De verliezersnota van Verhofstadt
Peter De Roover 10-01-2008
 |
Verhofstadt heeft CD&V goed liggen. Wie had nu weer de verkiezingen gewonnen en waarom? Peter De Roover, politiek secretaris van de VVB, over de "verliezersnota" van Verhofstadt.
'Guy Verhofstadt is een knap politicus. Met zijn nota over de staatshervorming slaagt hij er weer in de indruk te wekken een staatsman te zijn die zich boven de kibbelende kabouters verheft. Yves Leterme moet een staatshervorming uitdokteren, maar Verhofstadt zal het huiswerk even snel in zijn plaats maken. Want, moet de boodschap luiden, 'ik kan het wel'. Vloeit er geen akkoord uit, dan is het de schuld van Leterme. Pak aan,Yves.
De meest positieve beoordeling van de nota in Vlaanderen luidt dat beide zijden water in de wijn moeten doen. Verhofstadt, de man van het evenwicht.
Wat stellen we vast? De regeringspartijen PS en CDH noemen de 'evenwichtige' nota onaanvaardbaar. VLD gaat akkoord. SP.A spreekt van een constructieve basis. Groen!, de meest belgicistische partij in Vlaanderen, is zonder meer 'enthousiast'. CD&V ('nuttig', zegt Etienne Schouppe, 'interessant en belangrijk', vindt Leterme) durft geen kritiek te uiten en vlucht voor de eigen schaduw. Zelfs de N-VA blijft om onduidelijke redenen voorzichtig en beperkt zich ertoe de betekenis van het document, dat Leterme dus 'belangrijk' noemt, te minimaliseren.
De toon is meteen gezet. De nota vormt een goede basis. De Vlaamse partijen die mogen meedoen, zijn content en dus moet er alleen nog wat worden opgeschoven in francofone richting. Psychologisch hangt politiek Vlaanderen al in de touwen.
Men kan analyseren wat er niet in de nota staat. Nogal wat van de Vlaamse verzuchtingen - goedgekeurd in het Vlaams parlement, opgenomen in Vlaamse regeerakkoorden, opgenomen in verkiezingsprogramma's van partijen die daarmee de stembusslag wonnen - zijn met geen vergrootglas terug te vinden.
We noemen maar de gezondheidszorg, waarvan de defederalisering toch wel van het grootste belang is.
Anderzijds wordt een aantal bevoegdheden wel naar de deelstaten gebracht. Tot zo ver krijgen we de discussie over halfvolle en halflege glazen. Iedereen beseft dat niet alle Vlaamse wensen meteen zullen verwezenlijkt worden, maar dat stappen vooruit gezet zouden worden. Op dit punt kan enige Vlaamse mildheid in de beoordeling verdedigbaar zijn.
Maar een sluitstuk voor decennia, zoals Verhofstadt nastreeft, kan dit natuurlijk niet zijn. Niet het hele programma uitvoeren is geen kiesbedrog. Ingaan tegen het eigen programma is dat wel.
Het Vlaams kartel wou een staatshervorming die het zwaartepunt naar de deelstaten zou verschuiven.
Nu liggen
een federale kieskring (een internationaal onuitgegeven politiek fantasietje), een paritaire senaat met grondwetgevende bevoegdheid (verder blokkeren van de democratische meerderheid), nieuwe faciliteiten in de zes en samenvallende verkiezingen op tafel.Had CD&V die zaken voor de verkiezingen bespreekbaar genoemd, dan was er niet eens een Vlaams kartel geweest, leidde Leterme nu gefrustreerd de Vlaamse regering en moest Pieter De Crem zijn loopbaan als oppositieleider voortzetten.
De basis van het Vlaams kartel-akkoord wordt daarmee opgezegd en meteen het contract met de kiezer. Geen sprake meer van een onverwijlde en rechtlijnige splitsing van BHV. Slikken maar, CD&V.
Het Sint-Michielsakkoord, het voorbeeld van Bart De Wever, wordt fundamenteel uitgehold met de samenvallende verkiezingen. (Overigens ook een democratische enormiteit die nergens ter wereld bestaat. In dit land laten we de kiezer liefst zo weinig mogelijk aan het woord.) Uppercut voor De Wever.
De Vlaamse overheid wordt opzijgeschoven met federale oekazes over het minderhedenverdrag, schoolinspectie in de faciliteitengemeenten, rondzendbrief-Peeters. Kris Peeters tegen het canvas.
In een federaal akkoord worden afspraken gemaakt die een inmenging vormen in de Vlaamse autonomie, waardoor de deelstaten ondergeschikt worden gemaakt. Zelfs in het ophemelende commentaar van De Standaard op de nota-Verhofstadt lezen we van het 'gevaar voor een bevoogde autonomie van de deelstaten'. Er komt orde op zaken. De federatie wordt weer het uitgangspunt. Lekker vuurtje stoken met de fundamentele Vlaams kartel-beginselen.
We zouden vanuit Vlaams oogpunt Verhofstadts oefening de 'verliezersnota' kunnen noemen.
Applaus op de banken van de partijen die op 10 juni een opdoffer kregen. Haaks in fundamentele punten op het programma van de winnaars van die dag. Zijn verkiezingen dan inderdaad een wat lastig maar formeel noodzakelijk ritueel dat liefst zo weinig mogelijk invloed mag hebben op wat 'staatsmannen' bedisselen? Wat een verkiezingszege werd voor meer Vlaanderen, zou eindigen in meer Belgische tang op de deelstaten?
Het werkstuk van Verhofstadt is in ieder geval de natte droom van de Vlaamse oppositiepartijen Vlaams Belang en LDD. Als dit uitgevoerd wordt, winnen ze de volgende verkiezingen met de vingers in de neus. Een grondige staatshervorming is nodig. Maar beter geen dan wat hier op tafel ligt.
Laat het Vlaams kartel dan de eer aan zichzelf houden en voor de oppositie kiezen. Voor een fatsoenlijke politicus is de keuze tussen eervol woord houden en tot elke prijs deelnemen aan de macht gemakkelijk. Met deze nota wint in elk geval de anti-politiek. Dat is politiek die ingaat tegen gedane beloften.
Als Vlaming ben ik teleurgesteld. Als kiezer voel ik me bedrogen.'
www.standaard.be/notaverhofstadt (gepubliceerd als opiniestuk op 10 januari 2008)
Terug naar de artikelenlijst.