VLD blijft gaan voor achterwaartse staatshervorming

Paars zonder Vlaams profiel afgestraft

Jan Van de Casteele 12-06-2007

Paars is afgestraft omdat het communautaire thema werd verwaarloosd of verdrongen. Andere partijen winnen met Vlaams profiel. VLD blijft bij monde van De Gucht gaan voor “achterwaartse” staatshervorming.

En de winnaar is?

Vanzelfsprekend moeten federale verkiezingen van 2007, met die van 2003 worden vergeleken, maar even veel miljoen Vlaamse kiezers zijn in 2004 ook gaan stemmen. Het scorebord is ongenadig objectief (zie bijlage onderaan).

Vlaams profiel

Valt er iets uit de verkiezingsuitslag af te leiden voor het communautaire debat? Zeker. De partijen met een radicaal Vlaams profiel hebben gewonnen (N-VA, VB, Dedecker, CD&V). Opmerkelijk is dat die drie radicaal Vlaamse partijen samen méér zetels hebben (27) dan CD&V (25). Jean-Marie Dedecker zei in het voorzittersdebat op maandag 11 juni heel terecht: ‘Die verkiezingen waren een roep om meer Vlaanderen’.

Sp.a

Vande Lanotte, die nergens te kennen gaf stappen “achteruit” te willen zetten richting meer België, maar die wel bleef steken in een staatshervorming rond één prioriteit (arbeidsmarkt-tewerkstelling), verliest zwaar. Meerdere keren gaf hij al toe dat het communautaire een grote rol heeft gespeeld, en dat sp.a daar punten had verloren. Maar het valt te bezien of de sp.a daar wel de juiste lessen uit trekt. In de sp.a lopen mensen rond die zich nu en dan laten betrappen op ‘Vlaamse’ inzichten. Voor Caroline Gennez is dit geenszins het geval.

Spirit

Maakte Spirit - té progressief en té weinig Vlaams – een dubbele fout? De kiezer heeft blijkbaar geoordeeld dat voor dergelijk profiel geen plaats meer is in het Vlaamse electorale landschap. Exit Koen T’Sijen, Walter Muls, Annelies Storms, Annemie Roppe (Kamer), Lionel Vandenberghe en Fauzaya Talhaoui (Senaat). Alleen Geert Lambert kan naar de Senaat.

Open VLD

Open VLD, dat via een ongeziene recuperatiedrang vooral België weer wil versterken, blijft ook na de klap van 10 juni – zeven zetels kwijt - bij monde van Karel De Gucht zweren bij de stappen achteruit: federale kieskring (1), paritaire senaat (2), herziening financieringswet (3), meer bevoegdheden maar minder middelen voor gemeenschappen (4), samenvallende verkiezingen (5) en de koppeling van de splitsing van BHV aan andere dossiers (6), Terzake, 11 juni). De analyse van politologen is nochtans duidelijk: veel VLD'ers hebben zich 'bewust tot de christendemocratie bekeerd omwille van het communautaire thema', aldus Jo Buelens (die evenwel Dedecker vergeet in zijn beschouwing)...

Wat de nog overeind gebleven ex-VU’ers zitten te doen in een partij die vooral bekommerd lijkt om een “achterwaartse” staatshervorming, is onbegrijpelijk. Over pakweg een jaar moeten ze beginnen aan een nieuwe kiescampagne (2008-2009) die zal leiden tot het kapblok waarvan in 2009 ook hun hoofd kan rollen. Wacht daar niet het scenario waar de Spiritisten binnen Sp.a-spririt het slachtoffer van waren?

Paars: -14,5%

Paars verliest 5 procent tegenover 2004 en 14,5 procent tegenover 2003 (sp.a –3,6 procent en VLD –1,3 procent of een totaal verlies van –4,9 procent versus 2004; sp.a verliest – 7,3 en VLD –7,2 of een totaal verlies van –14,5 procent versus 2003). Paars verloor aan rechts (VB, LDD en zelfs N-VA) en links (Groen!)

Met 32 paarse zetels of 36 paarsgroene zetels tegenover de 52 zetels voor partijen die een uitgesproken “voorwaartse” staatshervorming willen (CD&V, N-VA, VB, LDD), zou Vlaanderen nu snel meer vaart moeten krijgen.

Tabel: zie bijlage: communautair profiel Vlaamse partijen en zetelverdeling 2003-2007

CD&V/N-VA

Het kartel wint in beide gevallen (tgo. 2003 én 2004)een dikke 3 procent. En dan blijft de cruciale vraag: laat de confederalistische CD&V die Vlaamse taak om Vlaanderen op de kaart te zetten opzij liggen, om toe te geven aan de druk van de unitaristen (vakbondstop) en de oude federalen in enige partij (de ex-premiers)? Of kiest het kartel voor een resoluut Vlaamse toekomst, waarin ze met gemak een sterk(st)e factor blijft?

Waarom geen campagne opzetten richting ACV en ACW (een Vlaamse staat hoeft toch geen sociaal kerkhof te worden?). De basis van die drukkingsgroepen is vermoedelijk met relatief gemak te overtuigen om op het Vlaamse pad te volgen. Renders en Cortebeeck, dat wordt ooit het verleden.

Dat de Franstaligen CD&V zullen volgen, is veel minder waarschijnlijk. CdH leeft in een ander land. De formatie wordt moeilijk.

Als CD&V – de partij van Woord houden – toch uit het confederale wegvlucht, wacht voor de christen-democraten de guillotine in 2009. Dan wordt het iets van ‘wie gelooft die mensen nog’? En dan volgt de doorbraak van Forza Flandria.

Het verstandigste dat Leterme kan doen, is de coalitievorming overlaten aan de grootste politieke familie. Laat Wallonië of de Open VLD maar “vragende partij” zijn. Zij hebben toch gewonnen (grootste federale fractie)?

N-VA

N-VA kan ondertussen niet veel meer doen, dan afwachten. Maar dan vanuit een versterkte positie. Op de senaatslijst scoorde N-VA goed (Frieda Brepoels bijzonder goed, ook Louis Ide werd vlot verkozen). Ook in Antwerpen (De Wever, Van Noppen) Limburg (Peumans) Oost-Vlaanderen (Sarah Smeyers) en West-Vlaanderen (Els De Rammelaere) werden kamerzetels binnengehaald. Indien het Kartel (of CD&V alleen?) in een coalitie stapt, komen daar misschien nog een paar opvolgers bij (Jambon in Antwerpen, Ben Weyts in BHV, Patrick De Groote in West-Vlaanderen). De Vlaamse vlaggen op de verkiezingsavond waren een opvallend signaal. De duidelijk versterkte partij heeft CD&V uit het moeras getrokken. Ze kan ze er – indien nodig – terug induwen. De excuses van Bart De Wever aan Jean-Marie Dedecker waren niet zonder betekenis.

Vlaams Belang

Vlaams Belang wint nog een beetje versus 2003, maar scoort opvallend zwakker dan in 2004. De uitleg is simpeler dan Frank Vanhecke toegeeft: Dedecker heeft een nieuwe rechtse partij op de markt geplaatst. Met succes.

Als in Vlaams Belang de rationaliteit sterker wordt dan de verkrampte opstelling rond “eigen gelijk eerst”, en als men zich daar niet van vijand vergist (meer zelfs, Vlaamse frontvorming is nodig en daarvoor moet men het profiel bijsturen), dan kan de partij in 2009 nog een grote rol spelen. Dat tweehonderdduizend kiezers van 2003 verloren zijn gegaan, is een ontegensprekelijk signaal. Maar als de 800.000 die gebleven zijn een directere rol kunnen spelen, groeit de Vlaamse kracht. Het cordon is er nog, maar het is breekbaar. Een verstandige koerswijziging kan het breken. Langs de rechterflank valt immers niets meer te rapen. Een bijsturing die zou leiden tot het ontstaan van een rechts-extremistische splinterpartij, dat zou pas een zegen zijn voor Vlaanderen. Zo’n scenario kan alleen maar sneller de deur openen naar een versterking van de Vlaamse rechterzijde.

Lijst Dedecker

Dedecker heeft onmiddellijk na zijn onverwacht grote overwinning lijnen uitgezet: ja, de kiezer heeft de Vlaamse kaart getrokken, ja, de verschillen met Wallonië zijn immens groot en verdere splitsing is dringend nodig. Hij zal ongetwijfeld een versterking zijn van de Vlaamse posities in het communautaire debat.

Brussel en Vlaams-Brabant

Ondertussen wordt duidelijk dat de verkiezingen nog maar eens hebben aangetoond: dat de Vlamingen in Brussel nog maar weinig voorstellen. De strategen van de Vlaamse beweging kunnen hier lessen uit trekken vooraleer ook Vlaams-Brabant een onoplosbaar en verloren dossier wordt. De achteruitgang van de Vlaamse partijen in Halle-Vilvoorde én in Brussel is opvallend. Cijfers hierover in een ander bericht in deze rubriek in deze Tussendoor

Hopelijk hebben socialisten en liberalen de cijfers daar goed bestudeerd. In Halle-Vilvoorde zijn ze een derde van hun kiezers verloren (ze zakten van 145.045 stemmen in 2003 naar 94.758 stemmen in 2007, of een achteruitgang van 34,7 procent. )

(zie bijlage hieronder voor tabellen bij deze tekst)

Bijlage



(68 Kb)




Terug naar de artikelenlijst.