Gravensteengroep: tegenaanval is ingezet

Jan Van de Casteele 26-02-2008

Guy Tegenbos zag op 22 februari een ongelooflijk kromme titel boven zijn stuk gebracht. Eigen werk of eindredactieblooper, wie zal het zeggen? Maar zeg nu zelf: ‘Vlaanderen is links, zeggen 17 intellectuelen’... Wat voor nonsens is dat?

In zijn artikel heeft Tegenbos het over 17 ‘vooraanstaande Vlamingen die zich “kunstenaars en intellectuelen” noemen en van wie het overgrote deel als ‘links’ bekendstaat’. Dat is al iets juister geformuleerd, maar de ondertekenaars kleven zichzelf dat etiket niét op het hoofd.

Ze zeggen in hun Manifest dat ze vertrekken ‘vanuit verschillende politieke en ideologische uitgangspunten’. Dat is nog wel eens iets anders. En vermoedelijk wekt vooral dat wrevel bij de extreem-progressieven.

Wat zegt de Gravensteengroep zelf? De ondertekenaars zijn het eens ‘in hun gehechtheid aan de democratie en de mensenrechten’ (a), maar ook over hun boodschap (b): België draait vierkant. Zonder respect voor het principe van territorialiteit komt de solidariteit in het gedrang. BHV moet zonder prijs worden gesplitst. Zonder dat respect worden Vlaanderen en Wallonië beter onafhankelijke staten in Europa. Dat een deel van de culturele en intellectuele wereld klampt zich vastklampt aan het Belgische status-quo is onbegrijpelijk.

Dat hier reacties op zouden komen, was voorspelbaar.

Marc Reynebeau (‘In de schaduw’, DS, 26 feb.) spreekt over een ‘flamingantisch manifest’, een ‘curieuze tekst’, een ‘separatistisch pamflet’ met vooral ‘symboolwaarde’. Tot hier hoeft Reynebeau niet eens ongelijk te hebben. Maar dan...

Eén.

Moderne staten zijn volgens hem ‘altijd complex’. Is dat zo? In geen geval ‘altijd’. Er zijn veel staten, zelfs multiculturele, die niét zoals België gigantisch veel tijd moeten stoppen in een onoplosbaar institutioneel politiek kluwen. Dat ‘is een nuance die deze intellectueel’ geheel ontgaat.

Twee.

De Gravensteengroep spreekt nu van 'cultuurimperialisme' en 'ongezond parasitisme', maar 'na een splitsing' - zo spot Reynebeau - zou plotsklaps een “bevriende partnerrelatie” met Wallonië kunnen ontstaan? En waarom zou dat niét kunnen? Hebben Tsjechië en Slowakijen niet bewezen dat dit wél kan? Goede afspraken maken goede vrienden.

Reynebeau - niet vies van enige stilistische overdrijving - suggereert dan dat de Gravensteengroep zou denken dat in een Vlaamse staat alle problemen zouden zijn opgelost. Flauwekul natuurlijk. Niemand zegt dat, niemand heeft het over dit soort ‘rozigheid’. Alleen is er dan toch één tijdrovend probleem opgelost. En de kans is niet onbestaande dat in zo'n nieuw kader het democratisch debat, met links én rechts, op een hoger niveau zou worden gevoerd.

Drie.

Reynebeau heeft te veel Tegenbos gelezen en vindt het ‘opmerkelijk dat de ondertekenaars zich uitdrukkelijk als progressief profileren’. In welke passage doen ze dat? We vinden ze niet. Integendeel, ze vertrekken 'vanuit verschillende politieke en ideologische uitgangspunten', schrijven ze zelf...

Vier.

Reynebeau ergert zich aan de uitval naar een zelfverklaard ‘progressief’ Vlaanderen. Opzij, opzij, blijf toch af van die gevoelige teentjes. Het Gravensteenmanifest wordt ongetwijfeld als een vloek gelezen in bepaalde kringen waar het debat nog nauwelijks wordt getolereerd. Dat is de grote verdienste van het Manifest, en zal wel de bedoeling zijn geweest van de 'Manifestanten': (Linkse) belgicisten mogen blaffen en bijten, (linkse) flaminganten moeten zwijgen. Dat techniekje kennen we wel...

Vijf.

Reynebeau komt pas goed op dreef op het einde. Het Manifest getuigt ‘net iets te veel van simplisme, karikaturen, antipolitiek, moralisme, vooringenomenheid en zuiverheidsidealisme.’ Is dit meer dan een argumentloze scheldpartij?

Eén punt scoort Reynebeau wél, met zijn kritiek op Etienne Vermeersch, die nu tekent dat BHV niet ‘af te kopen’ is. Geen compromissen. Diezelfde Vermeersch had het (DS, 13/11/07) ooit over onvermijdelijke “compensaties” voor de Franstaligen. Hij deed zelfs een aanbod: vier hopeloos verfranste Vlaamse gemeenten aan Brussel afstaan.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Corijn en co

Ook in De Standaard van 26 februari: het artikel ‘Vlaams regionalisme is ook neoliberaal globaliseringsproject’. Onder de ondertekenaars is vooral VUB-professor Eric Coryn (RAL) een enigszins bekende naam. De overige ondertekenaars zwemmen vooral in het marxistische water van Indymedia en Attac. Eentje ervan noemt het Manifest van de Gravensteengroep zelfs ‘zeer racistisch’ (DM).

De ‘elf’ Attac’ers stellen – vrij vertaald - dat België het territorium was waarop het proletariaat de Grote Sprong voorwaarts maakte. België moet dus het niveau moet blijven voor solidariteits- en herverdelingsmechanismen. De Gravensteengroep verpakt haar eisen ‘in een links-progressief kleedje’, ziet niet dat economisch liberalisme op de kar van het politiek regionalisme sprong (VEV, Flanders Technology, Van den Brandes verankeringsstrategie). Alsof het sociale debat in een Vlaamse staat onbestaande zou zijn. Klassestrijders die zich vastklampen aan het verleden, hoe lang nog nonkel?

De negen zien ‘als internationalisten’ dat herverdelings- en solidariteitsmechanismen het best werken op een geografisch zo ruim mogelijke schaal. Dat klinkt logisch, maar is compleet “loos”. Sociale zekerheid in kleine staten is perfect mogelijk. De grootte van de staat (VS? China?...) is noch voor democratie, noch voor sociale verwezenlijkingen een garantie.

Dat de progressieve partijen in Vlaanderen electoraal minder presteren dan onder de taalgrens, dat klopt. Maar misschien is het niet eens fout te stellen dat dit komt omdat socialisten en groenen in Vlaanderen zich al te lang met die Belgische structuren hebben vereenzelvigd?


Terug naar de artikelenlijst.