Grote Drie dan toch in debat over (beetje) staatshervorming.
Jan Van de Casteele 08-06-2007
 |
Op radio 1 (De Wandelgangen, vrijdag 8 juni) ging het dan toch eens over de staatshervorming. BHV splitsen? ‘Evident’, zei Leterme. ‘Maar dan wel VOOR de volgende regering van start gaat’, zei Vande Lanotte. ‘Enkel als ook België versterkt wordt’, aldus Verhofstadt. De splitsing van “delen van” het werkgelegenheidsbeleid? ‘Een van de prioriteiten’ voor CD&V. ‘De énige prioriteit’ voor sp.a. ‘Kan enkel als ook België versterkt wordt’, vindt Open VLD. De splitsing van “delen van” het gezondheidsbeleid? ‘Een van de prioriteiten’ van CD&V. ‘Hoeft niet’ voor sp.a. ‘Kan enkel als ook België versterkt wordt’, vindt Open VLD. Fiscale autonomie? ‘Daar zijn we niet zo voor’, aldus Vande Lanotte. ‘Daar waren we vroeger voor, maar nu al wat minder’, zo laat het standpunt van Verhofstadt zich samenvatten. ‘Vooral België moet versterkt worden’, aldus de ex-premier.
BHV
Leterme: splitsen, natuurlijk, dat is “evident”. Vande Lanotte wil absoluut dat dit geregeld is voor het opstarten van een nieuwe federale regering. Voor Verhofstadt moet BHV gekoppeld aan een algemene regeling (staatshervorming moet een dialoog zijn én ook de federale staat weer versterken).
Werkgelegenheid
Yves Leterme, die zo goed als elke keer eerst in het antwoord werd gejaagd wees erop dat het probleem hieromtrent in elk geval erg communautair is: Vlaanderen met 6% werklozen, Wallonië 17%, Brussel meer dan 20%
CD&V heeft blijkbaar nog reserves tegenover een ongecomplexeerde en volledige splitsing. Leterme had het over autonomie inzake regeling loopbaan-arbeid, inzake controle. Als Vlaanderen veel geld investeert om zijn werklozen aan het werk te krijgen, moet Vlaanderen ook een deel krijgen van de opbrengst. Nu gaat die “opbrengst” naar de federale kas (minder uitgaven voor RVA en meer fiscale inkomsten voor federale overheid).
Guy Verhofstadt ‘heeft niets tegen meer autonomie op vlak van werkgelegenheid’, maar... koppelde daar wel voorwaarden aan. Heel zijn “Belgische” invalshoek werd al duidelijk in zijn geblaas over paarse prestaties: het werkloosheidscijfer dat hij gaf, was het nietszeggende Belgische gemiddelde. Zijn voorwaarden zijn: a) geen grote muur tussen arbeidsmarkten (alsof een splitsing een “muur” zou creëren tussen Vlaanderen en Wallonië. Die is er ook niet tussen België en buurlanden. Hoe verklaart Verhofstadt dat Fransen wel en Walen niét komen werken in Vlaanderen? - jvdc) b) er moet een loonnorm komen, want regionalisering kan voor KMO’s confronteren met een loonstijging (een argument waar werkgevers duidelijk minder schrik voor hebben. Die mensen weten dat omgaan met concurrentie ‘tot de stiel’ behoort. Verhofstadt stelt zich hier erg conservatief op – jvdc).
Johan Vande Lanotte pakte weer uit met het succesverhaal van zijn “Oostendemodel” (een nogal overschat succesverhaal?). ‘Vlaanderen moet het Oostendemodel massaal aanbieden aan Wallonië’, aldus Vande Lanotte. ‘Nu bieden de Walen die jobs nu niét aan, we moeten die mensen sturen en vervoer organiseren’ (Waarom de woonwerkafstand voor de Vlamingen klaarblijkelijk een veel minder groot probleem is, legt Vande Lanotte niet uit - jvdc)
Gezondheidsbeleid
Opnieuw Leterme eerst. Hij is akkoord, met... splitsing van ‘een deel’ van de gezondheidszorg (de kostencompenserende componenten, o.a. kinderbijslagen mogen naar de gemeenschappen. De transfers in de gezondheidszorg zijn wat ‘verminderd’, maar dat is geen reden om verder te gaan met ‘maatwerk’. Belangrijk is voor hem ook dat preventieve en curatieve samenvallen. Bevoegdheden in dezelfde hand.
Vande Lanotte vindt de splitsing niét prioritair (de duidelijkste stap achteruit van sp.a – jvdc). Volgens hem zijn de verschillen relatief want er zijn ook verschillen Westhoek en Meetjesland (dat de 25 duurste ziekenhuizen in Wallonië liggen is verleden tijd? - jvdc) Met uniforme tarieven en forfaits voor ziekenhuizen redden we het volgens hem wel.
Verhofstadt was blij dat de splitsingsdrang wegsmelt, ‘dankzij goed federaal beleid’. De transfers vindt hij ‘afgebouwd’ (dat er nog 3% transfers zijn in de bekende cijfers en er nog altijd geen duidelijkheid is over 20% van het budget verzwijgt hij – jvdc)
Fiscaliteit
Vande Lanotte is ‘geen voorstander’ van een splitsing van de vennootschapsbelasting, want bedrijven zouden wel eens kunnen verhuizen naar een goedkoper Wallonië. (is delokalisatie zo’n gevaar? – jvdc)
Verhofstadt is voor meer fiscale autonomie en herinnerde aan de door paarsgroen geregelde geldstroom naar de gemeenschappen via het Lambermontakkoord (20% van ontvangsten successierechten), maar... nu moet vooral de federatie (België) versterkt worden. Onder meer via een federale kieskring (wat die met fiscaliteit te maken had is niet duidelijk – jvdc)
Waar Leterme met zijn antwoord op die vraag heen wilde, is ons niet duidelijk. (excuus – jvdc).
De ex-VU spreekt
In hetzelfde programma stonden nadien vier ex-VU’ers rond de tafel. Ze kelderden meteen Verhofstadts suggestie van ‘samenvallende verkiezingen’, waar volgens de VRT-peiling 83% van de Vlamingen voorstander van zou zijn. ‘In andere landen zijn er ook veel verkiezingen’, relativeerde Geert Lambert (Spirit). Is gevaarlijk voor partijen rond de kiesdrempel, Groen! zou in dit geval alles ineens kunnen kwijtspelen, repliceerde Bart Staes (Groen!). Het ideetje is gevaarlijk omdat het een ideetje is om de autonomie van Vlaanderen terug te schroeven, stelde Frank Vanhecke (VB). Inderdaad, verkiezingen zijn trouwens een feest van de democratie, zei Geert Bourgeois (N-VA). (een vierspan tegen samenvallende verkiezingen – met enig voorbehoud voor Groen! – dat is hoopvol; de kans lijkt klein dat de publieke opinie dit een prioriteit zou vinden en het voorstel zal wel sterven in de papiermand na 10 juni – jvdc)
Hoe snel moet een onafhankelijk Vlaanderen er komen? (de journaliste moet vermoed hebben dat sommige panelleden morgen een gewapende strijd zouden ontketenen). ‘Een geleidelijke weg kan als de tussenstappen positief zijn’, aldus Vanhecke. ‘Bovendien is dit niet zo onrealistisch als een democratische meerderheid in het Vlaams Parlement dat wil’. De geleidelijke weg van Vanhecke verbaasde Bourgeois, die onafhankelijkheid koppelde aan ‘een open Vlaanderen’ en een Europese dimensie.
Wat met Brussel? ‘Zijn we nu al kwijt en kan alleen als er massale Vlaamse investeringen komen, mits duidelijke van de Vlamingen’, aldus Vanhecke.
Heeft Groen! nog een Vlaamse reflex? 'Dat is een mager beestje’, vond Lambert. ‘We zijn géén neo-unitaristen of belgicisten, dat is perceptie’, aldus Staes, ‘maar meer Vlaanderen kan enkel als transfers behouden blijven’.
Lambert vond regionalisering van uitkeringen en Vlaamse cao’s geen probleem, als de solidariteit (lees de transfers – jvdc) overeind blijft. ‘Di Rupo zou daar wel bij varen’.
Splitsen die gezondheidszorg? ‘Ja, omdat we zo verschillen zijn’, vond Staes (Vlaanderen kiest meer voor eerstelijnsgezondheidszorg, voor huisartsengeneeskunde, voor preventie...), maar ‘het financiële luik moet federaal blijven’. ‘Leuk, maar dat moet je aan je achterban eens beter uitleggen, want ik hoor in debatten vaak andere taal’, aldus Lambert.
Terug naar de artikelenlijst.