Franstaligen en liberalen: niet BHV maar CD&V moet gesplitst
Jan Van de Casteele 05-05-2008
 |
De Franstaligen en Open VLD gaven niet op: niet BHV, maar het kartel en – als het even kan – ook CD&V moest worden gesplitst. CD&V lijkt evenwel niet van plan om door de modder naar de volgende verkiezingen te kruipen. (Dat dit logisch is heeft ook Bart Maddens nog eens netjes toegelicht in een opiniestuk in De Morgen: zie BIJLAGE)
Eind april veranderden de Franstaligen van tactiek. Geen vertraging met belangenconflict meer, maar Leterme dwingen de stemming in de Kamer uit te stellen en het dossier BVH verdrinken in een globaal onderhandelingsbad (tweede fase staatshervorming). Stok achter de deur: de val van zijn regering. Veel frontaler kon de aanval op CD&V niet zijn.
De Franstaligen mikten via het codewoord “onderhandelde oplossing” andermaal op Vlaamse toegevingen. Ze weten zich gesteund door drie elementen:
1. De collaboratie van de topstrategen van Open VLD en de identiteitscrisis bij sp.a, waar men nog altijd aarzelt om de Vlaamse kaart te trekken. 2. De sterke positie van die twee partijen en van belgicisten in de media 3. De ambitie van Leterme, gevoed door een deel van zijn partij en achterban, om toch door te gaan.
Maar wie het BHV-dossier in de komende onderhandelingen meeneemt, ‘zet de Vlamingen aan de tafel zwakker voor de andere vragen voor regionalisering’, stelde onder meer Bart Sturtewagen (De Standaard; 29 april)
In dat geval duiken de volgende toegevingen op: samenvallende verkiezingen, unitaire kieskring, afzwakking Vlaamse agenda, de grenzen van Brussel, de hervorming van de senaat, allerlei recuperatie van regionale bevoegdheden, benoeming van de drie omstreden burgemeesters in de Vlaamse rand.
Het kartel slikte al een negen maanden Leterme-pesten, een eerste fase van een staatshervorming die nauwelijks iets voorstelt, en zou nu moeten aanvaarden dat BHV – al half gesplitst in de Commissie – terug verdwijnt in de mand van de tweede staatshervorming.
‘De premier moet kiezen tussen kartel en zestien’, zei de man met de splitsende schaar, FX de Donnea (DM, 28 april). Dat was tenminste duidelijk. Dankuwel.
Dat Patrick Dewael onmiddellijk inschoof om die uitstel-(en afstel)procedure te bepleiten en de behandeling in het parlement af te blokken (‘Leterme moet uitstel vragen’, 30 april), bewijst dat er sinds 10 juni nog niets is veranderd. Niet alleen de Franstaligen, maar ook de Vlaamse liberalen willen Leterme op de knieën en – vooral - een Vlaams geprofileerd kartel splitsen.
Reactie CD&V
Binnen CD&V werd verdeeld gereageerd. Het leek erop dat de vlucht vooruit van de Franstaligen er was gekomen vanuit het vermoeden (of de wetenschap?) dat Yves Leterme gedwee zou volgen. De haast waarmee Leterme – tegen veel beloftes in - BHV injecteerde in zijn (uitermate vage) plannen voor een tweede luik van de staatshervorming was voor velen een indicatie dat dit het geval was. Mensen als kamerlid Servais Verherstraeten probeerden volgzaam - maar o zo doorzichtig - de slogan ‘vijf minuten politieke moed’ te vervangen door het veel minder ambitieuze geneuzel over ‘onderhandelen is geven en nemen’...(Terzake, 29 april; De Zevende Dag, 4 mei).
Anderzijds beseffen blijkbaar almaar meer CD&V’ers en N-VA dat de regionale en Europese verkiezingen van volgend jaar akelig dichtbij komen en dat een buigend en vervolgens gekraakt en gesplitst kartel nog erger zou zijn dan een niet gesplitst BHV.
Telkens een nerveuze Leterme op de knieën gaat, schuiven CD&V’ers op naar andere partijen. Zijn ‘goed bestuur’ dreigt een kramp te worden. Zijn refreintje ‘Goed voor de mensen’ het lied van een in paniek rakende marktkramer.
Leterme kon het debat en de stemming in de plenaire Kamer met enkele dagen uitstellen. De conferentie van voorzitters - het dagelijks bestuur van de Kamer - besliste na ingrijpen van de partijvoorzitters van de meerderheid de wetgevende macht voor een weekje in te vriezen. Kamer dicht. Tijd winnen.
Op 30 april – uitgedaagd door Dewaels oproep tot uitstel (‘Ze volgen ons niet meer’ en willen ondanks gemaakte afspraken in het kringetje van Wijzen ‘eenzijdig alles evacueren naar 15 juli’, sakkert zelfs Herman Van Rompuy over Open VLD, DM, 3 mei) - sloeg het Kartel terug met de bevestiging dat de stemming op 8 mei in de Kamer zou plaatsvinden. Yves Leterme was die dag aanwezig op de fractievergadering van het kartel en was het volgens Bart De Wever eens met de afwijzing van het door de liberalen en Franstaligen gevraagde uitstel.
Ook in het Vlaams Parlement is CD&V strijdvaardig. Zowel minister-president Kris Peeters als Eric Van Rompuy en Ludwig Caluwé trokken hun grenzen. Caluwé verduidelijkte waar zijn partij NIET mee akkoord kan gaan: - Benoeming van de burgemeesters van Linkebeek, Kraainem en Wezembeek "indien zich geen nieuw feit voordoet". - Uitbreiding van Brussel. - Invoering van een federale kieskring. - Herinvoering van arrondissementele kieskringen.
Zien hoe binnen CD&V de machtsverhoudingen liggen. Heeft Leterme nog een troefkaart? Voor en na het politiek bestuur van CD&V ging eerder maandag het steekspel binnen zijn partij door, met onder meer Eric Van Rompuy (‘De regering-Leterme heeft geen toekomst zolang dit niet wordt opgelost’) en Mark Eyskens (‘niet plooien, maar zinken...’) te paard.
De reactie van de reactionairen
Verwacht mocht worden dat de batterij behoudsgezinde Vlamingen weer alle registers zou opentrekken om ons te wijzen op de vreselijke ‘echte problemen’. Alsof er nog veel échte problemen zijn in dit land die niét communautair gekleurd zijn. De voorstanders van meer België proberen aan hun alarmbel te trekken. Maar het blijft opvallend hoe zwak hun argumenten zijn.
Argument van de apparaten: de kleinere macht
Luc Cortebeeck (ACV) en Rudy De Leeuw (ABVV) maakten op 1 mei al bij al weinig indruk. Ze stellen zich op het standpunt van het VBO: wat wordt ons patronaal of syndicaal draagvlak toch klein als na de splitsing van BHV ook de staat grondig wordt hervormd. Welwel... Hebben kleinere landen dan ten gevolge van een beperkt aantal vierkante kilometer of een kleiner aantal inwoners vanzelfsprekend een minder ontwikkeld sociaal vangnet? Of per definitie een zwakkere economie? Het tegendeel is waar. Ook binnen Vlaanderen of Wallonië zal de wereld blijven draaien. Een stukje makkelijker zelfs, want kleinschaligheid kan deugd doen. Verscheidenheid in visie en aanpak, waarom zou dat niet kunnen in twee buurlanden, met twee verschillende economieën?
Argument van Carl Devos: help onze kleinkinderen (De koekendoos van de paniekzaaiers)
Oprispingen zonder veel diepgang zijn we gewoon van B Plus en het filiaal "België Anders" (Aernoudt, Mary), en van de lange colonne slimme en bekende en grappige BV’s of de overlopers (Guido Fonteyn, Rudy Aernoudt), van de voormalige premiers van de CVP (Eyskens trekt weer bedrukte gezichten), de liberalen (opvallend: de ex-VU'ers Somers en Tommelein moeten de klus klaren). Nu en dan ook van een prof van de Pavia-groep.
‘Wie heeft er in godsnaam het lef om op zo'n moment de regering te laten springen over BHV... Wie dat doet moet zijn kinderen en kleinkinderen diep in de ogen kijken’, treurt een ontgoochelende Carl Devos. We pinken een traan weg. Tegenover de melodramatische ontboezemingen van de professor past enige nuchterheid. Precies het omgekeerde is waar. Precies de zielige doodstrijd van een nutteloos politiek niveau (België als smeltende ijslaag tussen Vlaanderen en Europa) heeft de energie van onze politici veel te lang opgeslorpt. Na een splitsing kunnen Vlamingen en Walen (en Brusselaars) zich in hun eigen politieke, culturele en economische omgeving ten volle met de 'echt belangrijke dingen' bezighouden. Voor het overige heeft Devos 100% gelijk: deze crisis zal België niet versterken. Natuurlijk niet, dat hoeft ook niet. Devos argumenteert met de wanhoop van een pastoor tussen twee scheidende mensen. Het wordt een nutteloos tijdverdrijf, dat almaar opnieuw openen van de koekendoos met prentjes van het Belgisch Koninkrijk.
Argument van Luc Van der Kelen: De vreeselycke crisis
Luc Van der Kelen tapt – driftig voor één keer siroop smerend aan Letermes baard - uit het vatje van B-Plus (en het patronaat): ‘CD&V gedraagt zich volwassener, wetende dat er andere noden zijn, koopkracht, veiligheid, die de mensen veel meer bezighouden.’ Goed geprobeerd, maar dit keer wellicht mislukt.
Argument van Geert Buelens: de hangmat-leugen
Bij de teksten van Devos kun je nog eens hoofdschuddend mijmeren. Wat schrijver/hoogleraar Geert Buelens zich van zijn verblijf in België nog herinnert is een of andere ‘pijnlijke karikatuur die de rijkgeworden Vlaming maakt van de hangmat-Waal’ (DM, 23 april). Geen wonder dat de man nog altijd droomt van een scenario waarbij ‘partijen hun federale loyaliteit, solidariteit en verantwoordelijkheid' bevestigen’. Ons zijn geen teksten - literaire of politieke - bekend waarin de hangmat-Waal een prominente rol speelt. Over hangmat-Wallonië is inderdaad wel al een boompje opgezet, dat klopt. Ten onrechte? En als partijen hun loyaliteit zouden moeten bevestigen, laat het dan aan het Vlaams en Europees Parlement zijn, en niet aan een vorstendom. Zoals Peter De Graeve antwoordde: de tekst van Buelens illustreert 'de naïviteit waarmee links Vlaanderen vandaag “politiek” (niet) denkt.'
Argument van de luitenanten van Desmet: Er was eens een uitstel...
Nog een argument waarmee men indruk meent te maken: ‘Stem de splitsing en BHV is niét gesplitst’ (de hele redactieploeg van De Morgen bvb.). Alsof BHV na enkele weken uitstel (tot 15 juli, suggereren ze) op een zwoele zomernacht dan wél zou worden gesplitst. Tjonge, geloven die gasten dat nu zelf? Als Vlaanderen voor Vlaams-Brabant doet wat Wallonië deed voor zijn wapenfabrieken of Francorchamps zullen we rapper thuis zijn dan verwacht. En als een gesplitst BHV dan zou resulteren in een versneld bezoek aan de notaris over een grondige (of beter nog: de ultieme) hervorming van de federale staat, dan is dat niet meer dan woord houden. En mooi meegenomen. Dit is de realisatie van de wens van het Vlaams Parlement.
Argument van Reynebeau: het dode verleden...
Ook veel commentatoren nemen de vertrouwde posities in. Marc Reynebeau (DS, 29 april) ging zijn broeders al voor met de gezegende woorden: ... ‘BHV godbetert’... en het Raymond-dankuwel-titeltje ‘Ze willen de grootste hebben’. Een aanval op het eigen volk, veronderstellen we. De historicus Reynebeau, die met gemak een ingewikkeld debat versimpelt tot een ‘verbijsterend communautair opbod’ zou eraan kunnen herinneren dat de splitsing van BHV al in zijn kinderjaren werd gevraagd. En dat BHV een puur defensief Vlaams dossier is, met als belangrijkste motief het behoud van een Vlaams Vlaams-Brabant. Amen en uit, Marc. Brussel kunnen we niet meer verliezen, dat zijn we kwijt. Maar moet Vlaanderen nu ook nog een volledige provincie laten verfransen? Reynebeau komt aardig in de buurt van de argumentatie van FDF en van de Franstaligen die zich nergens en nooit willen aanpassen. En vooral: Reynebeau is de historicus van het "dode verleden": zwijg over de oorzaken van een probleem en schud wat postmodernistische beschouwingen uit je mouw. Amen.
Argument van Desmet: de pinten in het volkscafé
Datzelfde geldt voor Yves Desmet: ‘Mocht iemand de illusie koesteren dat een moedige houding stemmen zou kunnen opleveren, dan volstaat een bezoek aan om het even welk café om die illusie te doorprikken’ (DM, 30 april).
Ook de anti-kartelpartijen doen een beroep op ‘de mensen’ en hun problemen. Mieke Vogels en Magda Aelvoet hebben blijkbaar een mega-grootschalig onderzoek verricht bij hun indrukwekkend grote aanhang, die ze in al hun eenvoud verwarren met de Vlaamse kiezer. ‘De mensen (sic – red.) zijn het communautaire geruzie beu. De meerderheid van het land (sic – red.) wil dat Vlamingen en Walen samenblijven’.
Een cliché uit de kleuterklas, dat doet het altijd, moeten Desmet en Vogels denken. Bart Staes kan dit profiel in zijn Vlaamse zak stoppen. Zijn partij Groen! – althans de damesafdeling ervan - is blijkbaar bezorgd om de identiteit van de blaaskikker in de Vennekes van Zoetenaaie, maar krijgt geen Vlaams-vriendelijk woord over de lippen.
Desmet moet dringend eens meer pinten gaan pakken in Vlaams-Brabant. Of de verkiezingsuitslag van 10 juni analyseren en aan onder meer Hans Bonte (sp.a) eens vragen waarom zijn partij daar zo slecht scoorde. Of hieronder in deze tekst de angst voor de kiezer lezen in de citaten van Van Velthoven of Tommelein...
Argument zonder kracht: schrik voor de mensen...?
De socialisten spelen nog altijd graag verstoppertje. De sp.a vindt dat de kieskring moet worden gesplitst, maar ‘de partij is voorstander van een oplossing in consensus, veeleer dan in conflict’, aldus Caroline Gennez of Peter Van Velthoven. Maar als er gestemd wordt, dan zal sp.a het kartel volgen... Tiens, dan toch schrik van de opinie van "de mensen"? Een sp.a met een Vlaams profiel, het is nog niet voor morgen.
Ook Open VLD vertoont hetzelfde meespring-gedrag. Bart Tommelein: ‘Wij maken al lang duidelijk dat een dergelijk dossier voor ons beter in dialoog wordt opgelost, maar als het Vlaams kartel beslist dat er gestemd zal worden, willen wij niet achterblijven. Wij willen niet het verwijt krijgen slechte Vlamingen te zijn’. (Nbl, 26 april) Zelfde vraag: als de Vlaamse massa, het volk, van dat BHV-gedoe niet wakker ligt, waarom dan die schrik voor de kiezer?
Het olijke uitstel-voorstel van Dewael lijkt dan ook niet veel meer dan een potje CD&V-pesten. Alleen onderschat men bij VLD al eens het inzicht van “de mensen” in dit soort vertoningen.
Betere oplossing?
Het zou de pleitbezorgers van België (Van der Kelen, Devos, Reynebeau, Desmet e.a.) sieren als ze in hun duiding ook eens zouden toelichten waarom ‘koopkracht, veiligheid’ en zo goed als alle ‘noden die de mensen bezighouden’ in essentie communautair gekleurd zijn. Ze kunnen onder meer rustig verwijzen naar werkloosheidscijfers, werkzaamheidsgraden, mobiliteitspremies, opvattingen over criminaliteit, justitie en veiligheid, migratie en asielbeleid, andere inzichten over gezondheid, flitspalen, btw op nieuwbouw en zelfs iets verderaf gelegen thema’s als Congo-politiek, de toekomst van Brussel, de plaats van Vlaanderen en België in Europa, etc...
De analisten zouden kunnen veronderstellen dat een mens op café inziet dat BHV een symbooldossier is. Dat buiten de etablissementen waar zij al eens rondhangen nogal wat volk weet dat er in dit land meer aan de hand is, inbegrepen de beeldvorming gecreëerd door de bourgeois-belgicisten.
De oplossing waar de Vlaamsgezinden voor pleiten heeft het voordeel van de duidelijkheid: splits BHV, maar nog belangrijker: ontmantel de stoffige structuren van de kunstmatige en onbestuurbare Belgische staat en het zal voor Vlamingen en Franstaligen en Brusselaars een stuk duidelijker en makkelijker worden. Leterme wou “goed bestuur”. In België is dat een utopie.
Bijlage
(32 Kb)
Terug naar de artikelenlijst.