
Dat De Croo er een boek over schrijft, bewijst dat separatisme relevant is
Herman De Croo is geschokt door de ondraaglijke lichtheid van de argumenten voor een eigen, onafhankelijke Vlaamse staat. Zijn doorwrochte studie 'België barst - vragen aan de separatisten', 31 nuttige bladzijden dik, moet de onzin van dat pleidooi aantonen. Het zal niet zijn bedoeling geweest zijn, maar de uitgave van zijn pamflet bewijst vooral dat het project “Vlaamse onafhankelijkheid” een volwaardige en realistische optie is geworden.
Geen Duitse politicus die het de moeite waard acht om aan te tonen wat een slechte zaak het zou zijn als Sleeswijk-Holstein zich afscheurt, want dat is gewoon geen thema. Druk bezette mensen, en dat is De Croo onbetwistbaar, wijden alleen boeken en de tijd die nodig is om die te schrijven - al zijn ze slechts 31 bladzijden dun - aan relevante thema's. Zoals het idee “Vlaamse staat”.
Het voortbestaan van dit land komt echt in het gedrang door het voortdurende moddertrappelen dat de Belgische politiek kenmerkt. Onze Bange Belgische Man van dienst ziet de bui hangen en vindt het de hoogste tijd zich schrap te zetten om het vaderland te redden. Want een bizar amusement voor marginale extremisten is het idee van een volwaardige Vlaamse staat al lang niet meer. Met dank aan De Croo dat hij dat zo prominent heeft willen bevestigen.
De studie-De Croo komt tot de opzienbarende vaststelling dat verhuizen geld kost. Eigen meubels kopen trouwens ook, trapt hij een andere open deur in. Zo zal Vlaanderen een eigen Rekenhof, Comité P en Privacycommissie moeten oprichten. Samen goed voor een kost van 63,5 miljoen euro, berekent hij te onzen gerieve. Ten opzichte van de totale ontvangsten van de Belgische staat, 93,5 miljard euro droog gewogen, gaat het over 0,06procent.
Ook al gooien we er een dozijn soortgelijke overheidsdiensten bij, dan nog komen we zelfs niet in de buurt van een betekenisvol bedrag. Kon De Croo geen sprekender cijfers vinden? Ter vergelijking: de Europese Commissie voorspelt voor 2009 een Belgisch begrotingstekort van 5 miljard euro. Nonkel Herman raadt zijn volwassen neef af alleen te gaan wonen met het argument dat die dan een strijkijzer moet kopen.
De truc om alleen (wrijvings)kosten aan te rekenen en te zwijgen over de baten, is doorzichtig en getuigt van de nogal schrijnende lichtheid van De Croos analyse. Hij verrijkt de economische wetenschap met het gloednieuwe concept van de kosten-zonder-baten-analyse. De vaststelling bijvoorbeeld dat in een Vlaamse staat snel na 10 juni 2007 een werkende regering was gevormd en we niet geconfronteerd waren geweest met nu ruim anderhalf jaar feitelijke bestuurloosheid, past niet in zijn plaatje en wordt dus genegeerd. De ondertitel van De Croos pamflet lijkt dan ook slecht gekozen. Hij stelt niet zozeer 'vragen aan de separatisten', maar geeft 'raad aan de Franstaligen'. Bovendien, zelfs De Croo vindt dat er een staatshervorming moet komen. Zoals zowat de hele Vlaamse politieke klasse. Maar intussen leert de politieke realiteit dat de Franstaligen daar geen oren naar hebben. Dat brengt ons bij de fenomenale tactische blunder die De Croo begaat met het uitbrengen van zijn boekje. 'Wij willen een staatshervorming, maar het Belgische voortbestaan stellen we onder geen beding in vraag.' Daarmee maakt hij het Vlaamse pleidooi voor een staatshervorming meteen machteloos. Als de Franstaligen lang genoeg 'non' zeggen en herhalen dat de poten onder het koninkrijk worden weggezaagd, dan halen de Vlaamse politici wel bibberend bakzeil.
De Croo stelde naast zijn politiek pamflet ook de culinaire 'Gids Lemaire' voor. Zijn pamflet heeft ook iets van een kookboek. Het bevat een uitgeschreven recept voor de Franstaligen om de Vlaamse eis voor meer autonomie af te blokken met de dreiging dat België dan zal verdwijnen.
Een gewiekst politicus als De Croo beseft natuurlijk dat hij het Vlaamse pleidooi voor een staatshervorming onderuithaalt, door zelf het scenario van de onafhankelijkheid af te wijzen. Zelfs wie geen actieve voorstander is van een volwaardige Vlaamse staat, doet er verstandig aan die optie niet per definitie uit te sluiten. Als Franstaligen het voortbestaan van dit land nuttig en nastrevenswaard vinden, dat ze dan meewerken aan de voor Vlaanderen (en Wallonië trouwens, maar om dat te beseffen moet het zuiden het eigen minderwaardigheidscomplex overboord gooien) noodzakelijke staatshervorming.
Een krantencommentator schreef dat de Franstaligen het separatisme realistisch maken door een staatshervorming af te afwijzen. Hij vindt dat het pamflet verplichte lectuur zou moeten zijn voor elke Franstalige politicus. Maar De Croo brengt net de omgekeerde boodschap. De Franstaligen lopen juist geen enkel risico als ze 'non' blijven zeggen, zolang de Vlaamse politici gevangen blijven in de De Croo-doctrine van angst voor Vlaamse onafhankelijkheid. Inhoudelijk vertoont De Croos pamflet duidelijk zwakheden, maar wat erger is: het getuigt van een onwaarschijnlijke politiek-strategische domheid.
-----------------------
Artikel uit Doorbraak december 2008 over zelfde nummer: zie bijlage (of hieronder)
Het Belgische harnas van Herman en Herman
Vlaanderen kan het niet alleen ...
Het is enigszins aandoenlijk, het aantal personeelsleden van de Kamer dat je passeert op weg naar de voorstelling van België barst? Vragen aan separatisten, het boekje van Herman De Croo. Het pamflet, want meer is het niet, telt 38 bladzijden, en is gedrukt in wat de Vlaming doorgaans noemt “koeien van letters”. Volgens De Croo vraagt het geen halfuur leestijd. Bart De Wever had maar een kwartiertje nodig. Toch is het document interessant omdat de auteur de politieke spreekbuis is van een deel van het Belgische establishment. En omdat Herman Van Rompuy (CD&V) daar nu blijkbaar ook toe behoort.
De Croo had niet helemaal ongelijk, toen hij er in zijn inleiding op wees dat een vuistdik boek niet altijd de beste megafoon is voor het verspreiden van een opinie. Een kop-staartboek is het geworden, half Nederlands, half Frans. De tweetalige code waarin het boek werd voorgesteld – de Vlamingen De Croo en “inleider” Van Rompuy huppelden op een bijna hilarische manier geregeld van het Frans naar het Nederlands – was op zich al een mooie illustratie van de onwerkzaamheid van hun vaderland.
Naar de inhoud, nu. In het eerste hoofdstukje I want my money back kapittelt De Croo al vanaf de eerste zin de egoïstische Vlaamsgezinden (economen, Warande-manifest). Een splitsing van België zou Vlaanderen bovendien ‘met een financiële kater opzadelen’. Dat wil hij bewijzen in de resterende dertig pagina’s.
Je moet De Croo heten om met zo’n niemendalletje de cijferreeksen van Remi Vermeiren, economen van KBC, Vlaamse overheid (Abafim) en de Nationale Bank van België van tafel te vegen (‘hoe gekker het idee, hoe zwakker de onderbouw’).
Een mogelijke splitsing van België zou duur uitvallen omdat allerlei instellingen (Raad van State, Hof van Cassatie, Grondwettelijk Hof, Rekenhof) vervangen moeten worden door twee of drie gelijkaardige instellingen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. ‘Niet waar’, zegt prof. Matthias Storme aan Doorbraak, ‘die werken met eentalige kamers, dus zouden de gevolgen van een splitsing miniem zijn. Zo vergeet De Croo in zijn eenzijdige benadering – wel kosten, geen baten – blijkbaar dat aanzienlijke uitgaven in de juridische wereld – bijvoorbeeld overbodig vertaalwerk – wegvallen.
In de te voorziene splitsingskost heeft De Croo het ook over de dure ontdubbeling van Kamer en Senaat. Alsof er vandaag al geen regionale parlementen bestaan? Over de geldverslindende vertragingsmachine die de federale parlementen vandaag zijn, geen woord, al waren het toch ook de liberalen die ooit de senaat wilden afschaffen?
Internationaal
Vindt De Croo dan misschien een valabel argument in de apocalyptische internationale context waarin Vlaanderen en Wallonië na een splitsing terecht zouden komen? Na een splitsing zouden onze regio’s een soort witte vlek vormen op de internationale kaart (‘verlies van positie in internationale organisaties als Navo, WEU, Benelux, VN, EU, IMF, Oeso’ ...). België, ‘nauwelijks een kindervingerafdruk groot op de gemiddelde wereldbol’, mag je wegens te klein niet splitsen. Merkwaardige argumenten. Is de EU de jongste decennia niet fors uitgebreid met nieuwe staten? En tellen EU-landen als Ierland, Denemarken of pakweg Luxemburg niet minder inwoners dan Vlaanderen?
De Croo geeft toe dat het internationaal recht geen afscheidingen verbiedt. Maar het Verenigd Koninkrijk (Schotland), Frankrijk (Corsica) en Spanje (Baskenland, Catalonië) zullen een Belgische splitsing nooit toestaan. De EU zou met duizenden ambtenaren ‘zonder twijfel naar een andere natie verhuizen’. Is dat zo? ‘Dat laatste is erg onwaarschijnlijk’, zegt prof. Hendrik Vos (U Gent) aan Doorbraak, ‘want de EU is wel héél sterk verankerd in Brussel. Wel zou de weerstand in Europa – gefocust op vooral een Franstalige pers – tegen een splitsing van België inderdaad groot zijn, ook als bijvoorbeeld het Vlaams Parlement de onafhankelijkheid zou uitroepen. In het Europees Parlement werd ook aan de Schotten duidelijk gemaakt dat ze zich bij een keuze voor onafhankelijkheid buiten de EU zouden plaatsen. Als nieuw onafhankelijk land zou dan een procedure tot erkenning en toetreding moeten worden opgestart. Vlaanderen moet ook weten dat in zo’n scenario het minderhedenverdrag zal moeten ondertekenen’, waarschuwt De Vos.
Ook Frieda Brepoels (N-VA) beseft dat de weerstand van de grote staten niet onbelangrijk zal zijn. ‘Maar hoeft dat ons tegen te houden? Kleine lidstaten zijn niet per definitie een verliespunt voor de EU, integendeel, ze zijn vaak een tegengewicht tegen de macht van de grote staten.’ Kleinschaligheid is in de politiek niet zelden waardevol.
Brussel
Over naar de belangrijkste troefkaart van De Croo: Brussel, waar 356 000 pendelaars ‘kunnen genieten van de werkgelegenheid die in en door Brussel gegenereerd wordt’, van ‘een inkomen op kosten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest’, van ‘de faciliteiten die Brussel aanbiedt’. Zouden pendelaars rouwen mochtt een deel van hun diensten worden gedecentraliseerd? Consumeren de pendelaars niet in Brussel? Betaalt Vlaanderen niet opvallend goed mee voor onderwijs en cultuur, of via de sociale zekerheid voor de Brusselse zieken, werklozen en gepensioneerden?
De Croo lijkt genoegen te scheppen in het dreigement dat pendelaars bij een splitsing heuse ‘grensarbeiders’ zouden worden en dan maar meteen hun personenbelasting in ‘werkplaats’ Brussel zouden moeten betalen. ‘Het Vlaamse gewest zou in dit geval vele miljarden belastingsgeld mislopen’... via een ‘ontwrichtende fiscale zuigkracht’. (Koen Algoed, KU Leuven)
In het kader van zijn Belgische perceptie vindt De Croo dat de financieringswet (federaal geld voor gewesten en gemeenschappen) zou moeten worden aangepast. Dat gemeenschappen en gewesten steeds meer middelen krijgen uit de ontvangsten van de Belgische staat klopt, maar zijn het niet de liberalen die daar mee hebben voor gezorgd?
Dat een splitsing van België ‘grote schade aan ons imago’ zou toebrengen en investeerders zou afschrikken en zo de schuldenlast zou toenemen, is een nogal gratuite bewering, die met de nodige dramatiek wordt omkaderd (‘een onoverzienbare cascade van gevolgen’).
Nog andere argumenten wegen licht. Dat veel grote bedrijven ook vestigingen hebben in een andere regio, en zullen kreunen onder verschillende belastingtarieven en coördinatiekosten, bijvoorbeeld. Juist, maar wordt niet elk internationaal bedrijf met grenzen geconfronteerd?
Horrorscenarist De Croo laat zijn fantasie de vrije loop: wat als de diamanthandel, de Antwerpse haven, de autoassemblage in een door vergrijzing geteisterd Vlaanderen volop in crisis terechtkomen ...? Ook dat argument is niet echt scherp, want precies een splitsing zou Vlaanderen de middelen geven om dergelijke problemen aan te pakken (efficiënter beleid, afname van de transfers, eigen werkgelegenheids- en gezinsbeleid.
Besluit
Natuurlijk haalt De Croo punten aan waarover inderdaad zal moeten worden gepraat, gewikt en gewogen. De schuldsplitsing bij voorbeeld (hoeveel procent moet Vlaanderen dragen?), Maar het zou verbazing wekken mochten zijn sloganeske benadering en conclusie veel volk naar het Belgische kamp trekken.
Het valt op dat De Croo zijn mosterd vooral haalt bij Franstaligen (Bayenet, Carpon, Liégeois van UCL, Christian Vandermotten van ULB, Philippe Van Parijs van UCL ...)
Zoals Gazet van Antwerpen opmerkt, minimaliseert De Croo de kostprijs van de huidige Belgische constructie. ‘En dan hebben we het niet over de geldtransfers van noord naar zuid, maar over de wafelijzerpolitiek, over de inefficiëntie van het bestuur, over dubbel werk, over niet samenhangende bevoegdheidspakketten, over de dagelijkse ruzies tussen Nederlands- en Franstaligen die het beleid blokkeren op alle mogelijke thema's.’
België is de chaos
Ook volgens Bart De Wever (DS, 18 nov.) gaat De Croo ‘voorbij aan de gigantische kost van België (gigantische transfers, inefficiëntie en onbestuurbaarheid van dit land, gebrek aan degelijk sociaaleconomisch beleid, gezondheidszorgbeleid, asiel- en migratiebeleid...).
Karim Van Overmeire (VB) wees De Croo op zijn vergissingen (inzake de splitsing van Tsjecho-Slowakije, openbare schuld, Brussel) maar is wel ‘uitermate verheugd over het feit dat nu ook een volbloedbelgicist als Herman De Croo het debat over de Belgische boedelscheiding wil aangaan... Een boedelscheiding zal niét tot chaos leiden of Vlaanderen met een financiële kater opzadelen. België ís immers de chaos’, aldus Van Overmeire.
Dat Herman Van Rompuy in zijn inleiding De Croo nagenoeg over de hele lijn steunde, is politiek wellicht belangrijker dan de enigszins voorspelbare tekst van de auteur zelf. Met zijn gelatenheid inzake staatshervorming (‘zal hooguit een klein stapje zijn’), zijn kritiek op de financieringswet (een ‘blunder’), en zijn kritiekloos optimisme over de daling van de transfers bewijst Van Rompuy zijn partij, die toch voor een ander programma stond, niet meteen een grote dienst.
Jan Van de Casteele
Federalist?
Op het einde van zijn boek stelt De Croo ‘op geen enkel ogenblik de geldstromen van Vlaanderen naar Wallonië te minimaliseren’ en geenszins te willen vervallen ‘in een weemoedige adoratie van de Belgische unie’. En in zijn inleidend woordje liet hij verstaan dat een status-quo inzake staatshervorming nefast is. Dan toch goed nieuws uit Brakel? Vergeet het.
Het confederalisme zweert hij radicaal af (p. 35), maar ook van federalisme is nauwelijks sprake. De Morgen heeft het over ‘het unionisme’ van De Croo en Het Nieuwsblad noemt De Croo ‘een volbloed unitarist, een liefhebber van België zoals ze nog zelden worden gemaakt’ en zijn boek ‘een pleidooi voor een unitair België’.
Alleen Gazet van Antwerpen ziet De Croo ook de Franstaligen even de les spellen. Hun eeuwige ‘non’ tegen een nieuwe staatshervorming zou nefast zijn. Als we goed hebben geluisterd en gelezen voor een staatshervorming die de federale staat meer (en de regio’s dus minder) geld moet opleveren. Dat is hoe dan ook een stap achteruit.
De overdrachten naar de deelstaten groeien in hetzelfde tempo als de inkomsten van de federale overheid. En bovendien: laat de federale regering besparen door bevoegdheden over te hevelen naar de regio’s. Er zijn zelfs liberalen die dat luidop zeggen ...
Herman De Croo, België barst? Vragen aan de separatisten, Lannoo, 40 blz., € 7,95, isbn 978 90 2098281 7
Bijlage
PDF-versie België barst (boek Herman De Croo) artikel Doorbraak dec 08
(133 Kb)
Terug naar de artikelenlijst.